Bisan'ýn Çin'den yarý mamul getireceði Lifan marka araçlar, Türkiye'de geliþtirilerek piyasaya sürülecek. Ancak çarpma testler arabalarýn kalitesini ortaya koydu. Ýþte ayrýntýlar:





Bisan'ýn Çin'den yarý mamul getireceði Lifan marka araçlar, Türkiye'de geliþtirilerek piyasaya sürülecek.
Ýki Çinli otomotiv þirketi ile anlaþma imzalayan Bisan þirketinin Genel Müdürü Abidin Dursun Kaleli de, ayný durumdan þikâyetçi. Dayanýksýz Çin arabalarýnýn Türkiye piyasasýna sürülmesi halinde korkunç sonuçlar doðabileceðini ifade eden Kaleli, araçlarý yarý mamul olarak getirip, kendi fabrikalarýnda geliþtirmek istediklerini belirtiyor. Kaleli, "Mercedes otomobillerin kaportasýný matkapla bile delemezken Çin otomobiline sýradan bir çivi bile giriyor. Duvara çarpma testlerinde Çin araçlarý bagajýna kadar duvara yapýþýyor" diyor.
Þu anda Avrupa standartlarýný yakalayamadýðý ve otomotiv firmalarýnýn çýkarýna ters düþtüðü için ithalatýna izin verilmeyen Çin otomobillerinin 2008 baþýnda Türkiye'de satýþa sunulmasý bekleniyor. Bu çerçevede Türkiye'den bazý firmalar Çinlilerle anlaþma imzalarken, 50 kadar þirketin de imza aþamasýnda olduðu belirtiliyor. Ýki firma ile ithalat için el sýkýþan Bisan'ýn genel müdürü Abidin Dursun Kaleli, bu ülkede üretilen bütün mallarýn kalitesiz olmadýðýný, standartlarý yakaladýðý takdirde Avrupa'nýn baskýlara dayanamayacaðýný ve AB'nin standartlarýna uygunluðunu gösteren Euro-4 belgesi vereceðini ifade ediyor. Kaleli'nin verdiði bilgiye göre, Çinli firmalar belge almak için Avrupa'ya gittiklerinde her seferinde 'Crash' denen dayanýklýlýk testine takýlýyor. Testte, Mercedes ve BMW 80 kilometre hýzla bir duvara çarptýrýlarak içindeki insaný temsil eden maketin ne kadar zarar göreceði ölçülüyor. Bu iki marka testleri çok hafif hasarlarla atlatýyor. Ayný teste katýlan Çin arabalarý her seferinde bagajýyla birlikte duvara yapýþýyor, içindeki maketin de adeta 'pestili' çýkýyor. Matkapla yapýlan testte ise belirli bir basýnçla kaportalar delinmeye çalýþýlýyor. Yukarýdaki iki markanýn kaportasý çok zor delinirken, Çinli arabada çivi bile kaportayý delmeye yeterli oluyor. Dursun Kaleli, testi her seferinde geçemeyen Çinlilerin kaporta kalýnlýðýný artýrmasýnýn ve kullandýðý malzemeyi kaliteli hale getirmesinin þart olduðuna iþaret ederek, "Arabalar bu haliyle trafiðe çýksa ve bir ciple ya da kamyonla çarpýþsa üzerinden silindir geçmiþ gibi olur. Ýçerisindeki insanlarý da kurtarmanýz imkansýz hale gelir." diyor.
Prensip olarak direkt ithalat yerine yarý mamul ithal etmeyi ve yüzde 40-50 oranýnda yerli mamul kullanmayý tercih ettiklerini anlatan Kaleli, þu bilgileri veriyor: "Kore, Tayvan veya Çin'den daha önce de mal getirdik. Her seferinde yarý mamul olarak getirip kendi yan sanayimizde geliþtirdik. Ýçindeki parçalarýn önemli bir kýsmý Türk yan sanayiinden alýnýyor. Otomotivde de bu ayný þekilde olacak. 3-4 bin dolara Çin'den ithal etmek yerine kendi montaj fabrikalarýmýzda geliþtirip yerli esnafa da iþ imkaný sunacaðýz." Firma, Türkiye'de geliþtirdiði araçlarý Bisan-Li Fan ve Bisan-Cyile markalarýyla piyasaya sürmeyi planlýyor. Dünya Ticaret Örgütü kurallarýna göre hiçbir ülkenin malýnýn gümrük duvarlarýyla engellenemeyeceðine dikkat çeken Kaleli, AB'nin belge vermesi halinde Gümrük Birliði anlaþmalarý gereði Türkiye'nin de bunu kabul edeceðini vurguluyor. Kaleli, "Hindistan Euro-4 belgesini aldý. Çin de alacaktýr." diyor.
Çinli iki büyük otomotiv üreticisiyle ön distribütörlük anlaþmasý imzaladýklarýný belirten Abidin Dursun Kaleli, BMW motoru taþýyan numune araçlarý Ýzmir'e getirdiklerini, ancak bu firmalara Avrupa ve Türkiye'ye otomobil giriþ vizesi verilmesinden sonra piyasaya girebileceklerini ifade ediyor: "Çinlilerle binek ve ticari araçlar konusunda anlaþtýk. Li Fan ve Cyile otomotiv þirketleriyle ön distribütörlük anlaþmalarýmýzý yaptýk. Çin arabalarýnýn Türkiye'ye girebilmesi için önce Avrupa'da dolaþmasý ve Euro 4 belgesini almalarý lazým. Aldýktan sonra da Türkiye'nin onu tasdik etmesi þart. Yani Avrupa normlarý ve standartlarýný tamamlamalarý gerekiyor. Türkiye'de ortalama 20 bin dolara satýlan bir arabanýn Çin'deki fiyatý 3 bin 500 dolar. 4 bin dolar verdiðiniz zaman þahane lüks arabalar alabiliyorsunuz. Siz buna ne kadar, nasýl dayanabilirsiniz? Türkiye'de bütün vergileri üzerine koyunca bu arabaya 12 bin dolara binmek mümkün. Bence 2-3 seneden daha fazla dayanamazlar."
Tedbir alýnmazsa Türkiye motosiklet çöplüðü haline gelir
Ýzmir'de bisiklet ve motosiklet üretimi yapan Bisan'ýn Genel Müdürü Abidin Dursun Kaleli, eðer tedbir alýnmazsa Türkiye'nin motosiklet çöplüðüne döneceði endiþesini taþýyor. Geçen yýl 400 bin motosiklet satýldýðýna iþaret eden Kaleli, bunun 350 bininin Çin baþta olmak üzere Uzakdoðu ülkelerinden getirildiðini ifade ediyor. Kaleli, "2005'te 105 firma dýþarýdan motor getirdi. 50'si satýp kaçtý. Vatandaþ, elindeki bozuk motoruyla kaldý. Hiç kimse, 'Ýthalat yapan firmanýn garantisi var mý?' diye sormuyor." diyor.
Dýþ Ticaret Müsteþarlýðý'nýn Uzakdoðu'dan mal ithalatýna yeni sýnýrlamalar getirilmesi yönünde çalýþmalar yaptýðýný vurgulayan Kaleli, ocak ayý itibarýyla yeni müeyyideler beklediklerini kaydediyor. Bisan olarak Çin ve Uzakdoðu'dan etkilenmediklerini anlatan Genel Müdür Kaleli; kalite, servis hizmetleriyle ve yaygýn bayi aðýyla AB standartlarýnda üretim yaptýklarýný vurguluyor.