Birçok gen son 15 bin yılda gelişti

Uzmanlar metabolizma, deri, beyin fonksiyonları ve çiftleşmeyi sağlayan genlerin doğal çevredeki değişkiliklere bir tepki olarak son 15 bin yılda geliştiğini öne sürüyor.


CHICAGO - ABD’nin önde gelen araştırma kurumlarından University of Chicago uzmanları, istatistiksel bir modelde, bazı genlerin son 15 bin yılda geliştiğini hesapladı. İnsanın en önemli genleri, Buz Çağı’nın sonunda tarıma geçiş ve nüfus artışıyla tetiklendi ve bugünkü haline doğru evrilmeye başladı. Bu süre evrim tarihi için oldukça kısa bir zaman dilimi.
Araştırmacıların incelediği 700 genden bazıları koku alma, kemik yapısı, çiftleşme ve doğurganlık gibi oldukça önemli özellikleri kapsıyor. Ortaya çıkarılan bazı genlerin evrimde daha önce hiç bilinmeyen bazı genetik kategorilere ait olduğu belirtiliyor; bunlar arasında karbonhidratlar ve yağların sindirimi ile ilgili genlerde bulunuyor.

BESLENME REJİMİYLE DEĞİŞEN GENLER
Araştırmayı yürüten bilim ekibinin başkanı Dr. Jonathan Pritchard, bir takım genlerin tarımsal ve çevresel faktörlere göre değişim göstermiş olmasını, o zamanki insanların yedikleri besinlerle ilgili olabileceğini vurguluyor.

Genlerdeki değişimler arasında, insanın laktik aside karşı direncinin artması bulunuyor. Son 10 bin yılda gelişen bu özellik insanların inekleri evcilleştirmesi ve dolayısıyla da sütünü içmesinin doğal bir sonucu olarak görülebilir. Aynı şekilde Afrika’da reçineleri yiyen yerlilerin de, bu maddeye karşı toleransı yeni geliştirdiği saptandı.

Beyaz tenin yaygınlaşması da, insanların Güneş’in az olduğu kuzey Avrupa bölgelerine göç etmesi ve D vitamininden mahrum kalmasıyla ilişkilendiriliyor. D vitaminini yeterince alamayan insanların derisi de beyazladı.

ORTA AFRİKA, DOĞU ASYA VE AVRUPA’DAN DENEKLER
Orta Afrika, Doğu Asya ve Avrupa’dan 209 kişi üzerinde yapılan araştırmada, 700 adet genetik kategorinin sadece yüzde 20’sinin bu insan gruplarında ortak olduğu ortaya çıktı. Bu şu anlama geliyor, insanlar Dünya’ya yayıldıktan sonra temel genetik değişimler geçirdi ve bazı önemli değişimler çok yakın zamanda gerçekleşti.

Protein üreten organizmalar olan genler ve DNA adı verilen genetik materyali taşıyor. Evrim sürecinde bir genin kaybolup bir diğerinin ortaya çıkması da, ayakta kalan genin çevre koşullarına daha uygun işlev çıkarabilmesinde olmasında yatıyor.