Yön Bulma (Navigasyon) ve Araç Takip Sistemleri Konusu

Navigasyon kelimesi denizcilik ile ilgili bir terim olarak kullanýlmasýna karþýn günümüzde “bir noktadan baþka bir noktaya gitmek için en elveriþli yolu tayin etme ve seferi uygulama olarak” bilinmektedir. Bir seyir yapabilmek için ilk olarak bulunan yerin tespit edilmesi gerekmektedir. Bu tespit enlem ve boylam olarak koordinatlarýn belirlenmesiyle veya harita üzerinden yapýlmaktadýr. Sonraki adým ise gidilecek yerin tespit edilmesidir. Bu tespitler yapýldýktan sonra gidilecek olan yolun, yani rotanýn belirlenmesi gerekmektedir. Yapýlacak olan yolculuðun amacýna göre rotalar deðiþebilmektedir. Son olarak, yolculuk yapýldýktan sonra gidilecek yere varýldýðýnýn tespit edilmesi gerekmektedir.

Navigasyon cihazlarý ise küresel konumlama sistemini kullanarak kiþilerin kesin yerlerini tespit etmelerine, gidilecek yerin tespitine ve rota oluþturulmasý gibi iþlere yaramaktadýr. Birçok alanda kullanýlan navigasyon cihazlarýný taþýma, yolculuk veya teslimat yapan iþletmeler yoðun olarak kullanmaktadýr. Bunun yanýnda navigasyon cihazlarýnýn basitleþtirilip, fiyatýnýn azaltýlmasýyla kiþisel kullanýmý da artmaktadýr. Cep telefonlarý ve tablet bilgisayarlar gibi cihazlarda bulunan GPS özellikleri sayesinde, bu cihazlarda navigasyon cihazý görevi görmektedir. Bu cihazlara yüklenecek olan bazý uygulamalar yardýmýyla bu özellikler kullanýlabilir. Örneðin Google firmasýnýn verdiði hizmetlerden biri olan Google Maps uygulamasýnýn uyumlu cep telefonlarýnda kullanýmý ile navigasyon cihazýnýn tüm özelliklerinden faydalanýlabilmektedir. Gidilecek konumun aratýlarak bulunmasý, rotanýn hazýrlanmasý, rota üzerindeki önemli yerlerin veya çeþitli iþletmelerin gösterilmesi ve rotanýn harita, uydu veya sokak görüntüsü olarak gösterilmesi saðlanmaktadýr.

Geçmiþte harita, pusula veya doðal varlýklar sayesinde yapýlan yön belirleme yöntemlerinin yerini GPS (Global Positioning System) Küresel Konumlama Sistemi kullanan navigasyon cihazlarý almaktadýr. GPS sistemi düzenli olarak kodlanmýþ bilgi yollayan bir uydu aðýdýr ve uydularla arasýndaki mesafeyi ölçerek Dünya üzerindeki kesin yeri tespit etmeye yaramaktadýr. Uydularýn yaydýðý radyo sinyallerinin GPS cihazlarýnýn alýcýlarýna ulaþmasýyla konum belirlemek mümkün olmaktadýr. Sistemin ilk kuruluþ amacý tamamen askeri olmasýna karþýn 1980’lerden sonra GPS’ler sivillerin kullanýmýna da açýlmýþtýr (Vikipedi, 2012). Yaygýn olarak deniz ulaþýmýnda kullanýlmaktadýr. Ayrýca daðcýlar ya da gezginler navigasyon araçlarýný yoðun olarak kullanmaktadýrlar. Son yýllarda navigasyon görevi yapan microchip diðer birçok mobil araca da takýlabilmektedir. Cep telefonlarý, fotoðraf makineleri ve arabalar gibi. Navigasyon araçlarý son 5 yýlda büyük þehirlerde yol bulmak için kullanýlmaya baþladýðý için birçok araçta entegre olarak bulunmaktadýr. Benzer þekilde cep telefonunda yol tarifi almak ya da çekilen fotoðraflara konum bilgisi eklemek ancak cep telefonu ya da fotoðraf makinesinde navigasyon çipinin olmasý ile mümkündür.

Hatýrlayacaðýnýz gibi 2.Ünitede ele alýnan “Ýþ Hayatýnda Sosyal Medya” konusunda “Foursquare” adlý yazýlýmdan bahsedilmiþti. Foursquare’de eklenen konum bilgisi de mobil araçlarýn navigasyon çipi ile mümkün olmakatdýr. Lütfen bu konuyu tekrar gözden geçiriniz.

Mobil teknolojilerin kullanýldýðý bir diðer alan ise araç takip sistemleridir. Araç takip sistemlerini daha çok satýþ ve pazarlama aðýrlýklý çalýþan þirketler, bankalar, araç kiralama þirketleri ve kargo þirketleri kullanmaktadýrlar. Ýþletmeler araç takip sistemlerini kullanarak iþletme giderlerini azaltmakta, zaman ve yakýt tasarrufu saðlamakta, personelini sürekli denetim altýnda tutarak mal ve hizmet kalitesini arttýrmaktadýr. Bunlara ek olarak araçlar sürekli takip altýnda olduðu için güvenlik açýsýndan da fayda saðlanmaktadýr. Böylece hangi aracýn hangi yük ile, hangi zamanda nerede olduðu merkezden kolayca takip edilebilmektedir. Araç bilinen rotasýndan saptýðýnda neden saptýðý sorgulanabilmektedir. Yoðun trafik ya da hava koþullarý nedeniyle ulaþýmda sorunlar olduðunda araçlarýn merkezden yönlendirilebilmesi mümkün hale gelmektedir. Sonuç olarak araç takip sistemleri verimli ve etkin bir çalýþma ortamý saðlanmasýna yardýmcý olmaktadýr.

En yaygýn kullanýlan araç takip sistemi uydu üzerinden (GPS) yapýlan araç takibi sistemleri olmaktadýr. GPS uydularý sayesinde araçlar bilgisayar veya mobil iletiþim cihazlarý ile takip edilmektedir. Araç takip sistemleri ile araçlarýn hýzlarý, izlemiþ olduklarý güzergahý, duraklama yaptýklarý yerleri ve süreleri sayýsal haritalar üzerinde izlenmektedir. Araçlarýn günlük kullanýmý hakkýnda detaylý raporlar alýnabilmektedir. Araçlara tesis edilen Mobil Veri Cihazlarý, GPS uydularýndan aldýklarý konum bilgilerini ve baðlý sensörlerden gelen sýcaklýk ve benzeri telemetrik bilgileri GSM/GPRS þebekesi üzerinden kontrol ve iletiþim merkezi'ne aktarmaktadýrlar. Gelen bilgiler özel yazýlýmlar sayesinde derlenmekte ve sunucular üzerindeki veri bankasýna kaydedilmektedir (Vikipedi, 2012).

Sîzlerin sýnavlarýný sorunsuz yürütebilmek için Eskiþehir’de basýlan sýnav soru kitapçýklarý Türkiye’nin bütün illerindeki sýnav merkezlerine karayolu ile gönderilmektedir. Kamyonlarýn herbirinde navigasyon cihazý vardýr. Böylece giden soru kitapçýklarý ve kamyonlar Eskiþehir Merkezden denetlenmektedir.

Araç takibi için araçlarda navigasyon cihazý bulunmasý yeterlidir ya da navigasyon çipi entegre bir otomobil ya da navigasyon çipi olan bir cep telefonu ayný iþi görür. Uydudan navigasyon hizmeti almak ücretsizdir.

Ancak bazý navigasyon cihazlarý üzerinde yüklü olan haritalarýn güncellenmesi için ücret talep etmektedir. Bazýlarý ise satýn alma sürecinde bu güncelleme ücretini peþin alýp, ömür boyu ücretsiz güncelleme hizmeti sunmaktadýr