Teþekkur: 
Beðeni: 
Doðru viraj dönmenin ipuçlarý
Doðru viraj dönmenin ipuçlarý
Trafik kazalarýnýn genellikle yoðunlaþtýðý yerler olan virajlarý nasýl dönmeniz gerektiðini yeterince biliyor musunuz?
Sürücü kurslarýnda öðretilmeyenler listesinde doðru viraj dönme teknikleri de yer alýyor. Oysa virajlara doðru açýyla girmek ve kurallarýna göre dönmek her sürücünün güvenliði için atlanmamasý gereken bir bilgi. Hatalý bir dönüþ, merkezkaç kuvvetini artýrdýðý gibi viraj içindeki görülmeyen engelleri zamanýnda fark etme imkanýný da sýnýrlandýrýr. Bu da olasý bir kazaya davetiye çýkarýr.
Fizik kanunlarý aþýlamaz
Virajda her otomobilde aðýrlýk transferi yaþanýr. Merkezkaç kuvvetinin etkisiyle virajýn iç tarafýnda kalan tekerleklerin yükü hafiflerken, dýþta kalan tarafýn süspansiyon sistemine yüklenme olur. Otomobil yana doðru yatmaya ve aracýn stabilitesi bozulmaya baþlar. Özellikle sürücü sert bir þekilde vites küçülterek hýz keser ya da yanal aðýrlýðýn transferine ek olarak öne doðru aðýrlýk transferini de artýracak þekilde frene basarsa, dýþta kalan ön lastik katlanýr ve içte kalan arka tekerleðin yükü azalýr. Öte yandan merkezkaç kuvveti, hýzýn karesine baðlýdýr ve viraj çizgisiyle ters orantýlýdýr. Diðer bir deyiþle hýz iki katýna çýkarýldýðýnda merkezkaç kuvveti dört kat artar. Sürücü, aðýrlýk transferini sýnýrlayabilmek için hýzýný dengeli bir þekilde azaltmak ve virajdaki çizgisini mümkün olan en iyi duruma getirmek zorundadýr.
Görüþ açýsýnýn önemi
Doðru viraj çizgisi için gereken önemli unsurlardan biri de viraj içinde en uzak noktayý görebilmektir. Sürücü kurslarýnda adaylara, yolun saðýndan gitmeleri öðretilir. Ancak saða dönen bir virajdaki baþlýca dezavantaj görüþ açýsýnýn dar olmasýdýr. Tecrübeli sürücüler içgüdüsel olarak virajýn iç tarafýndan uzaklaþýrlar (saða dönen bir virajda sola doðru; sola dönen bir virajdaysa saða doðru). Bu da virajýn içindeyken en uzak noktayý görebilme imkanýný saðlar. Malesef yine de çoðu sürücü, direksiyonu içe doðru çok erken çevirir. Virajýn yarýsýna gelindiðinde otomobil virajýn dýþýna doðru kaymaya baþlayýnca çoðu sürücü bu sapmayý engellemek için direksiyonu viraj içine doðru daha çok çevirir. Bu durumda otomobilin dengesi tehlikeye girer. Buna "içgüdüsel viraj çizgisi" deniyor. Burada yolun geniþliði alabildiðine kullanýlýr ancak izlenmesi gereken ideal viraj çizgisi bu deðildir.
Güvenli viraj dönme
Viraja girerken en uygun pozisyon alýnmalýdýr. Bu, saða dönen bir virajýn giriþinde sola açýlmak; sola dönen bir virajýn giriþindeyse mümkün olduðunca saða açýlmaktýr. Böylece otomobil yavaþlar ve sürücü virajýn sonunu gördüðü ana kadar bu durumunu korur. Sürücü virajýn ortalarýna geldiðinde iç tarafa yaklaþmalý ancak bunu yaparken de o ana kadar çizmiþ olduðu yayý takip etmelidir. Bu teknik, aðýrlýk transferini olabildiðince engellerken aracýn çizgisinin de sabit kalmasýný saðlar. Ýyi dönüþün bir diðer avantajýysa virajýn içinde, karþýdan gelen bir baþka otomobili ya da yoldaki baþka bir engeli erken görmeyi saðlamasýdýr. Arka arkaya gelen virajlar için de kurallar aynýdýr. Örneðin sola dönen bir virajýn hemen ardýndan gelen bir sað viraja girerken, otomobili yol çizgisine mümkün olduðunca yakýn tutmak gerekir. Böylece sürücü, hem görüþ açýsýný geniþletmiþ, hem de saða dönmeye hazýrlanmýþ olur. Her durumda viraj dönmenin doðruluðu, az da olsa sürücünün görüþ açýsýyla alakalýdýr. Otomobil ya da motosiklet olsun, sürücü nereyi görüyorsa oraya doðru gider. Sürücü kurslarýnda öðretilmeyenler listesine eklenecek bilgilerden biri daha!
Önden kayma
Viraj içindeki ideal çizgiye göre, otomobilin yönü (açýsý) deðiþirse izlenmesi gereken yay geniþler ve bu da aracýn viraj dýþýna kaymasý demektir. Merkezkaç kuvveti ön lastikleri zorlar ve viraj çizgisini geniþletmeye baþlar. Yani araç ön lastikleri üzerinde viraj dýþýna doðru kaymaya baþlar. Direksiyonun hafiflemesi de bunun bir baþka sonucudur. Bu durum genellikle viraja yüksek hýzda girildiðinde ya da gaz pedalýna aniden basýldýðýnda (önden çekiþli araçlarda) tekerleklerin patinaja düþmesi sonucu oluþur.
Önden kayma durumunda ne yapmalý?
Yavaþlamak ve ön lastiklerin yeniden yola tutunmasýný saðlamak için ayaðý gaz pedalýndan dengeli bir þekilde çekmek ya da hafifçe frene basmak gerekir. Ani ve sert hareketler arka tekerleklerdeki aðýrlýðýn öne transfer olmasýna ve otomobilin arkasýnýn savrulmasýna sebep olabilir. Bir diðer önemli nokta, güvenli yol tutuþ saðlanmadýkça asla hýzlanmak için gaza basýlmamalý ve direksiyonun yönü deðiþtirilmemeli.
Arkadan kayma
Viraja çok içerden giren araç, viraj dönme açýsýný daraltýr. Bu durum arkadan kaymayla sonuçlanýr. Motoru önde olan bir otomobilin yavaþlamasý ya da ani fren yapmasýyla birlikte öne doðru aðýrlýk transferi gerçekleþir ve arka tekerleklerdeki yük azalýr. Sonuçta hafifleyen ve yere tutunamayan arka kýsým merkezkaç kuvvetinin etkisiyle dýþa doðru kaymaya baþlar. Arkadan itiþli otomobillerde ani hýzlanma isteði de arkadan kaymaya sebep olabilir.
Arkadan kayma durumunda ne yapmalý?
Teorik olarak arka tekerleklerin tutunabilmesi ve gücü yere aktarabilmesi gerekir. Bunun için yapýlmasý gereken þey tekrar güç vermek ve direksiyonu aracýn arkasýnýn kaydýðý yöne doðru çevirmektir. Ancak bu çok nazik bir durumdur; çünkü direksiyonun ters yöne fazla ya da az çevrilmesi bu manevranýn baþarýsýz olmasýna sebep olur. Profesyonel pilotlar diðer sürücülere oranla bu tip durumlarda araçlarýna çok daha kolay hakim olur. Ancak günümüzde sürücüye bu tür zor anlar yaþatmayacak elektronik destek sistemleri yaygýnlaþmaya baþladý.
Alýntý
Yer imleri