Evet, istibdat ; bir baþka deðiþle o dönemki mevcut " mutlak hakimiyet " rejimi, yurdumuzda cemiyet kurmak ya da bu bünyede spor yapmak hakkýný Türklere yasak etmekteydi. Ýþte sýrf bu nedenle, Fuat Hüsnü (Kayacan) Bey ve tamamen Türk gençlerinden oluþan arkadaþlarýnýn Fenerbahçe Spor Kulübü’müzü kurma teþebbüsleri, gerek 1899 yýlýnda Türkçe isim vermeden bir Ýngiliz ismi altýnda kurmak istedikleri "Black Stockings F.C./Siyah Çoraplýlar Futbol Kulübü" olsun, ve gerekse de 1902 yýlýnda bu kez isim deðiþtirerek kurmak istedikleri "Kadýköy Futbol Kulübü" olsun, sarayca engellemiþti. Bu durum ise, ülkemizde kurulan ilk spor kulüplerinin yabancýlar ile gayrimüslimler tarafýndan oluþmasýna sebep olacak(*8), Türk sporunun kulüpler yolundaki geliþimini ise en az 5 yýl geciktirerek, yurdumuzda futbol aðýrlýklý sporun temelinin "yabancý egemenliði ve anlayýþý" ile atýlmasý neticesini doðuracaktý (*9).



Nitekim, Kadýköy Futbol Kulübü’nün mevcut bu rejim nedeniyle hemen kapatýlarak daðýtýlmasýnýn ardýndan, 1902 senesinde James Lafontaine ile Horace Armitage isimli kiþiler hemen hemen tamamý Ýngiliz’lerden oluþan "Cadýkeuy Football Club"; (Kadýköy Futbol Kulübü) isimli futbol takýmýný kuruyor ve kuruluþunun iznini de alýyordu (*10). Bunu, 1903 senesinde Moda’da oturan Ýngiliz gençlerin "Moda Football Clup", 1904 senesinde de Kadýköylü Rum vatandaþlarýn "Elpis(Ümit)Futbol Takýmý"ný kurmalarý izliyordu. Ayný yýl Ýngiliz elçilik gemisi "Ýmogene" nin de ayný isimde bir futbol takýmý kurmasý üzerine, Türkiye’deki ilk lig organizasyonunu gerçekleþtiren James La Fontaine, 1904 senesi sonbaharýnda "Constantinople Football Liege" ( Ýstanbul Futbol Ligi ) adý ile Ýstanbul’daki ilk futbol ligini kuruyordu. (*11)
Cadýkeuy (Kadýköy), Moda, Elpis ve Ýmogene takýmlarýnýn oluþturduðu ligdeki organizasyon olan "Pazar Ligi" ismi altýnda yapýlan bu maçlar, bugünkü Fenerbahçe Stadýnýn bulunduðu Papazýn Çayýrý’nda sürüyor ve halk tarafýndan da büyük bir ilgi ile takip ediliyordu. 1904 tarihindeki ilk Pazar Ligi þampiyonluðunu Ýmogene Takýmý, 1905 yýlýndaki ikinci Pazar ligi þampiyonluðunu ise Cadýkeuy (Kadýköy) Futbol Takýmý kazanýyordu. Tarihler 1905 yýlýný gösterirken , Mekteb-i Sultani (Galatasaray Lisesi) öðrencileri tarafýndan okulun çatýsý altýnda kurulan Galatasaray Futbol Takýmý, Kadýköy’deki Papazýn Çayýrý mevkiinde Kadýköy Frerler Mektebi (Saint Joseph) takýmý ile maçlarýna baþlýyor ve 1906 yýlýndan itibaren de Ýstanbul Futbol Ligine resmen katýlýyordu.
1907, Resmi kuruluþa doðru
Gayri takvimlerin o en güzel yýl olan 1907 yýlýnýn ilk yapraklarýný gösterdiði günler... Sultan 2. Abdülhamid Han, 33



yýllýk saltanatýnýn baskýlý rejime dayalý son yýlýný yaþamakta olduðunun sanki farkýnda. Saltanatý ile uðraþanlarla boðuþmaktan futbol topu peþinde koþturanlarla uðraþmaya ayýracak pek fazla vakti ve de gönlü kalmadýðýndan bu tür oluþumlara karþý uygulattýðý baskýyý da, resmi de olmasa biraz gevþetmiþ. Zaten gayri müslimler ile yabancýlarca ortalama on yýldýr oynanmakta olan futbol oyununa gözleri ve de gönülleri biraz da alýþmýþ. Kadýköy yakasýndaki Kördere Sahasý ile Kuþdili Çayýrý’nda, o ilk yýllarda göz açtýrmayan top uçurtmayan saraylý hafiyelerden görünürde eser kalmamýþ, Türk gençleri, resmi formalý olmasa da buralarda sanki rahat rahat top koþturur bir halde. Gerçi, bir jimnastik kulübü olarak "Beþiktaþ" ile, Fransýz Mektebi Takýmý hüviyetini arkasýna almýþ bir futbol kulübü olarak "Galatasaray", kuruluþ faaliyetlerini Ýstanbul yakasýnda gerçekleþtirebilmiþ ama, karþý kýyý Kadýköy yakasý o dönem için adeta bir baþka belde, adeta Ýstanbul’a taþra...
Nihayet, artýk bu yakada da beklenen günlerin yakýnlýðý hissedilmekte. Kadýköy yakasýnda da güneþ bir baþka parlak, bahçelerde çiçekler bir baþka güzel açmakta. Fenerbahçesi’nde de kanaryalar bir baþka ötüp, burundaki fener sanki bir baþka parlak çakmakta. Zira, halkýn içinden çýkacak ilk Türk kulübünün kuruluþu için kararýn ve de onayýnýn alýnacaðý çok önemli günlerin çoðu geçmiþ, azý ise sanki artýk gelmekte...



Ýþte, içinde bulunduklarý tarihin de desteðinden güç alan Kadýköy’lü gençlerden, Hariciye Nazýrý Asým ve Server Paþa’larýn torunu Londra Sefareti Baþkatibi Nuri Bey’in oðlu Ziya(Songülen) Bey ile Harekat Ordusu Feriki (tümgeneral) Þevki Paþa’nýn oðlu Ayetullah Bey ve de ünlü edebiyatçý Sami Paþazade Sezai Bey’in yeðeni Enver Necip (Okaner) Bey, Necip Bey’in Moda Baþpýnar sokak 3 numaralý evinin selamlýk katýnda yaptýklarý bir görüþme sonucunda kuracaklarý takýmýn ilk fikir harcýný atýyorlardý. Gerekli olan parayý da finanse edecek olan dönemin zenginlerinden Saint Joseph mezunu Mühendis Nurizade Ziya Bey’e kulübün kurucu baþkanlýk þerefini, Osmanlý Bankasý memurlarýndan Ayetullah Bey’e katiplik (sekreter) görevini, Bahriye Subayý Necip Bey’e de kaptanlýk ve veznedarlýk (sayman) görevini veriyorlardý.
Ayný görüþmede varýlan fikir birliði ile de ; kuracaklarý kulübün adýný oturduklarý semtin güzelliðinden esinlenerek Fenerbahçeyapacaklar, amblemlerini Fenerbahçe Burnu’ndaki ýþýk saçan fenerden, formalarýndaki renkleri ise Fenerbahçesi’ndeki ilkbaharýn sevimli müjdecisi papatyalarýn kýskançlýk ve temizlik sembolü olan renklerinden yani sarý ile beyazdan alacaklardý.
Ertesi gün "Baker Maðazasý"ndan forma kumaþlarý alýnýyor, Fener armalý kýrtasiye malzemelerinin sipariþleri veriliyor, ve de dönemin güya Futbol Federasyon Baþkanlýðý görevini üstlenmiþ kiþisi James Lafontaine ile yapýlan bir sohbette de sanki kendisinden icabet alýnýyordu. Artýk kurulacak olan kulübün ismi, baþkaný, amblemi ve formalarý seçilmiþ, mesele sadece formalarý giyerek bu ismi tescil ettirecek 11 Türk gencinin bir araya getirilmesine kalmýþtý. Bu konuda da en mühim rolü St. Joseph Mektebi Türkçe Öðretmeni Enver ( Yetiker ) Bey üstleniyordu.
"Fenerbahçe Futbol Takýmý"nýn ilk kadrosu kuruluyor ;
Güneþ bu defa, o en güzel yýl olan 1907 senesi ilkbaharýnýn serince bir Pazar gününü aydýnlatýyor ve Fenerbahçe



semti de bu kez, ismini yýllarca þerefle temsil edecek olan bir kulübün ilk temsilcilerinin ilk kalabalýk gövde gösterisine sahne oluyordu. O gün, Kadýköy’ündeki Kuþdili Çayýrý’nda Ýngiliz ve Rum takýmlarý arasýnda oynanan bir futbol maçýný seyrettikten sonra St. Joseph Mektebi talebelerinden oluþan bir grup, Moda Ýskelesi’nden sandallara biniyor ve koyun karþý kýyýsýnda randevu mahalleri olan Fenerbahçesi’ne geçiyorlardý. Nuri zade Ziya (Songülen)Bey ve Ayetullah Bey ile Sami Paþa zade Sezai Bey’in yeðeni Bahriye zabiti Necip(Okaner)Bey, Hintli lakaplý Mühendis Asaf (Beþpýnar) Bey ve S.Joseph Mektebi Türkçe öðretmeni Enver (Yetiker) Bey isimli gençler, burada daha evvel gelmiþ olan Hasan ve Hüseyin(Dalaklý), Galip (Kulaksýzoðlu), Nasuhi Esat(Baydar), Yanya’lý Þevkati, Elkatipzade Mustafa ve kardeþi Hamdan, Çerkes Sabri, Hayrullah, Hakký Saffet (Tarý),Hasan Sami(Kocamemi) Bey’ler ile buluþuyorlardý(*12).
Çoðunluðunun, yakýnda kurulacak olduklarý takýmýn ilk oyuncularýný teþkil edecek olan bu gençler için o gün, Ziya Bey’in Ýngiltere’den getirttiði; önü ve kollarý düðmeli olan sarý beyaz yollu bol formalarý, lacivert þort pantolonlarý ve sarý löverli yün çoraplarý ile, Fenerbahçe’nin çayýrlarýnda ilk antrenmanlarýný yapacaklarý gündü. Kýsa zamanda çevrenin futbola kabiliyetli gençlerini de kendi etrafýnda toplayan bu kulüp, bugün için büyük bir kýymet ifade eden ilk kadrosunu, olasý olarak; Hintli Asaf – Necip , Ziya – Hasan, Hassan, Sabri – Nasuhi , Þevkati , Galip , Hüseyin , Hayrullah terkibinde (*13), ya da ; Asaf – Ziya , Sami – Ayetullah , Mazhar , Necip – Fethi , Galip , Hüseyin , Hasan , Nevzat þeklinde oluþturuyordu (*14).
Baþta da deðindiðimiz üzere, Fenerbahçe Spor Kulübü’nün Black Stockings FC ismi altýnda 1899 yýlýndaki ilk giriþiminde öncülüðünü yaptýðý gençler ile, Kadýköy Futbol Kulübü (1902) ve ilerideki yýllarda kurulacak olan Fenerbahçe Futbol Kulübü (1907) ismi altýnda toplanan gençler, aslýnda yýllardýr ayný ideali sürdüren hep ayný kiþilerdi. Ama ne var ki iki kez kapatýlmalarý, yasal faaliyetlerine ancak resmi kuruluþ yýllarý olan 1907 yýlýnda geçebilmelerine olanak kýlmýþtý. Bir baþka deyiþle; Black Stockings F.C. ile, ayný amacý ve kaderi paylaþan Kadýköy Futbol Kulübü’nün isimleri, "Fenerbahçe Spor Kulübü"nün kuruluþu yolunda "amaç karþýsýnda birer araçtý "(*15). Israrla tekrar ettiðimiz bu durum karþýsýnda, 1940 yýlýnda yapmýþ olduklarý haklý bir tüzük deðiþikliði ile kuruluþ senelerini 1909 senesinden 1903 senesine aldýran Beþiktaþ Kulübü’nün ( Bereket Jimnastik Kulübü) de gerçekleþtirdiði gibi, Fenerbahçe Spor Kulübümüz olarak tüzüklerimize geçirmemiz ve de yazýlý bir deklarasyonla kamuya ilan edip düzeltmemiz gereken gecikmiþ gerçek odur ki; Fenerbahçe Spor Kulübünün kurulduðu yýl 1899’dur.