Uzmanlar, “3 boyutlu yazýcýlarý” ve lazer teknolojisini kullanarak, “yapay damar” üretmeyi baþardý. Biorap adý verilen proje baþarýlý olmasý halinde organ nakli bekleyen binlerce hastaya umut olmuþ olacak


Uzmanlar, “3 boyutlu yazýcýlarý” ve lazer teknolojisini kullanarak, “yapay damar” üretmeyi baþardý. Üstelik bu damarlar, yarý sentetik yarý biyomolekül yapýya sahip olduklarý için canlý dokuyla tamamen kaynaþabiliyor.
Baþdöndürücü hýzla geliþen teknoloji, milyonlarca kiþi için umut kaynaðý oluyor. Týp dünyasýnda çýðýr açabilecek yeni bir geliþmenin haberi Almanya’dan geldi. Fraunhofer Enstitüsü uzmanlarý, benzerine ancak bilimkurgu filmlerinde rastlanabilecek bir projeyi hayata geçirdi. Baþarýlý olmasý halinde organ naklinde çýðýr açacak proje Hannover'de düzenlenen Bioteknik Fuarýnda kamuoyuna tanýtýldý.
Yapay doku ve organ üretimiyle ilgili araþtýrmalar uzun yýllardan beri devam ediyor. Bugünkü teknoloji yapay doku üretimine imkan verse de, bilim henüz yapay organ üretmeyi baþaramadý. Ancak Fraunhofer Enstitüsü uzmanlarýnýn yeni bir teknoloji ve materyal ile ürettikleri yapay damarlar sayesinde, ileride yapay organ üretimine kapýyý aralayabilecek önemli bir geliþmeye imza attý.
BioRap adlý proje Almanya'da organ nakli bekleyen yaklaþýk 11 bin kiþiye umut olabilir.
YAPAY ORGAN ÜRETMENÝN ÖNÜ AÇILDI
Þimdiye kadar üretilen yapay dokularla ilgili en büyük sorun, bunlarý beslemek için gereken, insan dokusuna uyumlu yapay damar üretilememesiydi. Ancak Fraunhofer Enstitüsü uzmanlarýnýn yeni buluþu bu sorunu ortadan kaldýrmaya yönelik olumlu bir adým niteliðinde.
“Multifoton Polimerizasyon” adý verilen teknikte, üç boyutlu yazýcýlarda mürekkep yerine saydam ve sentetik bir madde kullanýyor. Yazýcýdan çýkan madde, özel bir yöntemle, lazer ýþýnýyla sertleþtiriliyor. Ancak ayný zamanda insan damarlarýndaki gibi esnek bir yapýya sahip oluyor.
Dr. Günter Tovar kullanýlan materyalle ilgili "Bu sentetik madde gerçekten çok fonksiyonlu. Bir yandan ayný plastik gibi sertleþiyor. Burada bu reaksiyonun gerçekleþtirilmesi için lazer ýþýnlarý kullanýlýyor. Diðer yandan ortaya çýkan bu yapay ürünün vücutta ayný organik bir madde gibi fonksiyon göstermesi gerekli. Bu sorunun içinden çýkmak bizim için hiç de kolay olmadý" bilgisini veriyor.
"HÝBRÝT" YAPAY DAMAR
Bu yöntemle damarýn iç çatýsý üretiliyor. Daha sonra uzmanlar, üzerinde canlý hücre geliþmesine olanak tanýyan bu çatýya, kemik iliðinden alýnan kök hücreleri yerleþtiriyor. Bunlar damarýn duvarlarýný oluþturup, bir yüzey meydana getiriyor. Günter Tovar "Prensipte damarýn iç çatýsýný tamamen sentetik olarak üretiyoruz ve bunun için karmaþýk bir teknoloji kullanýyoruz. Hastanýn hücrelerinin daha sonra bu çatýnýn üzerine yerleþip burada büyümeleri mümkün olabilecek. Eðer tüm yapý sorunsuz bir þekilde çalýþýrsa sentetik çatý ve organik hücrelerden hibrit bir yapý oluþacak. Ve bu yapý ayný yapay bir organ gibi nakledilebilecek" açýklamasýný yapýyor.
Nakil öncesinde yapay çatý ile hastanýn hücrelerinin birbirine kaynaþmýþ olmasý gerekiyor. Bu iþlemse vücut dýþýnda yaklaþýk bir avuç büyüklüðündeki bir organik reaktörde gerçekleþiyor.
Yapay damar hastanýn kendi hücrelerine sahip olduðu için vücudun damarý kabul etmemesi tehlikesi engelleniyor.
"ÇOK BÜYÜK BÝR ÝLERLEME"
Dr. Günter Tovar yapay damarlara neden ihtiyaç duyulduðunu “Günümüzde hastanýn kendi damarlarýný alýp kullanmak mümkün ama genellikle hastalarýn damarlarý buna uygun durumda olmuyor. Hastanýn kendi hücreleriyle kaynaþacak böyle bir sentetik materyal üretilmesi çok büyük bir ilerleme" sözleriyle açýklýyor.
Kasým ayýnda hayvanlar üzerindeki ilk deney çalýþmalarý baþlayacak. Yapay damarlar ilk olarak fareler üzerinde denenecek. Uzmanlar üç boyutlu yazýcýlar yardýmýyla ürettikleri damarlarýn vücut içinde nasýl tepki verdiðini inceleyecek. Eðer denemeler baþarýlý olursa bundan yaklaþýk on yýl sonra bu yapay damarlar insanlarda da kullanýlabilecek.


DW Türkçe