LÝVÂÜ'L-HAMD Hamd sancaðý; kýyamet günü insanlarýn altýnda toplanacaklarý sancak; Hz. Peygamber'in sancaðý. Kýyamet günü övgü ve þeref Hz Peygamber'e ait olacaðý için, onun ümmetini toplayacaðý sancaðýn ismi "Hamd sancaðý" diye isimlendirilmiþtir.
"Gecenin bir kýsmýnda da sana mahsus olmak üzere, onunla (Kur'an) gece namazý kýl. Umulur ki Rabbin seni bir Makam-ý Mahmud'a gönderir" (el-Isrâ, 17/79). Bu ayeti kerimede geçen makam-ý mahmud, ahiret günü Hz. Peygamber'e verilecek þefaat makamý olarak tefsir edilmiþtir. Nitekim bir hadisi þerifte Hz. Peygamber makam-ý mahmudun ne olduðunu soran sahâbiye "o þefaattýr" diye cevap vermiþtir (Ahmed b. Hanbel, II, 444). Bu açýdan deðerlendirildiðinde hamd sancaðýnýn, þefaatla alâkasý ortaya çýkmaktadýr. Ebû Saîd el-Hudrî (r.a), Hz. Peygamber (s.a.s)'in þöyle buyurduðunu rivayet etmiþtir: "Öðünmek için söylemiyorum, ben Âdemoðullarýnýn efendisiyim! Kýyamet gününde ilk diriltilecek benim. Öðünmek için söylemiyorum; ilk þefaat isteyen ve þefaati ilk kabul edilenim. Öðünmek için söylemiyorum; kýyamet gününde hamd sancaðý benim elimde olacaktýr" (Tirmizî, Menâkýb, I; Ibn Mâce, Zühd, 37; Dârimî, Mukaddime, 8; Ahmed b. Hanbel, I, 281, 295, III, 14, 4).
Hamd sancaðý Hz. Peygamber'e ait olan hususi özelliklerdendir. Bir rivayete göre diðer peygamberlerde bulunmayan, yalnýzca Hz. Peygamber'e ait olan bu sancak altýnda Âdem (a.s)'den kýyamete kadar bütün müminler toplanacaklardýr (Mübarekfürî, Tuhfetü'l-Ahvezî, Beyrut t.y, IV, 130).