Kanunî'nin su sarnýçlarý


Kanunî Sultan Süleyman'ýn Rodos Seferi öncesinde yaptýrdýðý su sarnýçlarý yok olma tehlikesiyle karþý karþýya. 490 yýllýk sarnýçlar yüzyýllar boyu, dað baþlarýnda, yol kenarlarýnda su ihtiyacýný karþýlamýþ.


Mimar Sinan'ýn inþa ettiði yapýlar, sanat tarihinde bir satýr bile olsa yer almamanýn hüznünü yaþýyor!

Kanunî Sultan Süleyman'ýn 1520 yýlýnda Rodos Seferi öncesinde ordunun su ihtiyacýný karþýlamak için Muðla'ya yaptýrdýðý sarnýçlar, tabiat þartlarýna dayanmaya çalýþýyor. Mimar Sinan tarafýndan inþa edilen 490 yýllýk eserler, sanat tarihinde bir satýr da olsa yer almayý bekliyor.

Fethiye'den Bafa Gölü'ne, Bod-rum'dan Denizli-Tavas'a kadar uzanan bir coðrafyada yaygýn olan sarnýçlar, bölgenin mührü, kimliði ve dað baþlarýndaki yalnýz bekçisi gibiler. Türkiye'de en yoðun olarak bu yörede bulunan sarnýçlarýn 300 civarýnda olduðu tahmin ediliyor. Bazýlarý kubbeli, bazýlarý tonozlu olan sarnýçlarýn 30 kadarýnýn giriþinde kitabeler dikkat çekiyor. Bodrum yolu üzerindeki Sýralýk mevkiinde bulunan ve Miladî 1766 yýlýnda inþa edildiði görülen bir sarnýçtaki kitabede þu ifadelere yer veriliyor: "Hasbüna'llah ve ni'me'l-vekîl Ni'me'l-Mevlâ ve ni'me'n-nasîr. Sâhibü'l-hayrât ve'l-hasenât El-Hâcc Abdullah el-Muðlavî Sene 1180 (Milâdî 1766)"

Sarnýçlarý ile ilgili araþtýrmalar yapan Muðla Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili Bölümü Öðretim Üyesi Prof. Dr. Namýk Açýkgöz, sarnýçlarýn, Muðla yöresine, Kanuni'nin bir hediyesi olduðunu söylüyor. Açýkgöz, "Kanuni 1522 yýlýnýn Haziran ayý baþýnda, Rodos'u fethetmek üzere Ýstanbul'dan yola çýkarak, 24 Temmuz 1522 günü Muðla'ya gelmiþ ve karargâhýný kurmuþ. 2 gün sonra, 26 Temmuz günü Marmaris'e ulaþan Kanunî ve ordusu, Muðla'da su ihtiyaçlarýný bu sarnýçlardan karþýlamýþ." diyor.

Sarnýçlar, sadece sanat tarihi ve mimari açýdan önemli deðil, bugün yol kenarlarýnda bulunanlar, eski devirlerdeki ulaþým yollarýnýn belirlenmesine yardýmcý olduklarýndan tarihi ve coðrafi açýdan da önem taþýyor.

Bu taþ yapýlar, güzel görünsün diye üzerleri sývandýðý ve hatta kireçle badana edildiði için tek tipleþtirilmeyle karþý karþýya. Sarnýçlarýn birçoðu kullanýlmýyor. Fakat dað baþlarýndakiler, yalnýzlýða terkedilmiþ durumda. Sarnýçlar, sanat tarihinde bir satýr da olsa yer almayý bekliyor.




Benzersiz bir taþ yapý örneði


Sarnýçlarda, daire þekilli istinat duvarý üzerini örten kubbe, taþlarýn ters gerilim tekniðine göre dantel gibi iþlenip örülmesiyle ayakta durur ve tam tepesinde kilit taþý yer alýr. Ýstinat duvarlarýnýn yüksekliði bir-bir buçuk metre, kalýnlýðý ise 40-50 santimdir; ancak bir taþ eninde olan kubbe ise 15-20 santim kalýnlýðýndadýr. Kubbe, istinat duvarýnýn üstünde ve 25-30 santim içinden baþlar. Kapý kýsýmlarýnda ve alýnlýðýnda, yekpare kesilmiþ mermerler veya büyük taþlar yer alýr. Kubbe veya tonozun, istinat duvarýndan 25-30 santim kadar içte kalmasýnýn ve istinat duvarýnýn dýþ kýsmýnýn, biraz yüksek olmasýnýn sebebi, kubbeye düþen yaðmur sularýnýn, duvarla kubbenin birleþtiði yerdeki dolgu deliklerinden, sarnýcýn içine akmasýdýr. Son dönemlerde yapýlan sarnýçlarda, dolgu delikleri toprak seviyesindedir ve bu yüzden, sarnýca, yaðmur suyu ile birlikte, toprak da dolar; böylece bir süre sonra sarnýç kullanýlmaz hâle gelir. Sarnýca, kapýdan yaðmur suyu ile birlikte topraðý sürükleyip gelen suyun girmesini ve sulanmaya gelen hayvanlarýn sarnýca düþmesini önlemek amacýyla, 40-50 santim yükseklikte kare veya dikdörtgen alanlý bir engel duvarý örülür. Sarnýçlar, genellikle dere taþýyla, az da olsa bazýlarý kýrma taþ ile yapýlýr. Taþlarý tutturmak için, önceleri yaðlý çamur, sonralarý ise kireç-kum karýþýmý harç kullanýlýr. Orijinallerinde, örme taþlarýn üstünde sýva yoktur ve bu halleriyle, yalýn bir güzellik sergilerler.








<div>
___________________________________________________________________________


Bir Baþkasý Seni Bir Ömür Boyu Sevse,Benim Bir Anlýk Sevdigim Kadar Sevemez ..[/b]



Bazen dayanmaktýr sevmek, hayat nerden vurursa vursun ayakta durabilmek,


Bazen yaþamaktýr sevmek, soluksuz ciðer gibi sevgisiz kalbin duracaðýný bilmek,


Bazen aðýrdýr sevmek, sevdiðine layýk olabilmek ve


Bazen hayattýr sevmek birini çok uzaktayken bile yüreðinde taþýyabilmek,


Bazen ise fedakarlýktýr sevmek sevdiðin için HERÞEYÝNDEN