MÂ-Ý MÜSTA'MEL(ÖZELLÝÐÝNÝ KAYBETMÝÞ SULAR)
Ýslâm hukuku açýsýndan sular; biri mutlak, diðeri mukayyed olmak üzere iki kýsma ayrýlýr. Mutlak su, aslî özelliðini kaybetmemiþ olan yaðmur, kar, deniz, göl, ýrmak, pýnar ve kuyu sularýdýr. Bunlardan her birine "mutlak su" denir. Mukayyed su ise; kendisine herhangi bir maddenin karýþmasýyla renk, koku, tad gibi aslî özelliklerinden birini veya bir kaçýný kaybetmiþ ve hususî bir ad almýþ olan sulardýr. Gül suyu, çiçek suyu, meyva suyu, et suyu gibi... Bunlardan her birine de "mukayyed su" denir.
Mutlak sular, hem temiz hem de temizleyici olup olmama yönünden beþ kýsma ayrýlmýþtýr. Ýþte bunlardan biri de, sözlük anlamý itibâriyle kullanýlmýþ su demek olan "mâ-i müsta'mel'dir. Abdest almak veya gusletmek gibi mânevi bir pisliði gidermek, herhangi bir farzý yerine getirmek veya sevap kazanmak niyetiyle insan bedeninde veya bir uzvunda kullanýlan sular, kullanýlmýþ su hükmündedir. Keza abdesti olan bir kimsenin sýrf sevap kazanmak amacýyla baþka bir mecliste veya bir ibadet yaptýktan sonra ayný mecliste tekrar abdest aldýðý su da böyledir. Ayný þekilde, yemeklerden önce ve sonra Hz. Peygamber'in sünnetine riayet etmek amacýyla elleri yýkamada kullanýlan su da bu gruba girer.
Kullanýlmýþ su, Ýslâm hukuku açýsýndan temiz olup maddi pislikleri gidermede kullanýlýrsa da; abdest almada, gusülde ve diðer mânevi kirleri gidermede kullanýlamaz. Buna göre, abdest alýrken veya guslederken insan bedenine dokunarak akan sularý biriktirip de onunla tekrar abdest almak veya gusletmek caiz deðildir. Yine, bu tür sularý içmek, hamurlu iþlerde vs. kullanmak tenzihen mekruhtur. Ancak, bedenden sýçrayan bu sular, dokunduklarý þeyleri veya abdestten sonra kurulanmak için kullanýlan havluyu pisletmezler. Buna raðmen, abdest alýrken sýçrayan sulardan sakýnmak, kalb huzuru ve gönül rahatlýðý açýsýndan daha iyidir.
Kullanýlmýþ suyun temiz olup temizleyici olmamasý Ýmam Muhammed'e göredir. Ýmam A'zam ile Ýmam Ebu Yusuf'a göre bu çeþit sular pis sayýlýr. Ýmam Mâlik ile Ýmam Þafiînin bir görüþüne göre de kullanýlmýþ su, hem temiz hem de temizleyicidir. Fakat tekrar kullanýlmasý mekruhtur (bk. es-Serahsî, Kitâbü'l-Mebsût, 1, 52-53; el-Kâsânî, Bedâyiu's-Sanâyî, I, 83; Ömer Nasuhi Bilmen, Büyük Ýslâm Ýlmihali, s. 49-50; Mehmed Zihni Efendi, Nimet-i Ýslâm, s. 12).