Oruç tutarken nelere dikkat etmeli


Ramazan ayýnda oruç tutmak isteyen kalp hastalarýný dikkatli olmalarý konusunda uyaran Prof. Dr. Bingür Sönmez: Ramazan boyunca iki saatlik öðle uykusu, vücudun su ve elektrolit kaybýný önlemek bakýmýndan büyük önem taþýyor. Öðle uykusu uyuyanlarýn, uyumayanlara göre kalp krizi geçirme riski yarý yarýya düþüyor.


Memorial Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölüm Baþkaný Prof. Dr. Bingür Sönmez, Ramazan ayýnýn bu yýl uzun ve sýcak günlere denk gelmesi nedeniyle özellikle oruç tutacak kalp hastalarýný dikkatli olmalarý konusunda uyarýyor. Saðlýklý kiþilerin oruç tutarken günde en az iki saat uyumalarýný öneriyor.

Uzun ve sýcak günler, Ramazan ayýnda oruç tutacak kiþiler için ne anlam ifade ediyor? Oruç tutmak isteyen kiþilere önerileriniz nedir?
Aðustos sýcaklarý ile uzun günlerin birleþimi, oruç tutacak kiþilerin bu yýl daha dikkatli olmasýný gerektiriyor. Çünkü vücudun sývý ve tuz kaybý nedeniyle saðlýklý kiþilerde bile tansiyon ve kalp ritminde bozukluk, baygýnlýk ve kan þekerinde düþme gibi sorunlar ortaya çýkabiliyor. Bunun için bu uzun günlerde; gündüz en az iki saat uyumak gerekiyor. Ramazan boyunca iki saatlik 'siesta', vücudun su ve elektrolit kaybýný önlemek bakýmýndan büyük önem taþýyor. Akdeniz ülkelerinin bir geleneði olan 'siesta' denilen öðle uykusu alýþkanlýðýnýn olduðu ülkelerde, kalp hastalýklarýnýn düþük olmasý dikkat çekiyor.

Oruç tutanlar için gündüz uykusu þart mý?
Öðle saatlerinde ya da öðle sonrasý bir saatlik uyku, son derece dinlendiricidir ve vücuttaki bütün stresi alýr. Uyuduktan sonra geri kalan zamaný daha verimli deðerlendirmeyi saðlar. Öðle uykusu uyuyanlarýn, uyumayanlara göre kalp krizi geçirme riski yarý yarýya düþmektedir. Çünkü uykuda beden ile birlikte ruhsal dinlenme de vardýr. Ruhsal gerilim de vücutta zararlý hormonlarýn salgýlanmasýna neden olur, bu da kalp krizi riskini tetikler. Eðer hafta içi gündüz uykusu mümkün deðilse hafta sonu iyi uyumaya özen gösterilmelidir.

TANSÝYON DÜÞÜREBÝLÝR!
Kalp hastalarý oruç tutarken nelere dikkat etmelidir?
Geçmiþ yýllardaki Ramazanlar'da durumu uygun olan kalp hastalarýmýza oruç tutabileceklerini söylerken, bu yýl bunu büyük bir risk olarak görüyoruz. Çünkü aðustos sýcaklarý ile birleþen 15 saatlik açlýk, kalp hastalarý için bu, çok tehlikeli olabilir. Bu süre içinde hayati ilaçlarýný uygun aralýkla alamayacaklarý gibi, hastalarýn elektrolit, su ve tuz kaybý da dikkate alýnmalýdýr. 15 saat boyunca yeterli su alýnamamasý tansiyon düþüklüðü ve fenalýk hissi sonuçlanarak kalpte sorunlar oluþturabilir.

ACIKIRIM KORKUSUYLA TIKA BASA YEMEYÝN!
 Ramazan'da nasýl yemek yenmesini öneriyorsunuz?
Ramazan'da öðünlerin sayýsýnýn azalmasý, metabolizmayý olumsuz etkiliyor. Bu nedenle özellikle kalp saðlýðý açýsýndan iftarda 'acýktým', sahurda 'acýkýrým' korkusu ile týka basa yemek, mide ve kalbe baský yapýyor, kiþi de zarar görüyor. Bu nedenle iftara önce bir kase çorba ile baþlanmalý. Bir kase komposto veya sütlü tatlý yenmeli teravih namazýna gidip, döndükten sonra tamamlayýcý hafif bir yemek tercih edilmelidir. Sahurda mümkün olduðu kadar tuzlu ve tatlý olmayan yemekler seçilmeli. Bu þekilde üç öðün yemek yenmiþ olacak ve vücut olumsuz etkilenmeyecektir.

Sahurda içilen çay ve kahveyi nasýl deðerlendiriyorsunuz?
Çay; idrar söktürücü olduðu için gün içindeki susuzluðunuzu artýrabilir. Ýftarda bol bol çay içebilirsiniz ancak sahurda çok çay ve kahve içmek gün içerisinde susamanýza neden olur.

ÞEKER HASTALARI TATLIYI ÝKÝ SAAT SONRA YEMELÝ!
Beslenme ve Diyet Uzmaný Banu Kazanç, þeker ve tansiyon hastalarýnýn oruç tutarken dikkat etmeleri gerektiðini anlattý:

1 Þeker hastalarýnýn kan þekerlerini kontrol altýnda tutmalarý için az ve sýk yemeleri gerekir. Oruç sýrasýnda bunu yapamadýklarý için oruçlarýný açarken yarým saat ara ile yemek yemeleri gerekmektedir. 2 Yine þeker hastalarýnýn kan þekerlerini dengelemeleri için karbonhidratlý yiyeceklerin yanýnda mutlaka proteinli bir yiyeceði de tüketmeleri gerekir. 3 Eðer bir þeker hastasý tatlý yemek istiyorsa; tatlýyý orucu açtýktan iki saat sonra yemeli ve yanýnda mutlaka bir bardak süt içmelidir. 4 Þeker ve tansiyon hastalarý ilaçlarýný saatinde ve düzenli almalýdýr. 5 Hem þeker hastalarý hem de tansiyon hastalarý iftardan sonra 1.5 lt su, sahurda ise bir litre su içmelidir. 6 Tansiyon hastalarýnýn özellikle dikkat etmesi gereken konu, birdenbire bütün yemekleri yemekten kaçýnmalarýdýr. Yavaþ yavaþ ve dinlenerek yemelidirler. 7 Pilav veya makarna iftarda yoðurtla birlikte yenilmeli ve sýklýðý haftada iki defa olmalýdýr.


ACIKIRIM KORKUSUYLA TIKA BASA YEMEYÝN!
Ramazan'da nasýl yemek yenmesini öneriyorsunuz?
Ramazan'da öðünlerin sayýsýnýn azalmasý, metabolizmayý olumsuz etkiliyor. Bu nedenle özellikle kalp saðlýðý açýsýndan iftarda 'acýktým', sahurda 'acýkýrým' korkusu ile týka basa yemek, mide ve kalbe baský yapýyor, kiþi de zarar görüyor. Bu nedenle iftara önce bir kase çorba ile baþlanmalý. Bir kase komposto veya sütlü tatlý yenmeli teravih namazýna gidip, döndükten sonra tamamlayýcý hafif bir yemek tercih edilmelidir. Sahurda mümkün olduðu kadar tuzlu ve tatlý olmayan yemekler seçilmeli. Bu þekilde üç öðün yemek yenmiþ olacak ve vücut olumsuz etkilenmeyecektir.

Sahurda içilen çay ve kahveyi nasýl deðerlendiriyorsunuz?
Çay; idrar söktürücü olduðu için gün içindeki susuzluðunuzu artýrabilir. Ýftarda bol bol çay içebilirsiniz ancak sahurda çok çay ve kahve içmek gün içerisinde susamanýza neden olur.


ALTERNATÝF RAMAZAN MÖNÜSÜ
SAHUR
1 litre su içilmeli

50 gram peynir

2 dilim ekmek

1 tatlý kaþýðý doðal reçel

1 bardak süt

Domates-salatalýk


ÝFTAR
Yatana kadar

1.5 litre su içilmeli

1 kase çorba

1 dilim ekmek

Salata


45 DAKÝKA SONRA
1 tabak zeytinyaðlý sebze yemeði ya da balýk veya tavuk

1 dilim ekmek

Salata


1.5 SAAT SONRA
1 þeftali veya 1 armut veya 1 dilim karpuz


YARIM SAAT SONRA
1 bardak süt veya 1 kase yoðurt


AÐIR ÝÞÇÝLER SAHURDA BOL BOL SIVI TÜKETMELÝ!

Memorial Etiler Týp Merkezi Dahiliye Bölümü'nden Uzman Dr. Murat Görgülü, sýcak havalarda oruç tutarken saðlýklý kalmak için þu önerilerde bulundu:
Yaz aylarýnda oruç tutarken bazý hasta gruplarýnýn da özel olarak dikkat etmesi gereken durumlar vardýr. Yüksek tansiyon ve kronik rahatsýzlýðý olan hastalar; kalp ve böbrek sorunuyla uðraþanlar sýcak havalarda mutlaka doktorlarýna danýþarak oruç tutmalý; beslenme düzenlerinde büyük deðiþiklik yapmamalý ve ilaçlarýný aksatmamalýdýrlar. Sýcak hava ve sývý kaybý nedeniyle bu tip hastalarýn genel durumlarýnda ve metabolik deðerlerinde bozulma olabilir. Yine çok yaþlý kiþilerin de sývý kaybý ve sýcaða daha duyarlý olduklarý unutulmamalýdýr. Bu tip kiþilerin oruç tutmaya baþlamadan önce doktor kontrolünden geçmeleri önemli bir husustur.


Yaz aylarýnda özellikle açýk havada çalýþan aðýr iþçilerin mutlaka sahura kalkarak sývý almalarý, dengeli beslenmeleri gerekmektedir. Güneþin dik olduðu öðle vakitlerinde ve her 1-2 saatte bir mola verilip dinlenilmesi, serin bir bölgede bulunulmasý çok önemlidir.

HAZIRLAYAN: ESRA TÜZÜN