Bugün dünyada her 100 çiftten 6'sýnda görülen kýsýrlýk önemli bir saðlýk sorunu. Dünyada olduðu gibi Türkiye'de de büyük bir halk saðlýðý problemi haline gelen kýsýrlýðýn birçok nedeni var. Op.Dr. Seval Taþdemir, Mynet okurlarý için yazdý.

Bu nedenler o kadar çeþitli ki, erkeklerde kot pantolon, kýþýn giyilen yünlü içlikler ve iç çamaþýrlarý kýsýrlýða neden olurken, genç kýzlarda aþýrý spor ve diyet yapmak kýsýrlýða davetiye çýkarýyor. Ýþte bu yüzden genç kýz ve erkeklerin yaþam tarzlarýna ve alýþkanlýklarýna dikkat etmeleri gerekiyor.

Spor yapayým derken kýsýr kalmayýn
Fazla ve aðýr spor yapan genç kýzlarda, bu duruma beslenme bozukluðu eklendiðinde östrojen (kadýnlýk hormonu) azalýr ve buna baðlý olarak kemik erimesi baþlar. Fiziksel ve ruhsal anlamda çok çeþitli geliþmelerin yaþandýðý bu dönemde aðýr egzersizler altýna giren genç kýzlarýn yüzde 60'ýnda amenore yani hiç adet kanamasýnýn olmamasý durumu görülüyor.

Kilo kaybý, aþýrý yorgunluk ve konsantrasyon bozukluðu, düzensiz adet kanamalarý ya da regl dönemlerinin kesilmesi gibi durumlarda hemen bir hekime baþvurulmasý gerekiyor. Ergenliðe yeni girmiþ hassas yapýdaki vücudun fazla egzersiz ile zorlanmasý kas yaralanmalarýna ve kemiklerde herhangi bir travmaya baðlý olmadan kendiliðinden oluþan kýrýklara neden olabilir. Ayrýca bu durum uzun süre tedavi edilmediðinde kemiklerde, üreme saðlýðýnda ve kemiklerde kalýcý zararlar meydana getirebiliyor.

Genç kýzlar hijyene dikkat!
Genital hijyenin saðlanmasý, kadýn saðlýðý ve üreme saðlýðýnýn korunmasýndaki en önemli basamaklardan biri. Saðlýklý bir genç kýzda genital organlar flora olarak adlandýrýlan birçok mikroorganizmayý içeriyor. Bu mikroorganizmalar arasýndaki dengenin bozulmasý enfeksiyonlara yol açarak üreme saðlýðýna zarar verebiliyor.

Genital temizlikte þu hususlara dikkat edilmeli
-Tuvalet sonrasý temizlik mutlaka önden arkaya doðru yapýlmalý.
-Temizlik yapýldýktan sonra genital bölge mutlaka kurulanmalý.
-Banyo yaptýktan ve havuza girdikten sonra da genital bölge mutlaka kurulanmalý.
-Pamuklu iç çamaþýrlarý kullanýlmalý.
-Ýç çamaþýrlarý sýk deðiþtirilmeli ve yýkandýktan sonra ütülenmeli.
-Dar, sýký ve bedene uygun olmayan iç çamaþýrlarý ve pantolon giyilmemeli.
-Kokusuz ve renksiz tuvalet kaðýdý kullanýlmalý.
-Vajinal duþ, sabun, pudra ve sprey kullanýmýndan kaçýnýlmalý.

Adet kanamasý sýrasýnda temizlik çok daha önemli
-Kullanýlan pedlerin kokusuz ve renksiz olmasýna dikkat edilmeli.
-Pedler sýk deðiþtirilmeli. Kullanýlmamýþ pedler poþetlerinde veya temiz bir yerde kapalý tutulmalýdýr. Açýkta duran ve kirli ellerinizle ellenen pedler mikrop taþýyarak enfeksiyonlara neden olabilir.
-Belli bir cins ped kullanýmýndan sonra kaþýntý, kýzarýklýk ve yanma gibi problemler olduðunda farklý bir ped denenerek sizde yakýnmalara yol açmayan bir ürünü tercih edilmelidir.
-Bu dönemde yýkanmanýzda hiçbir sakýnca yoktur. Küvete sýcak su doldurarak yýkanmaktan kaçýnmalýsýnýz. En uygun olaný ayakta duþ alýnmasýdýr.
-Adet döneminde kötü kokulardan kaçýnmak için fazla miktarda parfüm, kolonya vs kullanmanýn yararý yoktur. Özellikle genital bölgenize kolonya veya parfüm sürmekten ve kokulu pedler kullanmaktan kaçýnmalýsýnýz.
-Dar, sýký ve bedene uygun olmayan iç çamaþýrlarý ve pantolon giyilmemeli.
-Kokusuz ve renksiz tuvalet kaðýdý kullanýlmalý.
-Vajinal duþ, sabun, pudra ve sprey kullanýmýndan kaçýnýlmalý.

Hangi durumlarda vajinal enfeksiyonlar daha sýk görülür?
-Genital bölgenin nemli kalmasý,
-Dar ve sýký iç çamaþýrlarýnýn giyilmesi,
-Genital bölgenin temizliðine dikkat edilmemesi,
-Vajinal duþ, sprey gibi kimyasal maddeler içeren ürünlerin kullanýlmasý,
-Fazla kilolu olmak,
-Þeker hastalýðý,
-Uzun süre antibiyotik kullanmak, vajinal mantar enfeksiyonlarýnýn sýk görülmesine yol açar

Ne çok zayýf olun ne de çok þiþman
Aþýrý þiþmanlýk ve zayýflýkta kýsýrlýða neden olabiliyor. Genç kýzlarýn, son yýllarda uyguladýðý aðýr diyet ve spor programlarý bünyelerindeki yað oranýný tükenmeye yakýn hale getirdiði için hormonlar olumsuz yönde etkileniyor ve adet düzensizlikleri görülüyor.

Kýsýrlýk için bir diðer olumsuz faktör ise þiþmanlýk. Obezite ve aþýrý yaðlanma kadýn bünyesinde tahribata yol açýyor.

Erkeklerin günlük yaþamda dikkat etmesi gereken hususlar ise þunlar:
-Sperm sayýsýný, hareketini ve yapýsýný olumsuz etkilediði için sigaradan uzak durmak gerekiyor.
-Ayný þekilde alkol ve uyuþturucu maddeler de sperm üretiminin bozulmasýna neden oluyor.
-Yüksek ýsý özellikle sauna ve sýcak su banyolarý sperm üretimini olumsuz etkiliyor.
-Ayrýca kot pantolonlar ve dar iç çamaþýrlarý yumurtalýklarý sürekli yüksek sýcaklýða maruz býrakýyor. Isýdan zarar gören sperm üretim hücreleri ise kendini yenileyemiyor. Bu yüzden, erkek çocuklara dar pantolon ve dar iç çamaþýrý giydirmemeli. Pantolon içlikleri de eve gelince çýkarýlmalý ve sadece kýþýn giydirilmeli.

Kaynak:Mynet