Harvard Týp Fakültesi Öðretim Üyesi Prof. Dr. Utkan Demirci, yumurtalýk kanserinin erken teþhisi için, hýzlý, ucuz ve evde uygulanabilen idrar testi geliþtirdi.

Testin sonuçlarý, cep telefonlarý için geliþtirilen uygulama programýyla anýnda analiz ediliyor.

Dünyanýn geri kalmýþ yerlerindeki HIV/AIDS saðlýk sorunlarý üzerine yaptýðý baþarýlý çalýþmalarla Massachusetts Institute of Technology Technology Review Magazine tarafýndan 2006 yýlýnda biyoteknoloji alanýnda dünyayý deðiþtirecek olan ilk 35 bilim adamý arasýnda gösterilen Türk Bilim Adamý Utkan Demirci, yumurtalýk kanserinin erken teþhisi için de idrar testi geliþtirdi.

Harvard Üniversitesi Brigham Women's Hospital'da Öðretim Üyesi olarak çalýþan ve kendi laboratuvarýnda çalýþmalarýný sürdüren Asistan Prof. Utkan Demirci, nano teknoloji ile geliþtirdikleri testle ilgili sorularý yanýtladý.

Yumurtalýk kanseri olan hastalarýn yüzde 90'ýnýn 5 yýl içinde hayatlarýný kaybettiklerini vurgulayan Utkan Demirci, bunun en büyük nedeninin, hastalýða, erken dönemde zor taný konulmasý olduðunu söyledi. Yumurtalýk kanseri olan kiþilerde CA125 proteinin yüksek olduðunu dile getiren Demirci, hastalýðýn teþhisi ya da tedavi sonrasý hasta takipleri için bu protein miktarýnýn sürekli izlenmesinin önemine iþaret etti.

Geliþtirdikleri idrar testi ile CA125 proteinin oranýný 10 dakikada cep telefonu yazýlýmýyla analiz ettiklerini ifade eden Demirci, testin 1-2 dolarlýk maliyetiyle çok kolay ulaþýlabilir olduðuna da dikkati çekti.

CEP TELEFONU UYGULAMASI ANALÝZ EDECEK
Bilim insanlarýnýn idrarda belli proteinlerin seviyesinin yüksek olmasýnýn, yumurtalýk kanserinin geri dönmesi ya da baþlangýcýný tespit edebildiðini gösterdiklerine dikkati çeken Demirci, bundan yola çýkarak çalýþmalara baþladýklarýný söyledi.

Test için bir elin iki parmaðýný geçmeyecek büyüklükteki biyonano çipin yaný sýra bir cep telefonu yazýlýmý geliþtirdiklerini dile getiren Demirci, cep telefonu yazýlýmýnýn, yeni nesil telefonlara uygulama olarak indirilebileceðini, test sonuçlarýný da bu uygulamanýn analiz edeceðini belirtti. Demirci, bu þekilde yumurtalýk kanseri riski taþýyan kiþiler ile yumurtalýk kanseri olan ve tedavi edilen hastalarýn, hastalýðýn tekrarlama riskini de düzenli olarak test edebileceklerini söyledi.

Testi, klinik olarak yumurtalýk kanseri olduðu bilinen hastalar ve saðlýklý kiþiler üzerinde denediklerini dile getiren Demirci, ''10 dakikada sonuç aldýðýmýz testi klinik olarak yumurtalýk kanseri olduðunu bildiðimiz hastalar ve saðlýklý kiþiler üzerinde denedik. Elde edilen deðerleri kan testlerinin sonuçlarýyla yan yana koyduk. Deðerler ayný þeyleri söylüyor'' dedi.

TEST NASIL UYGULANIYOR?
Bir damla idrar, bir elin iki parmaðýný geçmeyecek büyüklükteki biyonano çipin içine konuluyor. Ayný biyoçipin üzerinden geçirilen bir sývý ile biyonano çipte mavi renk oluþumu gözleniyor. Rengin tonu idrardaki CA125 proteininin oranýna göre deðiþiyor. Bu rengin cep telefonuyla çekilen fotoðrafý, telefona yüklenen programla analiz ediliyor. Tüm bu iþlemler 10 dakika içinde tamamlanýrken, analiz sonucu telefondan mail yoluyla doktora gönderiliyor.

HIV ÝÇÝN DE ALET GELÝÞTÝRMÝÞTÝ
Demirci, 2006 yýlýnda geliþtirdiði, HIV virüsünün saldýrdýðý beyaz kan hücrelerinin, çok ucuza ve hýzlý bir þekilde Afrika'da bir daðýn tepesinde bile sayýlabilmesini saðlayan 10 centlik portatif ve tek kullanýmlýk aletle dikkati çekmiþti. Türk bilim adamýnýn geliþtirdiði bu alet, 3-5 dakika içinde hastalýða teþhis konulmasýný saðlamýþtý.


Rotahaber