Oral Çalýþlar, Ecevit'in anlattýðý bir hikayeyi bugün gün yüzüne çýkardý...


07 Þubat 2012 / 11:25
Radikal gazetesi yazarý Oral Çalýþlar bugünkü köþesinde Bülent Ecevit'in kendisine Gençliðe Hitabe'nin Ýsmet Ýnönü tarafýndan yazýldýðýný söyledeðini aktardý.

ÝÞTE O YAZI:

'Gençliðe Hitabe'yi Ýnönü mü yazdý?

Ecevit ile ayný hapishaneyi paylaþtýðýmýz günlerde bir sohbetimiz sýrasýnda Gençliðe Hitabe'nin Ýnönü tarafýndan yazýldýðýný anlatmýþtý.

Mustafa Kemal’in 15 Ekim 1927’de baþlayarak Ankara’da Cumhuriyet Halk Partisi Kurultayý’nda okuduðu Nutuk, altýncý günün sonunda ‘Gençliðe Hitabe’yle noktalanmýþtý. Nutuk; ‘rakiplerini bertaraf etmiþ, yönetimi tek baþýna kontrol altýna almýþ bir liderin o günkü siyasi bakýþ açýsýný, tepkilerini ve deðerlendirmelerini yansýtan ve güncel unsurlarýn ön planda olduðu bir metin’ olarak tanýmlanabilir.

Atatürk, Nutuk’ta hedef aldýðý, ismen suçladýðý (ve suçlamalarýný hainlik düzeyine kadar vardýrdýðý) birçok Milli Mücadele arkadaþýyla daha sonra yeniden birlikte çalýþtý. (Ali Fuat Cebesoy, Refet Bele Atatürk döneminde milletvekili oldular. Kâzým Karabekir’le de görüþüp buluþmak istemesinin çevresi tarafýndan engellendiði söylenir).

‘Gençliðe Hitabe’yi Ýnönü yazdý

Ayþe Hür, Taraf’ta pazar günü yayýmlanan yazýsýnda, Nutuk’un tarihsel serüvenini incelerken Bülent Ecevit’in benim Liderler Hapishanesi kitabýmda yer alan bir anlatýsýna dikkat çekti. Gençliðe Hitabe’ye iliþkin tanýklýðýmý sizlerle yeniden paylaþmak istedim. Ecevit’in anlatýsý, ilk kez, 4 Mart 1986’da, Milliyet’teki ‘Liderler Hapishanesi’ adlý yazý dizimin içinde yer aldý. “Gençliðe Hitabe’yi Ýnönü kaleme almýþ” baþlýðýný taþýyan haber, gazetenin manþetinden anons edildi. Ecevit ile ayný hapishaneyi paylaþtýðýmýz günlerde bir sohbetimiz sýrasýnda Gençliðe Hitabe’nin Ýnönü tarafýndan yazýldýðýný anlatmýþtý. Ýsmet Ýnönü CHP Genel Baþkaný iken Bülent Ecevit ‘genel sekreter’ pozisyonundaydý. Yani Ecevit Ýsmet Paþa’nýn en yakýnýndaki kiþilerdendi. Bakanlýðýný da yapmýþtý. Cezaevinde bana, Gençliðe Hitabe’nin yazýlýþýna iliþkin Ýnönü’den dinlediklerini ayrýntýlarýyla anlattý. Ben o gün günlüðüme aynen not ettim.

Günlüklerim Mart 1986’da, ‘Liderler Hapishanesi’ adýyla kitap olarak da yayýmlandý ve çeþitli yayýnevlerinden defalarca baský yaptý.

Milliyet’teki yazý dizisinin yayýmý bitince titiz bir kiþi olan Ecevit bazý açýklamalarda bulundu. Bu açýklamalar da Milliyet’te yer aldý. Ancak Ecevit, Gençliðe Hitabe konusu üzerine anlattýklarý için yeni bir açýklama yapmadý, ‘farklý aktarýldýðýný’ söylemedi. Kitabý kendisine de daha o tarihte imzalayarak gönderdim. Baskýdan sonra da defalarca bir araya geldik, cezaevi günlerini yâd ettik, hiçbirinde bilgiyi reddeden bir tepki göstermedi.

Bu anlatýya açýklýk getiren ya da çeliþen neler var diye yeniden kütüphanemi karýþtýrdým. Afet Ýnan’ýn ‘Atatürk’ten Hatýralar ve Belgeler’ kitabýnda yazdýklarýný gözden geçirdim. Afet Haným yurtdýþýndan döndüðünde Nutuk hazýrlýklarýna tanýk olmuþ. Gençliðe Hitabe’nin Atatürk’ün el yazýsý ile yazýlmýþ olduðunu söylüyor. Bu anlatýnýn Bülent Ecevit’in anlatýsýný tekzip ettiðini düþünmüyorum. Zira Atatürk büyük olasýlýkla Ýnönü’nün getirdiði metni bütünlük açýsýndan gözden geçirip yeniden yazmýþtýr. Afet Haným Gençliðe Hitabe bölümünde çok az düzeltme olduðunu söylüyor. Belki de düzeltmelerin az olmasýnýn nedeni temize çekilmiþ olmasýdýr. Yani kendisi Atatürk’ün bu bölümü yazdýðýna tanýk olduðunu söylemiyor. Zaten Afet Haným’ýn Atatürk Nutku yazarken yurtdýþýnda olduðu, düzeltmeleri yaparken döndüðü biliniyor.

Notlarým aynen þöyle: Atatürk hazýrladýðý Büyük Nutku yakýn arkadaþý Ýsmet Ýnönü’ye okumasý ve fikirlerini söylemesi için izin vermiþ. Ýsmet Paþa uzun konuþmayý okuyup bitirdikten sonra Atatürk’e iade etmiþ. Atatürk’ün “Nasýl buldun” sorusuna, “Paþam çok güzel ancak sonunu gençliðe hitap ederek bitirmek faydalý olur” cevabýný vermiþ. Atatürk de bunun üzerine, “O zaman sen yaz böyle bir bölüm, bakalým iyi olursa dediðin gibi yaparýz” deyince, Ýsmet Ýnönü ünlü Nutuk’un sonundaki ‘Gençliðe Hitabe’ bölümünü kaleme almýþ... Ecevit, Ýnönü ile anýlarýný anlatýrken þunlarý söyledi: ‘Kendisi bana bir keresinde böyle anlatmýþtý. Ayný anýsýný Necdet Uður’a da anlatmýþ, o da bu olayý biliyormuþ...’ Dönemin Milli Eðitim Bakaný Necdet Uður bu olayý Ýnönü’den dinlediði anlatýsýna herhangi bir düzeltme göndermedi. Yazý dizisi yayýmlandýðýnda ve kitap basýldýðýnda Necdet Uður da Ecevit gibi hayattaydý, o da “Hayýr böyle bir þey duymadým” demedi. Ne olursa olsun, sonuç olarak, Nutuk, Mustafa Kemal’in kaleme alýp okuduðu bir metin. Ancak metni kaleme alýrken yakýn çevresiyle tartýþtýðý, danýþtýðý da bilinen bir gerçek. Kiþisel görüþümü belirtmem gerekirse, ‘Gençliðe Hitabe’ metninde Nutuk’un genel havasýna aykýrý bir þey görmediðimi, hatta tam tersine metnin Nutuk’u tamamladýðýný düþündüðümü söyleyebilirim.

Radikal / Oral Çalýþlar



Kaynak : Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.