KARÝYE MÜZESÝ





“Chora” adýnýn orijinal anlamý þehir dýþý, kýrsal alandýr. 5. yy.da yapýlan Roma þehir surlarýndan evvele ait olan, belki küçük bir kiliseye verilen isim, ayný yerde yapýlan sonraki kiliselerin de adý olmuþtur. Günümüzdeki küçük yapý 11 ile 14. yy.la tarihlendirilir. Hareketli dýþ mimarisinin yanýnda iç mozaik ve fresko dekorasyonlarý Bizans sanatýnýn Rönesans'ý sayýlan þaheserlerdir. Bunlar, 14. yy da yapýlan eklentilerle birlikte Theodor Metohides tarafýndan yaptýrýlmýþtý. Giriþteki iki koridorda, kronolojik olarak, Bakire Meryem ve Ýsa’nýn hayatlarý, Ýncil’de olduðu gibi, mozaiklerle anlatýlmýþtýr. Yan ek þapelde ise dini konular fresk olarak iþlenmiþtir. Konular arasýnda kilise ve saray ileri gelenleri figürleri de yer alýr. Ýstanbul'un fethinden sonra bir süre daha kilise olarak kullanýlan binayý 1511'de Vezir Hadým Ali Paþa camiye dönüþtürmüþtür. Daha sonra yanýna bir okul ve aþevi eklenmiþtir. 16. yy. baþlarýnda camiye çevrildikten sonra bazen tahta kepenklerle bazende badana ile yer yer kapatýlan mozaik ve freskolar 1950’den itibaren Amerikan – Bizans Enstitüsü tarafýndan ortaya çýkarýlmýþtýr. Kariye manastýr ve kilisesi zaman içerisinde civarýnda imparatorluk saraylarý ile komþu olmuþ ve önem kazanmýþtý. Usta sanatçýlarýn binayý böylesine zengin ve itina ile süslemeleri 14. yy. zor þartlarýnýn içerisinde gerçekleþmiþti. Zamanýnýn önemli bir devlet adamý ve alimi olan Theodor Metohides 1320 yýllarda, yan þapel, dýþ narteks ve süslemeleri yaptýrtan kimseydi. Duvar resimleri bir artistler grubunun eserleridir. Orta mekânýn üst kýsýmlarýndaki mozaikler zamanýmýza gelememiþlerdir. Bizans resim sanatýnýn bir özelliði de figürlerin yanýna monogram ve yazýt ilave edilmesidir. Kariye civarý ahþap yapýlarla çevrili otel ve kafelerin bulunduðu þirin bir semttir.