MARAZ-I MEVT (ÖLÜMCÜL HASTALIK)
Ýnsanýn ölümüne sebep olan hastalýk. Böyle bir hastalýk insaný zayýflatýr, ona ölüm korkusu verir ve ölümüne sebep olur. Maraz-ý mevte tutulan bir insanýn hastalýðýyla ölümü arasýnda sýhhat halinin olmamasý lâzýmdýr. Eðer hasta sýhhata kavuþursa, hastalýðý maraz-ý mevt olmaktan çýkar. Maraz-ý mevt'te olan kimsenin kendine ait bazý hukukî durumlarý vardýr.
Hasta, kendisinde sürekli olarak ölüm korkusunu hissetmelidir. Bu hastalýðýn kabre götüreceði kanaati kendisinde hakim olmalýdýr. Maraz-ý mevt halinde bulunan bir hastanýn bir yýl içinde vefat etmesi lâzýmdýr. Böyle bir hastalýða mübtela olan erkekler dýþ iþlerini, kadýnlar iç iþlerini yürütmekten aciz olmalýdýrlar (Mecelle).
Böyle bir hastalýða tutulan, maraz-ý mevt halinde bulunan kimsenin hastalýðýný yatakta geçirmesiyle, ayakta geçirmesi arasýnda fark yoktur.
Bu þartlara göre; yerinden kalkmakta güçlük çeken, oturarak namaz kýlmasý mazur görülen zayýf hastanýn hastalýðý maraz-ý mevttir. Hastalýðýn artmasý ve eksilmesi arasýnda bir fark yoktur. Böyle bir hasta bir yýl içinde vefat ederse maraz-ý mevt sayýlýr. Ölüm korkusu galib bir halde bulunan kimse maraz-ý mevt durumundadýr. Denizin þiddetli dalgalarý arasýnda kalan, savaþ halinde kendisini düþmanlarýn ortasýnda bulunan bir kimse maraz-ý mevt kabul edilir.
Hanbelilere göre; kýsas için ölüme sevkedilenler, öldürülmesi âdet haline gelen esir ve mahpuslar, tauna tutulan hastalar, þiddetli deniz dalgalarý arasýnda kalanlar, birbirine müsâvî iki topluluktan savaþa tutuþan kimseler maraz-ý mevt durumundadýrlar.
Maraz-ý mevt halinde bulunan bir kimse malýnýn tamamýný vakf ve hibe edebilir. Bu durum mirasçýsýnýn olmamasý halindedir. Eðer mirasçý varsa, malýnýn ancak üçte birini vakf ve hibe edebilir.
Maraz-ý mevte mübtela olan insanýn, kendi varislerinden birisine malýný satabilmesi için, diðer varislerin buna rýza göstermesi gerekir.
Maraz-ý mevt halinde bulunan bir insanýn nikâhý ve ikrar edilen mehri muteberdir. Maraz-ý mevt halindeki boþamalar da muteberdir. Maraz-ý mevt halindeki bir insan bir þeyinin olmadýðýný ikrar etse, ölümünden sonra baþka bir insanda malýnýn bulunduðu anlaþýlsa mirasçýlar bu mala sahip olmak için dava açabilirler.
Maraz-ý mevt halinde bulunan bir insan mirasçýsý olmamasý halinde malýnýn tamamýný baþka birine hibe edebilir. Maraz-ý mevt halindeki bir kadýnýn ikrar yoluyla bütün malýný kocasýna, kocanýn da bütün malýný karýsýna vermesi halinde Beytü'l-mal bu malda hiçbir hak iddia edemez. Mal kime verilmiþse malýn sahibi odur. Sýhhat halinde, malýnýn hepsini bir yabancýya satan ve parasýný alan kimse bu durumu maraz-ý mevt halinde ikrar etse ve açýklasa satýþ muteber olur.