Kuþkusuz insan da iyilik yapar. Ama insaný iyiliðe teþvik eden þey çoðu kez çýkarlarýdýr. Bu anlamda kiþinin kendisinin ve çoluk çocuðunun nafakasý için çalýþmasý da bir iyiliktir. Ýnsanlarla iliþkilerimizi düzeltmek, toplumdaki saygý ve sevgiyi ayakta tutmak ve yeþertmek için selam vermek de bir iyiliktir. Kiþi bu iyiliklerinin karþýlýðýný mutlaka dünyada iken görür. Ýbadetlerini eksiksiz bir biçimde yaptýktan sonra bunlar da birer ibadet hükmü kazanabilir.

Cehennem korkusu ve cennet arzusu ile yapýlan salih ameller de birer iyiliktir. Kiþiyi maksadýna ulaþtýrýr.

Tabii asýl iyilik Allah (c.c.) rýzasýný gözetmektir. Bunun için baþkalarýna yardým etmektir. Hiçbir çýkar gözetmemektir. Allah (c.c.) bu iyiliði þöyle tanýmlamaktadýr: “Sevdiðiniz þeylerden infak etmedikçe asla iyiliðe eriþemezsiniz (Âl-i Ýmrân suresi, ayet 92).” Ýnsan bu tür bir iyilikle kendisini aþar. Allah’a (c.c.) yaklaþýr. Çünkü iyilik insanýn doðasýndan (nefsinden) gelmez. Nefis iyilikten hoþlanmaz. Nefis bencil doðasý ile önce kendisini düþünür. Ýyiliðin önündeki en büyük engel nefistir. Ýyilik yapacak kiþi nefsin bu doðasýyla çatýþtýktan ve bu mücadeleden galip geldikten sonra ancak bunu baþarabilir. Bu nedenle Allah (c.c.) iyiliðe büyük ödüller vermektedir.

El-Berr (iyilik eden, iyiliði çok olan) güzel ismi ile insana düþen görev þudur: Allah (c.c.) insana karþýlýksýz iyilik yapar. Ýnsaný yoktan yaratmasý ona en büyük iyiliðidir. Hayat için gerekli koþullarý yaratmasý, dini için peygamberler göndermesi, kitaplar indirmesi insana yaptýðý büyük iyiliklerdendir. Allah’ýn (c.c.) iyiliklerinin hepsini saymamýz ise imkânsýzdýr. Gerçi görünüþte Allah (c.c.) emir ve yasaklarla bizden bu iyiliklere karþýlýk bir þeyler ister. Ama aslýnda bu emir ve yasaklar da bizim iyiliðimiz içindir. Yasaklanan her þeyde manevi dünyamýz için binlerce zehir vardýr. Allah’ýn (c.c.) bizim ibadetimize ihtiyacý yoktur. O’na ibadet etmeye biz muhtacýz. Nasýl bedenimizin yeme içme gibi temel ihtiyaçlarý varsa ruhumuz da Allah’a (c.c.) kul olmanýn verdiði huzura, mutluluða muhtaçtýr. Bu da ibadetlerle gerçekleþir.
Muhsin Ýyi