Trafikteki klakson sesleri, motosikletlerin gürültülü geçiþleri, çýðlýklar atarak etrafta dolaþan çocuklar, yüksek sesin hakim olduðu partiler… Gürültü her yerdedir. Fakat beynimiz, rahatsýzlýk verici ve çoðunlukla da iþitme kabiliyetimizi olumsuz etkileyen bu durumlarýn üstesinden gelebilecek þekilde evrimleþmiþtir. Ýnsanlar, doðal dinleme ortamýmýzýn genellikle parazite girdiði gerçeðine raðmen konuþmayý anlamada ustadýr. Beynimiz, böylesi gürültülü ortamlarda karþýlýklýk bir konuþma içerisinde iþitemediði harflere ya da kelimelere dair tahmini doldurmalar yaparak ve söylenecek þeyi tahmin ederek gürültünün sebep olduðu iþitme eksikliðine anlýk çözümler üretiyor.

Yeni yapýlan bir araþtýrma, beynin, kelimelerin gerçekten iþitilmeyen kýsýmlarýný algýlamýþ gibi bir süreç iþlettiðini ortaya koydu.

1970li yýllardan beri, beynin, bir konuþmadaki iþitilemeyen boþluklarý doldurabildiðini biliyoruz, ancak beynimizin “algýsal restorasyon” olarak ifade edilen bu durumu gerçekleþtirmeyi nasýl baþardýðý sorusu ise tam olarak cevaplanamamýþtý. University of California’dan araþtýrmacýlar, bu sorunun cevabýný aramak üzere, katýlýmcýlara kýsmi olarak belirsizleþtirilmiþ kelimeler dinleterek beyinlerinin bu duruma nasýl tepki verdiðini gözlemlediler.

Deneyin katýlýmcý grubu ise, beyinlerinden veriler toplamak üzere kafalarýna yüzlerce elektrot yerleþtirilmiþ epilepsi hastalarýydý. Kafaya yerleþtirilen bu elektrotlar, epilepsi hastalarýnýn krizlerini saptarken, ayný zamanda da diðer beyin aktivitelerini de kaydetmekte kullanýlýyor.

Algýsal Restorasyonun Nörolojik Temeli

Araþtýrma ekibi, “faster” ya da “factor” kelimelerinin seslendirildiði ancak ortadaki sesin (“s” ya da “c”) gürültüyle belirsizleþtirildiði kayýtlarý katýlýmcýlara dinletti. Elektrotlar aracýlýðýyla toplanan verilerde, katýlýmcýlarýn beyinlerinin gürültüyle belirsizleþtirilen sesleri gerçekten de duymuþ gibi tepki verdiði görüldü.

Beynimizin alt frontal korteks isimli bölgesi; kiþinin ne duymaya yatkýnlýk gösterdiðine dair tahminler geliþtirmeden sorumlu beyin bölgesidir. Görünüþe göre, bu beyin bölgesi, söz konusu bu iþlemeyi; kiþinin duyduðu bir sesi iþlemeye baþlayan beyin bölgesi olan üst temporal girus henüz devreye girmeden saniyenin onda ikisi bir süre önce gerçekleþtiriyor.

Öte yandan, beynin gerçekleþtirdiði bu tahmin olduça zekice bir yöntem olarak görülse de; bazý sýnýrlýlýklarý mevcut.*Beyin, tahminlerinin doðruluðunu artýrmak için konuþmanýn baðlamýndan yararlanýyor gibi görünüyor.*Ekip, insanlarý belirli bir sözcüðü dinlemeye hazýrladýklarýnda – örneðin, belirsizleþtirilen kelimeden önce “Arabamý sürdüm” cümlesini dinlettirdiklerinde–*katýlýmcýlar aslýnda “factor” (faktör) olarak belirsizleþtirilen kelimeyi “faster” (daha hýzlý) þeklinde iþitme yatkýnlýðý gösterdi.

Elde edilen sonuçlar,*konuþma algýlamasý sýrasýnda eksik akustik içeriðin, gelen duyu ipuçlarýnýn ve kelime seviyesine baðlý beklenti ve tahminler oluþturan iç nöral dinamiklerin entegrasyonuyla baðlantýlý olarak sentezlendiðini gösteriyor.

Kaynak ve Ýleri Okuma:
– Nature.*“Perceptual restoration of masked speech in human cortex.”* Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.
– NewScientist. “Your brain fills gaps in your hearing without you realising”. Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.





Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.






bilimfili.com sitesindeki bu haberin kaynaðý için Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.