Yeni Fenerbahçe: Eksiler ve Artýlar

Fenerbahçe futbol takýmý deðiþiyor.
Aykut Kocaman'ýn deyimiyle, bir "Teknik direktör takýmý" na dönüþüyor.
Salt þablon ve oyun yapýsý olarak deðil; saha içi ve saha dýþýyla birlikte, bir sistem takýmý olma yolunda adýmlar atýyor.

Konuya Aykut Kocaman özelinde bakmak yanlýþ olur.
Bir sistem takýmý yaratma yolunda büyük bedeller ödeyerek mücadele eden "Don Kiþot" olsa da Aykut Hoca; bunu kendi koltuðu/menfaati için deðil, Fenerbahçe'nin geleceði için yapýyor.

Bugün çekilen cefalarýn ve ama bolca atýlan tohumlarýn meyvesini -inþallah- Aykut Kocaman döneminde de, bayraðý ondan devralan Hoca ve Hocalar döneminde de toplayacaðýz.

Ýþte bu yüzden hikayemize isimlerden baðýmsýz, modern futbolun gereklilikleri ekseninde bakmalýyýz artýk.

Öyle ki; deðiþim/dönüþüm ve modern futbol sepetine atýlan doðrularýn mükafatýný -þimdilik- UEFA Avrupa Ligi maçlarýnda aldýk.

Avrupa'da -hangi platform olursa olsun- üst üste 4 maç kazanmak her babayiðidin harcý deðil. Üstelik 3 deplasman galibiyeti asla azýmsanacak bir olay deðil.
Ki; kim ne derse desin, Gladbach ve Marsilya deplasmanlarýndan galibiyetle dönmek, önemli bir eþik göstergesi.
Daha iyilerini yapabileceðimizin iþareti.

***

Girizgahý bir kenara býrakalým ve iþin tekniðine gelelim isterseniz.

Önce, geleceðe ýþýk tutan, tek oyuncu deðiþikliðinin Stoch-Caner olduðu, Bekir-Yobo tandemiyle mevcut form düzeyinde ideal kadromuzla çýktýðýmýz son 4 resmi maçýmýzýn MatchStudy'de yayýnlanan sahaya yayýlma grafiklerine göz atabilirsiniz.

Bunun adý tam anlamýyla "Esnek 4-2-3-1". Zira yukarýdaki 4 grafikte de gördüðünüz gibi, maç içinde hücum ve savunmada 4-5-1, 4-3-3 ve 4-4-2'ye evrilen bir yapýsý var. Savunma iskeleti sabit. Orta saha ve hücum hattý ise sabit savunma rollerine, deðiþken hücum görevleri ekliyor.

Geri dörtlü ve orta ikili takýmýn iskeleti, mümkün mertebe deðiþmezleri. Ancak daha çok hücum rolü üstlenen ilerideki 4 oyuncu maç, form ve taktik nedenlerden ötürü zaman zaman deðiþecektir. Örneðin Krasic sað kanadý mutlaka teslim alacak, Stoch'un Caner'den daha fazla oynadýðý dönemler olacak, Kuyt ile Sow zaman zaman birbirlerini dinlendireceklerdir. Özetle; Aykut Hoca'nýn en çok rotasyon uygulayacaðý bölge, 4 oyuncudan oluþan hücum hattý.

Bu sistemin mevcut haliyle birtakým eksileri ve artýlarý var. Takýmýn muhtemel ideal diziliþiyle yaptýðý maç sayýsý arttýkça; artýlarýn daha belirgin ve keskin, eksilerin azalan bir trende sahip olacaðýna eminim.

Þimdi gelelim madde madde beraberinde kaygý ve umutlar taþýyan eksiler ve artýlarý yazmaya:


Önce eksiler:

1- Ritim ve tempo: Baþta Aykut Hoca olmak üzere herkesin malumu. Ýlacý, muhtemel ideal kadronun maç sayýsýnýn ve buna baðlý olarak kordinasyonun artmasý. Ancak mevcut þekliyle, savunmada oldukça iyi kademe yapan bu takým, topu ayaðýna aldýðýnda daha seri/çabuk/hýzlý oynamalý. Aksi halde geri koþan ve kapanan rakiplere karþý set hücumuna kalýyor iþ.

2- Set hücumu: Oyun sistemimiz rakibi 90 dakika boðan, ablukaya alan, topu rakibe vermeyen bir yapýda deðil. Daha çok rakibi geride karþýlayan, alan daraltýp çabuk/hýzlý/dikine hücumlarla pozisyona girmeyi hedefleyen bir oyun kurgusuna sahibiz. Ancak bilhassa küçük ya da kapanan takýmlara karþý oynarken set hücumunda üretken olmanýz þart. Henüz yaratýlan suni krizler sebebiyle kaybettiðimiz zaman bu aþamaya geçme þansý tanýmadý bize. Ýlk aþamadayýz. Rakibi karþýlama ve süratle topu ileri taþýma merhalesine yeni geldik. Ancak tez zamanda set hücumunda cepheden ve kanatlardan rakip savunmayý delmek için gerekli varyeteleri geliþtirmemiz gerek. Bilhassa Spor Toto Süper Lig'in anahtarý burada.

3- Statik hücum: Yukarýdaki 2 madde ile ilintili. Bilhassa beklerin ve ilerideki 4 hücum oyuncunun daha mobil olmalarý, pas alýþveriþine daha fazla katýlmalarý gerekir. Ve hatta Topal'ýn sigorta olduðu düþünülürse Meireles'in. Son 4 maç bu eksikliðimiz azalýyor ancak hala maç içinde zaman zaman langýrt izliyor hissiyatýna kapýlýyoruz tribünde/ekranda.

4- Cristian/Orta ön oyuncu: Dün, bir baþka yazýda þunlarý yazmýþtým Cristian için:
"Beðenmeyeni, beðeneninden fazla olabilir. Ýyiyken çok iyi, kötüyken çok kötü. Bir maç 10 üzerinden 9 puan alýrken, bir sonraki maç 1 puaný zor hak ediyor. Ancak ne olursa olsun; oynadýðý dönem süresince, bilhassa kritik maçlardaki katkýsý yadsýnamaz. Alex sonrasý orta ikilinin önünde, hücum bölgesinde görev alýyor. Duran toplarýn, kornerlerin baþýna o geçiyor. Hakkýný verelim; Alex sonrasý en muhtemel eksik olarak gördüðümüz duran toplar konusunda bizi mahçup etti. Kaleyi bulan ve hatta gol olan frikikleri, adresini bulan kornerleri skora katkýsýný da artýrdý. Velhasýl kelam; Aykut Kocaman ona, eksileri-artýlarý paralelinde, takým için daha faydalý olabileceði bir rol biçti. O da; istikrarý dýþýnda, bu rolün hakkýný veriyor. Bence."
Takým muhtemel ideal kadro ile oynadýkça, eksiklikler daha belirgin olmaya baþladý. Bunlardan biri de Cristian ve oynadýðý bölgenin gereklilikleri. Öncelikle Aykut Hoca'nýn, bilhassa konsantrasyon konusunda istikrarsýz olan Cristian'ý; savunma görevlerinden azad edip hücuma sevketmesi, eldeki imkanlarý en verimli þekilde kullanmak anlamýnda doðru ve faydalý oldu. Ancak bazý maçlarda hücumda çok iyi iþler yapsa da, genel olarak Fenerbahçe'nin hücum 4'lüsünde en zayýf halka bu haliyle. Yerine baþka oyuncu düþünmeden önce; Cristian'dan, orta alan ve hücumda daha fazla top kazanmasýný, daha agresif, ýsýran futbol oynamasýný isteyebilir Aykut Hoca. Böylece defansif orta saha oyuncusundan ofansif orta saha yaratmanýn, hücum alanýnda yapýlan savunma ve günümüz futbolunun en çok golle sonuçlanan 3. bölgede kapýlan toplara daha çok faydasý olacaktýr. Zira Cristian çalým atýp, ara pasý yapan bir futbolcu deðil.

O bölgeye Sezer ve Mehmet Topuz da aday olabilir. Ýkisi de daha önceki takýmlarýnda o bölgede baþarýlý olmuþlar ve Fenerbahçe'ye o bölgede sergiledikleri performans sonucu transfer olmuþlardý. Tabii ikisinin de -Cristian gibi- eksileri ve artýlarý var hem ideal 11, hem de görev alanlarý için. Ancak kesinlikle denemeye deðer, Sezer'in yetenekleri ve Topuz'un enerjisini.

Hakeza Meireles. Ýngiltere'de birkaç maç oynadýðý o bölgede, 5-6 gol de atmýþtý üst üste yanýlmýyorsam. Cristian'dan daha tahmin edilebilir/hesaplanabilir bir performans göstereceði ve ön alanda daha iyi savunma yapacaðý kesin.

Cristian, Topuz, Sezer ve hatta Meireles varken o bölgeye transfer gerekir mi emin deðilim. Ama Rýdvan Dilmen'in; Wolfsburg'dan Diego ve Güntekin Onay'ýn pasýyla Fernandes örneklerini doðru buluyorum. Enerji, yetenek ve dikine pas/dribling stilleriyle, mevcut oyun þablonumuz için biçilmiþ kaftan olurlar/dý.

5- Savunma tandemi / Sað stoper / Bekir: Aykut Kocaman dönemi yükselen deðerlerden. Sezon baþý bocalama dönemi sonrasý son 4 maçýn belki de en formda oyuncusu. Markaj ve top kapma refleksleri oldukça iyi. Topu oyuna pas ve driblingle sokma konusunda ise kendini bir hayli geliþtirdi. Yobo ile birbirlerini hem daha iyi tanýyorlar, hem de tamamlýyorlar. Zaten görüldü ki; Bekir-Yobo, Bekir-Egemen ve Yobo-Egemen'den çok daha verimli. Ve zaten Yobo; alýþtýðý sol stoperde, sað stoperden çok daha baþarýlý.

Ancak ben geçen sezondan beri emin deðilim Bekir-Yobo ikilisinden. Türkiye için, bilhassa yabancý sýnýrlamasý olduðu düþünülürse bir yerli bir yabancýdan kurmak mantýklý ve bu konuda Aykut Hoca haklý; fakat yükselen Avrupa hedeflerinde savunma tandeminin havadan ve yerden çok daha sert olmasý gerektiðini düþünüyorum. Bekir topu oyuna daha iyi soksa da; bir Kjaer-Yobo tandemi mesela.

Tabii yeni bir transferin uyum süreci vs. derken Bekir'den fazla katký yapacaðýný düþünmek de hayalcilik olabilir. Bu belki de gelecek sezonun planlamasýnda yer alacaktýr.

6- Sol bek alternatifi: Þahsen Hasan Ali'den çok ama çok memnunum. Dayanýklýlýðý ve sürekliliði her futbolcuda rastlanmayan bir özellik. [Maþallah] Kademe, pozisyon alma konularýnda her maç üstüne koyuyor. Koþu mesafelerinde neredeyse her maç takýmýn ilk 3'üne giriyor. Ancak Gökhan kadar olmasa da, hücuma biraz daha katký yapmasý lazým Hasan Ali'nin. Ama asýl sorun bu deðil, mevcut haliyle Hasan Ali, öðrenme yeteneði ve isteðiyle o mevkide uzun yýllar hizmet edecek Fenerbahçe'ye. Sorun alternatifsizliði. Caner ancak idare edebilir orada. Özgür Çek hakeza. Yabancý kontenjaný kullanýlacak bölge deðil bence. Türkiye'den kim ile yedeklenebilir bilmiyorum ama beni en çok korkutan konu, Hasan Ali'nin alternatifsizliði þu anda.

7- Forvet alternatifi: Sow tam isabet. Yokluðunda [mazallah] Kuyt görev alabilir o bölgede. Ancak Semih ve Henri'den artýk yararlan(a)madýðýmýza göre, Sow ve Kuyt'ýn yanýnda bir 3. alternatif alma zorunluluðumuz var. Bu ancak takým dýþýndan, transferle çözülebilecek bir konu. Ki sanýrým bu konuda çalýþma olacak.


Gelelim artýlara:

1- Duran toplar: Daum dönemi sonrasý zayýfladýðýmýz bir alandý. Bir duran top ustasý da aramýzdan ayrýldý. Ancak görüyoruz ki takýmda cevher çokmuþ bu konuda. Cristian ve Caner topa iyi vuruyor frikiklerde. Gökhan ile yaptýðýmýz korner organizasyonu ise patentlik. Dahasý da mutlaka vardýr, eminim çalýþýlýyordur Samandýra'da. Ýnþallah onlarý da görürüz yakýn zamanda.

2- Ýleri 3'lü rotasyonu / Swap: Bardaðýn boþ tarafýna bakmayý þiar edinmiþ ulamalarýmýz çok tantana yaptýlar Sow'u saðda/solda, Kuyt'ý uçta/solda görünce ama sanýrým artýk anlaþýlmýþtýr Aykut Hoca'nýn ne yapmak istediði.

Öncelikle; elbette mevkilerinde baþarýlý olmalarý muhtemeldir kanat ve forvet oyuncularýnýn, ancak bir o kadar da tahmin edilebilir olurlar her zaman bulunduklarý noktalarda. Bunun yanýnda; -ki bence Aykut Hoca'nýn asýl amacý- ileri uca zaman zaman Kuyt'ý çekip, Sow'u saða veya sola alarak, öndeki baskýnýn kuvvet/enerjisini daima en yukarýda tutmaya çalýþýyoruz. Örneðin; yorulan Sow kenara, kademeye geliyor ve Kuyt önde baský bayraðýný devralýyor zaman zaman. Hem Sow'u markajda ezdirmiyor bu þekilde, hem de oyunu zenginleþtiriyor Aykut Hoca. Bence dahiyane.

3- Orta 3'lü rotasyonu / Swap: Göbekteki Topal-Meireles ikilisi ve bazen Cristian'ýn da katýlýmýyla ileride Caner-Kuyt-Sow'un yaptýðý yer/görev deðiþikliklerinin benzeri orta sahada oluyor zaman zaman.

Hücum hattýnda yapýlan rotasyonun sebepleriyle benzer özellikleri var. Bazen Topal tutuyor, Meireles kuruyor, bazen de tersi oluyor. Zaman zaman Cristian Meireles'in görev alanýný doldururken, Meireles öne çýkýyor.

Bu anlamda Fenerbahçe; orta saha ve hücumda, iki "Dönen üçgeni" matkap ucu gibi kullanýyor.

4- Dinamizm: Fenerbahçe artýk en az rakibi kadar koþuyor. Depar/sprint mesafeleri arttý. Toplu/topsuz koþular ve hücum/savunma hýzlarý geliþti. Fenerbahçe artýk çok daha dinamik.

Hadsiz ve utanmaz futbol ulemalarý, muteber bir Alman teknik direktörün ayný söylem ve duruþuna "Koþan Takým heyo heyo" derken/diyecekken ve mesela Löw'ü modern futbolun ideal temsilcisi ilan ederken; ayný yoldan ve ama içine farklý renkler/zenginlikler de katan Aykut Kocaman ile -sebebi nedendir bilinir de bilinmez- akýllarýnca dalga geçtiler. Elbette zaman, futbolun tartýþmasýz doðrularýný söyleyen Aykut Kocaman'ý haklý çýkardý. Bunu kendisi de çok iyi ifade etti. "Futbol koþmak deðildir, ama önce koþmak gerekir."

Antremanda ve maçta ölçülen deðerler/istatistikler bir iþe yaramaz/yaramýyor diye düþünenler olabilir. Ancak rakiplerle, bilhassa Avrupa futboluyla kýyaslamalar yaparken ve daha çok; futbolculara iyi ve kötü maçlar arasýndaki farký gösterir/izah ederken çok ikna edici ve faydalý olur/oluyor bu deðerler.

Sadece futbolda deðil; hayatýnýzýn her alanýnda, ölçemediðiniz birþey hakkýnda yorum yapamaz ve arpa boyu yol gidemezsiniz, unutmayýn.

5- Kalite Dengesi: Yýllarca yýldýz futbolcularýmýzýn yokluðunda organizasyon sýkýntýsý yaþadýk. Kaderimiz çoðunlukla birkaç oyuncunun ayaklarýnýn ucundaydý.

Peki þimdi nasýl?

Bursaspor maçýnda olduðu gibi ilk 11'den 6 oyuncu eksik olmadýðý sürece; çok dengeli bir takým kadrosuna sahibiz. Oyuncularýmýzýn neredeyse tamamý takým oyuncusu, asker. Defansta Yobo, orta sahada Meireles, hücumda Kuyt da generaller. Ama Yobo, Meireles ve Kuyt; 3'ü de "askerlikten gelme generaller."

Solda Caner / Stoch.
Saðda Kuyt / Krasic / Topuz.
Stoperde Yobo / Serdar / Egemen / Bekir.
Sað bekte Gökhan / Orhan / Topuz.
Ýleri uçta Sow / Kuyt.
Orta ikili/üçlüde Meireles / Topal / Cristian / Topuz / Sezer / Salih alternatifleri, kalitenin planlý bir þekilde ne kadar homojen daðýldýðýnýn göstergesi. Sol bek istisnasýyla.

6- Genç/Yaþlý - Yerli/Yabancý Denge ve Kalitesi: A Milli Takým'ýn iskeletini oluþturan yerli futbolcularýmýz, her biri ülkesinde milli olan yabancý futbolcularýmýz, genci yaþlýsýyla tecrübe ve umut aþýlýyorlar Fenerbahçe'ye.

7- Kolej deðil "Anadolu Lisesi" Takýmý: Bilhassa yaratýlan suni kriz sonrasý, takým havasýný yeni yeni buluyor. Ancak en zor günlerde dahi, bazý yabancý oyuncular ve ama çoðunlukla yerlilerin soyunma odasýndan baþlayarak sorumluluk almalarý takdire þayandý.

Þimdi, takým kazanma alýþkanlýðýný hatýrladý ve yüzler gülüyor. Zor günlerde gösterilen karakter ve duruþun kýymeti, iyi günlerde daha bir belirgin oluyor.

Bugün; takým kazandýkça yerlisi yabancýsý, genci yaþlýsý tek bir amaç doðrultusunda, bireysel performans ve menfaatleri deðil, takým ve Fenerbahçe için mücadele ediyor.

Onca teknik ve taktiðin içinde, bence en önemli ve etkin faktör de bu zaten.
Birbirine güvenen, inanan, sahip çýkan bir takým, ortalama üstü bir kaliteye de sahipse, kalýcý ve daimi baþarýnýn ilk adýmýný atmýþ demektir.

Eminim ki; Aykut Kocaman önderliðinde Fenerbahçe'nin attýðý bu adýmlarýn kýymeti, taçlanan baþarýlarda daha belirgin olacak.


***


Yýllarca, Türkiye'de hasbelkader ilerlerken, her Avrupa'ya çýktýðýnda morali ve dengesi bozulan Fenerbahçe; bu sene tersine, Türkiye'de arzuladýðý zemini bulamamýþken, Avrupa'da aldýðý seri galibiyetler ile rehabilite oldu. Bunu irdelemek gerek. Çýtayý/eþiði Avrupa arenasýna koyduðumuz gün, istediðimiz yere olan yolu kýsaltmýþ olacaðýz. Türkiye Ligi peþinden gelecek.

14 Þubat'ta baþlayan Avrupa Ligi ikinci turuna kadar çok vaktimiz var.
Ben, þablon/diziliþ/oyuncu yapýsý olarak modern Avrupa futbolu mertebesine adým atmýþ Fenerbahçe'nin; bilhassa ilk maçý deplasmanda oynayacaðý her takýmý eleyebileceði kanaatindeyim.

Artýlar artacak.
Eksiler eksilecek.
Fenerbahçe yükselecek.

Gerisi kura þansý.
Ya nasip.

"Road to Amsterdam!" mý?
Neden olmasýn?