Çini Müzesi Kütahya

Dünyanýn ilk ve tek çini müzesi Kütahya'da


Kütahya'da, son Germiyan Beyi 2. Yakup tarafýndan külliye olarak yaptýrýlan ve uzun yýllar Vahid Paþa Halk Kütüphanesi olarak kullanýlan yapý, 1999 yýlýndan itibaren çini müzesi olarak hizmet veriyor.


Kütahya Müze Müdürü Metin Türktüzün, AA muhabirine yaptýðý açýklamada, son Germiyan Beyi 2. Yakup'un yaptýrdýðý külliyenin Ulu Cami yanýndaki imaret bölümünün, günümüzde Çini Müzesi olarak faaliyet gösterdiðini söyledi.


Bu yapýnýn, uzun yýllar Vahid Paþa Halk Kütüphanesi olarak kullanýldýðýný, kütüphanenin buradan ayrýlmasýndan sonra yýllarca boþ kaldýðýný belirten Türktüzün, ''Kültür ve Turizm Bakanlýðýnca iki yýlda restore edilen binanýn 5 Mart 1999'da dünyanýn ilk ve tek çini müzesi niteliðiyle ziyarete açýldýðýný'' ifade etti.Türktüzün, yapýnýn halk arasýnda, içindeki yekpare mermer þadýrvandan dolayý ''Gökþadýrvan'' olarak adlandýrýldýðýna iþaret ederek, þöyle konuþtu:


''Kubbeli ve þadýrvanlý orta mekana, üç yönde kubbeli eyvan ile iki oda açýlmaktadýr. Türbe bölümü kesme taþ iþçilikli olup, burada topraklarýný Osmanlý'ya vasiyet eden 2. Yakup Bey'in çinili sandukasý yer almaktadýr. Türbe bölümünün önüne ise 20. yüzyýl baþlarýnda Ulu Cami'nin tamirat nedeniyle kapatýlmasý sýrasýnda, ibadetlerin burada yapýlmasý için mihrap eklenmiþtir. Ýmaretin bitiþiðinde yer alan ve 1960'lý yýllarda yýkýlan medresenin taþ vakfiye kitabesi giriþ kapýsýnýn güneyindeki niþ içine alýnmýþtýr. 39 satýrdan oluþan kitabe, Osmanlý Türkçesiyle yazdýrýlmýþtýr. Üzerinde Germiyanoðlu 2. Yakup'un vakfettiði yerler, burada çalýþanlara verilecek ücretler ve medreseye gelen misafirlere nasýl davranýlacaðý belirtilmiþtir.''






ATEÞTE AÇAN ÇÝÇEKLER


Müzenin vitrinlerinde, 14. yüzyýldan baþlayarak günümüzde yapýlan örneklerden oluþan ve Kütahyalýlar tarafýndan ''ateþte açan çiçekler'' olarak tanýmlanan çini örnekleri yer alýyor. El emeði, göz nuru dökülerek tek tek fýrça ile yapýlan bu çiniler birer sanat eseri.


Ýþ adamý Rýfat Çini'nin müzeye baðýþladýðý deðerli eski çinilerin de sergilendiði bölüme, Rýfat Çini'nin babasý Mehmet Çini'nin adý verilmiþ.Çinicilerin üstadý Hafýz Mehmet Emin'in gümüþ mührü, torunlara tarafýndan müzeye baðýþlanmýþ ve bu kiþinin kendi eseri olan çini sehpa da müzede sergileniyor.


Müzenin iç kýsmýnda sað tarafta bulunan odada en eski Kütahya çinileriyle çini yapýmýnda kullanýlan madde, boya, fýrça ve desen örnekleri yer alýyor. Bu malzemeler, çiniciliðin ne kadar zahmetli bir iþ olduðu konusunda ziyaretçilere bilgi veriyor.


Topkapý Sarayý'ndan getirilen Ýznik çinilerinin en nadide duvar karo örneklerinin müzede sergilendiðini, eski çini ustalarýnýn mercan kýrmýzýsýný sýr olarak sakladýklarýný ve bu rengin formüllerini kendilerinden baþkasýnýn bilmediðini ifade eden Müze Müdürü Türktüzün, ''Soldaki odada, Kütahya Tanýtým Vakfý (KÜTAV) tarafýndan yapýlan çini yarýþmalarýnda derece alan tabaklar ile çini pano örnekleri ve 1921 tarihli eski bir çeþme kitabesi sergilenmektedir'' dedi.

FÝNCANCILAR ANLAÞMASI


Metin Türktüzün, tarihteki ilk toplu iþ sözleþmesi olan ve 1766'da Kütahya'da imzalanan Fincancýlar Anlaþmasýnýn bir örneðinin müzede sergilendiðine iþaret ederek, þunlarý söyledi:


''Orijinali Ankara'daki Milli Kütüphanede olan Fincancýlar Anlaþmasýnýn bir örneði de çini müzesinde bulunmaktadýr. Vali Ali Paþa huzurunda yapýlan anlaþmada 24 iþ yerinden baþka iþ yeri açýlmayacaðý belirtilerek, fincancý usta, kalfa ve çýraklarýn alacaðý ücretler tek tek yazýlmýþtýr. Bu anlaþmaya uymayanlarýn ölüme bedel kürek cezasýna çarptýrýlacaðý belirtilmiþtir.Müzenin bitiþiðinde sularý dinmeden akan eski bir sakahane ile hemen yakýnýnda 2000 yýlýnda Kütahya Müze Müdürlüðü tarafýndan yapýlan kazýlarda ortaya çýkarýlan ilk Germiyan eserlerinden biri olan eski bir hamam kalýntýsý da vardýr.''


Binanýn gezilmesi sýrasýnda dýþ bahçe giriþinden itibaren bedensel engelliler için yapýlan rampa bulunduðunu bildiren Türktüzün, engellilerin müze içinde tekerlekli sandalyeleriyle rahatlýkla gezebileceklerini sözlerine ekledi.

AA