Türk dünyasý bu Oyuna gelir mi?
Türkî Cumhuriyetleri bir araya getirecek spor oyunlarý için düðmeye basýldý. Bakan Þahin'in olur verdiði organizasyon için, Türki Cumhuriyetleri adeta can atýyor.
29 Aðustos 2006 Salý 12:40
Sovyetler Birliði"nin daðýlmasýndan sonra Adriyatik"ten Çin Seddi"ne uzanan coðrafyada Türkçe çeþitli aksanlarda konuþuluyordu ama bu coðrafyayý spor þemsiyesi altýnda bir araya getirecek hiçbir etkinlik hayata geçirilememiþti. Oysa dünyada spor, halklarý birbirine yakýnlaþtýrmak için kullanýlan en etkili araçlardan biri. Ýngilizler 1911"den beri Commenwealth (Ýngiliz Milletler Topluluðu) adýný verdikleri Ýngiliz dilini konuþan ülkelerin katýldýðý spor oyunlarý düzenliyor. En son Avustralya"nýn Melbourne þehrinde yapýlan oyunlara 71 ülke katýldý. 1932 yýlýndan beri dünya Yahudileri her 4 yýlda bir Ýsrail"de bir araya geliyor. Bu oyunlarýn adý Maccabi Oyunlarý ve son oyunlara aralarýnda Türkiye"nin de bulunduðu 40 ülkeden 6668 Yahudi sporcu iþtirak etti. 1999 yýlýndan beri dünya Ermenileri Erivan"da Pan-Ermeni oyunlarý adý altýnda çeþitli branþlarda birbirleriyle yarýþýyor. Bunun dýþýnda ilki 1980 yýlýnda düzenlenen Ýslam Oyunlarý, 1951 yýlýnda yapýlmaya baþlanan Akdeniz Oyunlarý yine 1951 yýlýndan beri her 4 yýlda bir düzenlenen Pan-Amerikan oyunlarý hem bölge halklarýný birbirine yaklaþtýrýyor, hem de belirli bir kültürün insanlarýný bir araya getiriyor. Örneðin Akdeniz Oyunlarý amblemindeki 3 halka, 3 kýtaya ait medeniyet ve kültür yakýnlaþmasýnýn spor yolu ile gerçekleþmesini sembolize ediyor.

Dünya bunu yapýyor ama Adriyatik"ten Çin Seddi"ne kadar birbiriyle tarihî, kültürel ve sosyal baðlarý bu kadar kuvvetli olan Türkî Cumhuriyetlerini ayný çatý altýnda bir araya getiren bir spor etkinliði yok. Ta ki Coþkun Koleji"nin geçen yýl düzenlediði küçük turnuvaya kadar. Kolej sessiz sedasýz 1. Türk Dünyasý Güreþ Turnuvasý"ný gerçekleþtirerek bir ilke imza attý. Tam 9 ülkeden 100"ün üzerinde sporcunun katýldýðý bir güreþ turnuvasýydý bu. Geçen aylarda turnuvanýn ikincisi düzenlendi. Dil, din, ýrk birliði olan ülkeler; çapý küçük olsa da spor ortak paydasýnda ilk kez bir araya geldi. Coþkun Koleji"nin yaptýðý, Asya"daki Türkî Cumhuriyetleri birbirine yakýnlaþtýracak hatta dünyanýn dört bir yanýndaki Türkleri bir araya getirecek spor oyunlarý þöleninin ilk kývýlcýmý olabilirdi.

TÜRKÝYE OYUNLAR ÝÇÝN ABÝ OLMALI

Aksiyon, Coþkun Koleji"nin küçük bir adým olarak baþlattýðý güreþ turnuvasýnýn tüm Türkî Cumhuriyetler arasýnda birçok spor dalýný içine alacak þekilde düzenlenmesi fikrini gerek Türkiye"deki ve gerekse Türkî Cumhuriyetlerdeki spor adamlarý ve yetkililerle tartýþtý. Böyle bir organizasyona Türkiye ve Türkî Cumhuriyetler sýcak bakýyor muydu? Bu tip büyük bir organizasyon yapýlabilir miydi? Yapýlsa ne gibi faydalarý olurdu?

Konuyu ilk, Devlet Bakaný ve Baþbakan Yardýmcýsý Mehmet Ali Þahin"le görüþtük. Çünkü böyle bir organizasyonun hayata geçmesi için bir abiye ihtiyaç vardý. Türkiye; özellikle son yýllarda Formula 1, Üniversiad, Þampiyonlar Ligi Finali gibi büyük organizasyonlarý baþarýyla düzenlemiþ, uluslararasý sporcularýnýn çokluðuyla da birçok branþta adýný dünyaya kabul ettirmiþ bir abiydi. 1971"de Akdeniz Oyunlarý"ný, 1980"de de Ýslam Oyunlarý"ný düzenleyerek organizasyon konusunda tecrübeliydi. Kýsaca, Türkiye"nin olayý istemesi çok önemliydi. Bu noktada Þahin"den beklenen tepki geldi. Türkî Cumhuriyetleri kapsayacak bir spor þöleni fikri karþýsýnda kendisi büyük bir heyecan duydu. Ama devlet adamý olarak temkinli konuþtu: “Oyunlarýn düzenlenmesine prensipte karþý deðiliz. Böyle bir olayýn olabilmesi için ne gerekiyorsa onu yapmaya hazýrýz. Bu konuda bir çalýþma baþlatacaðýz.”

Gençlik ve Spor Genel Müdürü Mehmet Atalay ise bu konunun çok hassas olduðunu ve hiçbir devletin varlýðýný geri plana itmeden bu oyunlarý düzenlemek için harekete geçmeleri gerektiðini anlattý. Türkiye olaya çok sýcak bakýyordu. Zaten yapýlacak iþ basitti. Büyükelçiler toplanacak, onlarýn fikri alýnacak, daha sonra uzmanlar bir araya gelerek konuyu tartýþacak, ardýndan olay ilgili ülkelerin bakanlarýna aktarýlacak ve anlaþma yapýlarak bu spor oyunlarý tarihteki yerini alacaktý.

EN BÜYÜK SORUN FÝNANSMAN

Böyle bir organizasyon için en büyük sorun finansman. Türkiye; Üniversiad için milyonlarca dolar harcadý. Bu organizasyon için de elini taþýn altýna mutlaka sokacaktýr. Bu konuda Gençlik Spor Genel Müdürü Mehmet Atalay"ýn görüþleri oldukça ümit verici: “Eðer bu organizasyon düzenlenirse ve ilki Türkiye"de yapýlýrsa biz yol masraflarý hariç sporcularýn tüm harcamalarýný karþýlarýz”. Türk Dünyasý Güreþ Turnuvasý"ný baþarýyla düzenleyen Coþkun Koleji Genel Müdürü Levent Eyüboðlu da finansman konusuna dikkat çekiyor. Turnuvaya davet ettikleri her ülkenin kendilerine destek verdiðini anlatan Eyüboðlu, finansman konusunda problem yaþayan ülkelerin bulunduðunu ama yetkililerin bu turnuvaya katýlmak için ellerinden geleni yaptýklarýný kaydediyor.

Peki Türkî Cumhuriyetler ne diyor? Kýrgýzistan Milli Olimpiyat Komitesi Baþkaný Murat Saralinov, böyle bir organizasyon fikrine oldukça sýcak yaklaþýyor. Saralinov, “Türkiye Cumhuriyeti devletinin böyle bir organizasyon düzenlemesi fikrini destekliyorum. Devamlý olarak düþünülen ama yapýlamayan bu spor oyunlarýný çok olumlu buluyorum.” diyor.

Tacikistan Milli Olimpiyat Komitesi Baþkaný Bahrullo Racabaliyev de oyunlar fikrine sýcak bakanlardan. Sporun dostluk, barýþ ve dayanýþma olduðuna dikkat çeken Racabaliyev, “Böyle bir organizasyonun arkasýnda oluruz. Özellikle Türkiye"nin teþebbüsüyle yapýlmasý ayrý bir önem taþýyor. Çünkü Türkiye sporun birçok dalýnda kendini dünyaya kanýtlamýþ durumda”.

Orta Asya coðrafyasýnda kendisini ayrý tutan ülkelerin baþýnda geldiði düþünülen Özbekistan"dan da oyunlara destek geldi. Özbekistan Futbol Federasyonu Baþkan Yardýmcýsý Bahtiyor Rahimov, Türkî Cumhuriyetler arasýnda ortak spor oyunlarýnýn bir an önce hayata geçirilmesi gerektiðini söylüyor. Türk dünyasýný oluþturan ülkeler arasýnda farklý dallarda ortak bir spor organizasyonunun bugüne kadar düzenlenmemiþ olmasýnýn kendisine göre bir talihsizlik olduðunu ifade eden Rahimov, “Bu proje her þeyden önce kardeþlik ve dostluðumuzu pekiþtirecek, aramýzdaki yakýnlýk baðýný güçlendirecek ve bizi birbirimizle daha da kenetlenyecektir. Özbekistan olarak Türkî Cumhuriyetler arasýnda oluþturulacak böyle bir düþünce ve projenin destekçisiyiz.” diyor.

ÝLK EVSAHÝBÝ TÜRKÝYE OLSUN

Türkmenistan Turizm ve Spor Devlet Komite Bölüm Baþkaný Tacmýrat Mazakovdý da Türk Cumhuriyetleri arasýnda yapýlacak oyunlarý ülke olarak destekleyeceklerini dile getiriyor. Azerbaycan Spor Bakaný Azad Rahimov oyunlara istenilen yaþ grubunda ve her spor branþýnda katýlacaklarýný belirtiyor. Rahimov da, düþüncenin gerçekleþmesi durumunda; ýrk, dil, kültür ve tarih birliði olan bu halklarýn sporda da birliðinin saðlanacaðýný dile getiriyor. Bu organizasyonun saðlam temeller üzerinde kurulmasý adýna ilk ev sahipliðini Türkiye"nin yapmasýnýn daha faydalý olacaðýný anlatan Rahimov, “Daha sonraki oyunlara biz Azerbaycan olarak ev sahipliði için talip oluruz.” diyor.

KKTC Spor Bakaný Özkan Yorgancýoðlu da bu fikre destek verenlerden. Organizasyonun içinde seve seve yer almak istediklerini kaydeden Yorgancýoðlu, “Bunun adý olimpiyat olmaz da Türk oyunlarý olur. Çünkü olimpiyat dersek dünyanýn tepkisini çekebiliriz. Eðer Türkî Cumhuriyetleri spor oyunlarý gerçekleþirse bizler hem sporcu hem de tesis olarak yaklaþýk 5 ay içinde bu oyunlara katýlacak hale geliriz.” þeklinde görüþlerini belirttiyor. 25 yýldýr Dünya ve Avrupa þampiyonlarýnda hakemlik yapan Makedonya milli güreþ hakemi Neþret Liman"ýn yorumu ise bu turnuvanýn daha da kapsamlý olabileceðinin sinyallerini veriyor. Liman, Makedonya"da yaþayan Türklerin de bu olimpiyatlara davet edilmeleri halinde katýlabileceðini söylüyor. “Dünyanýn pek çok yerine yayýlmýþ Türk nüfusunu düþündüðünüz spor organizasyonuyla bir araya getirmek harika bir birliktelik saðlayacaktýr.”

Coþkun Koleji"nin davetlisi olarak Ýstanbul"a gelen Gürcistan Þevanderi Spor Kulübü Baþkan Yardýmcýsý Vaja Gogiaþvili de Rahimov gibi düþünüyor. “Bana göre finansal olarak bu organizasyonu ilk etapta Türkiye üstlenmelidir. Mesela biz ekonomik olarak tüm spor dallarýna yeterince bütçe ayýramýyoruz. Bu bazý Türkî Cumhuriyetlerde de rastlanýlan bir durum. Bu noktada Türkiye öncü ülke olarak ilk organizasyonu gerçekleþtirirse iyi olur”.

Tabi böyle bir organizasyon için herkesin hemfikir olmasý çok zor. Mesela Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi Baþkaný Togay Bayatlý oyunlarý düzenleme fikrine tamamen karþý çýkýyor. Bayatlý"ya göre bu oyunlarý Türkî Cumhuriyetler arasýnda yapmak bir ayrýcalýk olarak algýlanýr.

TURGUT ÖZAL"IN BÖYLE BÝR HAYALÝ VAR MIYDI?

Oyunlar için açýklamalar gayet yerinde ve niyetler çoðunlukla bu oyunlarýn yapýlmasý yönünde. Ama bu oyunlarý düzenlemek öyle görüldüðü gibi pek kolay deðil. Tam burada geçmiþte Türkiye"nin öncülük ettiði Karadeniz Oyunlarý"nýn hâlâ hayata geçirilememiþ olduðunu hatýrlatmakta fayda var. 1998 yýlýnda Ýstanbul"da Tarabya Oteli"nde Karadeniz"e komþu ülkelerin üst düzey yetkilileri bir araya geldi, oyunlarýn düzenlenmesine dair karar çýkartýldý, ancak oyunlar bugüne kadar bir türlü yapýlamadý. Buradan hareketle Türk Dünyasý Spor Oyunlarý"nýn yapýlabilmesi için çok güçlü bir altyapýya ve desteðe ihtiyaç var. Bu noktada birçok olimpiyadý yerinde takip etmiþ duayen gazeteci Cüneyt Koryürek"in görüþleri büyük önem taþýyor. “Epey zor. Ýmkansýz deðil ama zor. Sporcularý buraya getirebilmek, sponsor bulmak, yer bulmak, organizasyonu yapmak; çok para ister, bilgi ister. Bu iþin olmasý için devletin de desteklemesi lazým. Büyük bir organizasyon lazým. Vizyon lazým. Vizyon sahibi insanlar lazým”. diyor Koryürek.

Türk dünyasýný bir araya getirecek spor oyunlarý denince akla hemen Orta Asya ile yakýndan ilgilenen 8. Cumhurbaþkaný Turgut Özal"ýn böyle bir hayalinin olup olmadýðý geliyor. Bu soruyu Özal"ýn cumhurbaþkanlýðý dönemindeki danýþmaný Engin Güner, “O yýllar Türkî Cumhuriyetler baðýmsýzlýklarýna yeni yeni kavuþuyorlardý. Belki ileriye dönük, kafasýnda spor oyunlarý olabilirdi” diye cevaplýyor. Özal"ýn, Türk dünyasýyla yakýn iliþkiler kurmak istediðini, oraya genel anlamda ekonomik iliþkiler yoluyla gidilmesi gerektiðini düþündüðünü ve bu ülkelere ekonomiden anlayan büyükelçilerin tayin edilmesini arzuladýðýný dile getiren Güner, “Her zaman söylediði bir þey vardý. "Biz doðuya da yönelmeliyiz". Türk dünyasýna, Uzakdoðu"ya, Asya"ya da yönelmeliyiz. Spor da bunun bir parçasý.” diyor.

Oyunlarýn statüsü nasýl olacak? Bakýldýðý zaman diðer topluluklarýn yaptýðý oyunlar 4 yýlda bir düzenleniyor. Bu oyunlar da 4 yýlda bir yapýlabilir. Baþtan aþaðý hazýrlanacak, üzerinde günlerce düþünülecek statüye, taslaða ya da tüzüðe gerek yok. Zira Karadeniz oyunlarý için hazýrlanan taslak gayet baþarýlýydý. Mevcut taslaðý, üzerinde birkaç deðiþiklik yaparak bu oyunlara adapte etmek çok kolay. Bu taslakta oyunlarýn tanýmý, amacý anlatýldýktan sonra statü bölümünde; oyunlarýn Uluslararasý Olimpiyat Komitesi himayesinde olacaðý, oyunlara sporcu kayýtlarýnýn ülkelerin milli olimpiyat komitelerince yapýlacaðý, organizasyonu yapacak aday þehrin belirlenmesinin, organizasyon tarihinden en az 4 yýl önce, oyunlarý düzenleyecek komite tarafýndan teklif edileceði ve üyelerin oy çokluðu ile þehrin belirleneceði, katýlan ülkelerin sporcularýnýn tarafsýzlýk, dürüstlük, kardeþlik ve centilmenlik gibi ilkeler doðrultusunda bir araya toplanacaðý, oyunlara katýlan sporcularýn ulusal federasyona baðlý olmasý gerektiði, oyunlarýn ticari maksada dayanmamasýnýn önemli olduðu, oyunlarýn en fazla 10 gün süreceði gibi maddeler vardý. Bu maddelere ufak çaplý ilaveler yapýlarak Türk dünyasý spor oyunlarýnýn statüsü ortaya çýkartýlabilir.

Commonwealth Oyunlarý"nýn ondokuzuncusu 2010 yýlýnda Hindistan"da yapýlacak. Delhi"deki turnuvaya 8 bin 500 atletin katýlmasý bekleniyor. Pan Amerikan oyunlarýn onbeþincisi Brezilya"nýn Rio de Janeiro þehrinde düzenlenecek. Maccabi Oyunlarý"nýn onsekizincisi yine Ýsrail"in çeþitli þehirlerinde hayata geçirilecek. Umarýz Türk dünyasý spor oyunlarýnýn birincisi de en kýsa zamanda tarihteki yerini alýr.

Katkýda bulunanlar: Nurullah Kaya, Murat Bodur (Kýbrýs), Atýf Ala (Özbekistan), Shamil Roznazarov (Türkmenistan), Umedjon Mavlanov (Tacikistan), Osman Ucak (Azerbaycan), Marat Omurov (Kýrgýzistan).


TÜRK OYUNLARI HAKKINDA YETKÝLÝLER NE DÝYOR?

M. ALÝ ÞAHÝN: Prensip olarak böyle bir organizasyon bana sempatik geldi. Ben de arkadaþlara bu konuda çalýþýn dedim. Böyle bir olayýn olabilmesi için ne gerekiyorsa yapmaya hazýrýz. Ama bu sadece bizim istememizle olacak bir þey deðil. Diðer Türkî Cumhuriyetlerin yetkilileriyle bu konuda görüþ alýþveriþinde bulunmamýz gerekiyor. Bu konuda bir çalýþma baþlatacaðýz. Konuyu önce yetkili kiþilerin gündemine taþýyacaðýz. Yani ilkin kafalarda þekillenecek. Daha sonra dýþarýya yansýyacak. Henüz proje aþamasýna geçmedi. Böyle bir organizasyonu yapmayý baþaralým arzusundayým.


TOGAY BAYATLI (Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi Baþkaný)

Avrupa Birliði'ne üye olmak istiyoruz. Balkan ülkeleriyle, Araplarla aramýz iyi. Ortaya çýkýp sadece Türkler arasýnda bir organizasyon yapmak yanlýþ olur. Türk cumhuriyetlerinin bazýlarý da istemiyor. Çoðunun yaklaþýmlarý böyle. Onlarýn Sovyetlerle de iliþkisi var. Ýslam ülkeleri spor müsabakalarýnda bazý Türk cumhuriyetlerinden gelen sporcularýn yarýdan fazlasý Müslüman deðildi. Daha çok o ülkelerde yaþayan Ruslardý. Ayný þey Türk cumhuriyetleri oyunlarýnda da olacak. Onlarý yarýþtýrmasanýz ayrýmcýlýk olacak.


CÜNEYT KORYÜREK (Gazeteci- Yazar)

Epey zor. Ýmkansýz deðil ama zor. Sporcularý buraya getirebilmek, sponsor bulmak, yer bulmak, organizasyonu yapmak; çok para ister, bilgi ister. Bu iþler bürokratik kafayla da olmaz. Bir genelge çýkartýyorsun on sayfa bürokratlarýn resmi var. Zor bu iþler. Bu iþin olmasý için devletin de desteklemesi lazým. O zaman bürokrasi iþin içine girecek. Kolay deðil yani. Büyük bir organizasyon lazým. Vizyon lazým. Vizyon sahibi insanlar lazým. Tek sponsorla olmaz bu iþler.

BAHTÝYOR RAHÝMOVÖzbekistan Futbol Federasyonu Baþkan Yardýmcýsý)

Türkî Cumhuriyetler arasýnda ortak spor oyunlarý bir an önce hayata geçirilmeli. Türk dünyasýný oluþturan ülkeler arasýnda farklý dallarda ortak bir spor organizasyonunun bugüne kadar düzenlenmemiþ olmasý bana göre bir talihsizliktir. Bu proje ve düþüncenin yakýn bir dönemde hayata geçeceðine olan inancým tamdýr. Böyle bir organizasyon mevcut spor potansiyelinin daha da canlandýrýlmasý için bir fýrsat oluþturur. Ama asýl bu çalýþma ve proje her þeyden önce kardeþlik ve dostluðumuzu pekiþtirecek, aramýzdaki yakýnlýk baðýný güçlendirecek ve bizi birbirimize daha da kenetleyecektir. Özbekistan olarak Türkî Cumhuriyetler arasýnda oluþturulacak böyle bir düþünce ve projenin destekçisiyiz. Umarým bu düþünce yakýn bir zamanda hayata geçer. Sporda kardeþ cumhuriyetlerin kendine ait küçümsenemeyecek bir potansiyeli var. Bu potansiyel geleneksel olarak düzenlenecek bu tür ortak spor oyunlarýyla, daha da güç kazanacaktýr. Böylelikle bu ülkeler spor alanýnda gerek bölgesel ve gerekse uluslararasý düzeyde daha çok ses getirebilecek baþarýlara imza atma fýrsatýný yakalayacaktýr.

AZAD RAHÝMOV (Azerbaycan Spor Bakaný)

Türk cumhuriyetleri arasýnda düzenlenmesi muhtemel bir olimpiyat fikrine sýcak bakýyoruz. Türk halklarý arasýnda yapýlacak olimpiyat oyunlarý fikri çok güzel. Biz Azerbaycan olarak istenilen yaþ grubunda ve her spor branþýnda oyunlara katýlýrýz. Bu düþünce gerçekleþirse, ýrk, dil, kültür ve tarih birliði olan bu halklarýn sporda da birliði saðlanýr. Baðýmsýzlýk üzerinden 15 yýl gibi kýsa bir süre geçmesine raðmen birçok uluslararasý organizasyona ev sahipliði yaptýk. Ama bu organizasyonun saðlam temeller üzerinde kurulmasý adýna ilk ev sahipliðini Türkiye'nin yapmasý daha faydalý olur. Daha sonraki oyunlara biz Azerbaycan olarak ev sahipliði için talip oluruz. Bu düþünce bana göre devlet baþkanlarý seviyesinde ele alýnarak hayata geçirilebilir.

MURAT SARALÝNOV (Kýrgýzistan Milli Olimpiyat Komitesi Baþkaný)

Türkiye, Orta Asya ülkelerine göre Avrupa'ya daha yakýn olduðu için bu oyunlar sayesinde bizler de dünyaya açýlmada ve ilgi odaðý olmada Türkiye'nin bu çoðrafi konumundan faydalanabiliriz. Orta Asya ülkeleri arasýnda iki yýlda bir spor oyunlarý yapýlýyor. Ama katýlým iyi deðil. Bu yýl oyunlar Katar'da gerçekleþecek. Burada bir araya geleceðimiz diðer ülkelerin temsilcileri ile bu konu üzerinde daha yakýn fikir alýþ veriþinde bulunabiliriz. Böylelikle bu organizasyonun yapýlmasý ile ilgili daha iyi bir deðerlendirme olanaðý buluruz.

BAHRULLO RACABALÝYEV(Tacikistan Milli Olimpiyat Komitesi Baþkaný)

Türkiye sporun birçok dalýnda kendini dünyaya kanýtlamýþ durumda. Böyle bir spor organizasyonun düzenlendiði takdirde Tacikistan olarak en iyi katýlýmý saðlamak için seferber oluruz. Ülke olarak bu organizasyonu her zaman destekliyoruz.

TACMIRAT MAZAKOVDI (Türkmenistan Turizm ve Spor Devlet Komite Bölüm Baþkaný)

Türk cumhuriyetleri arasýnda yapýlacak oyunlarý ülke olarak destekleriz. Biz ülke olarak da bu tür bir organizasyonun içinde yer alabiliriz. Bizden bu oyunlara resmi olarak katýlmamýza yönelik istekte bulunulmasý halinde daha ayrýntýlý açýklamada bulunabilirim.


ALÝYEV ATABEY (Kazakistan Genç Güreþ Milli Takým Antrenörü)

Bu yýl yapýlan güreþ organizasyonu Türk dünyasýnýn bir araya gelmesi açýsýndan çok iyi oldu. Geçen yýl baþlayan turnuvaya bu yýl ilk kez katýldýk. Bu tür turnuvalara ihtiyacýmýz var. Yeter ki organizasyonun baþýnda Türkiye gibi bir ülke olsun. Eðer bu tür bir organizasyon daha fazla spor dalýnda ve daha kapsamlý gerçekleþtirilirse ülke olarak memnuniyetle katýlýrýz. Kazakistan bu tür bir davete her zaman açýktýr.


ÖZKAN YORGANCIOÐLU (KKTC Spor Bakaný)

Uluslararasý alanda olimpiyat ruhunun temelinde din ve ýrk ayrýmý gözetmeden bütün uluslara spor yapma olanaðýný vermek lazým gelir. Biz Türkî Cumhuriyetler arasýndaki organizasyonun içinde seve seve yer almak isteriz. Bunun adý olimpiyat olmaz da Türk Oyunlarý olur. Çünkü olimpiyat dersek dünyanýn tepkisini çekebiliriz. Eðer Türkî Cumhuriyetler spor oyunlarý gerçekleþirse bizler hem sporcu hem de tesis açýsýndan yaklaþýk 5 ay içinde bu oyunlara katýlacak hale geliriz.

COMMONWEALTH OYUNLARI DÜNYAYI KAPSIYOR

Tarihe Güneþ Batmayan Ýmparatorluk olarak geçen Ýngiltere ve kolonilerinin katýlýmýyla baþlayan Commonwealth Oyunlarý'nýn 18.si 15-26 Mart tarihleri arasýnda Avustralya'nýn Melbourne þehrinde gerçekleþti. Oyunlara Trinidad & Tobago'dan Pakistan'a, Tanzanya'dan Falkland Adalarý'na, Kýbrýs'tan Fiji'ye kadar tam 71 ülke katýldý. Oyunlar boyunca 16 branþta kýyasýya rekabet yaþandý. Melbourne'de Avustralya 84 altýn, 69 gümüþ, 68 bronz madalya ile en çok madalya kazanan ülke oldu. Ev sahibi ülkeyi toplam 110 madalya ile Ýngiltere ve 86 madalya ile Kanada takip etti.

Oyunlarýn temeli 1911 yýlýnda Londra'da ortaya atýldý. O yýl Ýngiltere, Kanada, Güney Afrika ve Avustralya'lý sporcular atletizm, boks, yüzme ve güreþ branþlarýnda festitival adý adlýnda bir araya geldi. Resmi olarak ilk Ýngiliz Ýmparatorluðu oyunlarý ise 1930 yýlýnda Kanada'da düzenlendi. 6 branþta gerçekleþen ilk oyunlara 11 ülke katýldý. Oyunlarýn 19.su 2010 yýlýnda Hindistan'da yapýlacak. Delhi'deki turnuvaya 8 bin 500 atletin katýlmasý bekleniyor. Bu oyunlar sponsorlarýyla, katýlan sporcularýn üst düzeyde olmasýyla, izleyici sayýsýyla, medyada gündemin ilk sýrasýnda yer almasýyla olimpiyatlardan sonraki en büyük spor organizasyonu olarak dikkat çekiyor.

ERMENÝLER ERÝVAN"DA BÝR ARAYA GELÝYOR

Dünya Ermenilerini bir araya getiren Pan-Armanian Oyunlarý'nýn ilki 1999 yýlýnda Ermenistan'ýn baþkenti Erivan'da düzenlendi. Ýlk oyunlar 7 branþta gerçekleþtirildi. 2.si 2001 yýlýnda yapýlan oyunlarýn 3.sü ise 2005 yýlýnda yine baþkentte düzenlendi. Ermeni oyunlarý diðerleri kadar profesyonel bir organizasyon çatýsý altýnda deðil. Oyunlara ülkelerden ziyade Beyrut, Londra, Kahire, Bounes Aires, Ýstanbul gibi dünyanýn çeþitli þehirlerinde yaþayan Ermeni sporcular katýlýyor. Bu oyunlara bazý Türk þirketleri de sponsorluk yapýyor.

DÜNYA YAHUDÝLERÝ ÝSRAÝL"DE BULUÞUYOR

Maccabi Dünya Oyunlarý 4 yýlda bir Ýsrail'de yapýlýyor. Maccabi, Roma Ýmparatorluðu'na karþý isyan eden Yahudilerin baþýnda bulunan komutanýn ismi. Maccabi oyunlarý 4 yýlda bir sadece Avrupa'da da yapýlýyor. Oyunlarýn amacý dünya Yahudilerini bir araya getirmek. Ýlki 1932 yýlýnda düzenlenen oyunlara 18 ülkeden 390 Yahudi sporcu katýldý. Mýsýr, Suriye gibi ülkelerden de 60 tane Arap Yahudi ilk oyunlarda derece için mücadele etti. 2005 yýlýnýn Haziran ayýnda 17.si gerçekleþtirilen Maccabi Dünya Oyunlarýna ise Türkiye'nin de aralarýnda bulunduðu 40 ülkeden toplam 6668 Yahudi sporcu katýldý. Bu sporculardan 2184'ü Ýsrail'liydi. Türkiye'den 49 sporcunun yer aldýðý ve Ýsrail'in çeþitli þehirlerinde yapýlan oyunlara Bolivya ve Portekiz'den 1 sporcu katýldý. Türk Yahudilerinin kafile baþkanlýðýný Sadi Beceren yaptý. Ýsrail'de Türkiye'yi Ay-Yýldýzlý forma ile temsil ettiklerini kaydeden Beceren, TC. Hahambaþýlýk Maccabi Oyunlarý Türkiye Komitesi'nin Gençlik ve Spor Genel Müdürlüðü'nün gözetiminde sporcularý okullardan, kulüplerden seçtiklerini belirtti. Talep fazlalýðýnda ise elemeler yaptýklarýný ve sporcularý uzun dönemli kamplara aldýklarýný ifade eden Beceren, bugüne kadar Türkiye'deki Musevi cemaatinin 4 kez Dünya Oyunlarýna katýldýðýný söyledi. Bu arada son oyunlara toplam 13 þirket sponsorluk yaptý.

ÝSLAM OYUNLARI"NIN ÝLK TÜRKÝYE DÜZENLEDÝ

Türkiye geçen yýl S.Arabistan'da yapýlan ve 1. olduðu açýklanan Ýslam Oyunlarý'ný ilk düzenleyen ülke. 12 Eylül 1980'in hemen ardýndan 29 Eylül'de 1.Ýslam Oyunlarý Ýzmir'de yapýldý. Tüm Ýslam ülke gençlerinin ilk buluþma yeri olarak Ýzmir'in seçilmesinin temel dayanaðý tesis zenginliðiydi. O günlerde Ýzmir; 70 bin kiþilik Atatürk Stadý, tartan pisti, salonu, havuzu, kortu ve konaklama tesisleriyle alternatifsizdi. 1. Ýslam Oyunlarý, tarihimizin en bereketli olimpik yarýþmalarý olmuþ, sporcularýmýz 69'u altýn, 83'ü gümüþ ve 67'si de bronz olmak üzere tam 219 madalya kazanmýþtý. Oyunlarda Türkiye futbolda Libya'ya 2-1 yenilerek büyük hayal kýrýklýðý yaþatmýþtý. Basketbolda ise Libya'yý 142-45 maðlup ederek tarihindeki en farklý skoru elde etmiþti. Ýslam Oyunlarý 2009'da Ýran, 2013'te ise Suriye'de düzenlenecek. 15 branþta düzenlenen Arabistan'daki son oyunlara 53 ülkeden yaklaþýk 6 bin sporcu katýldý.

KAYNAK: AKSÝYON DERGÝSÝ