Zamaný ölçerken, normalde saatlerin uzay ve zaman üzerinde herhangi bir etkilerinin olmadýðýný ve zamanýn, uzaydaki yakýn noktalarda sonsuz kesinlikte ölçülebileceðini varsayarýz. Ancak bununla beraber; Viyana Üniversitesi ve Avusturya Bilimler Akademisi’nden teorik fizikçiler, kuantum mekaniði ile Einstein’ýn genel görelilik teorisini birleþtirerek, zamaný ölçebilme yetimizde temel bir sýnýrlama olduðunu göstermeyi baþardýlar. Bir saat ne kadar hassas olursa, çevredeki saatler tarafýndan ölçülen zaman akýþý o kadar “bulanýklaþýyor”. Sonuç olarak, bu saatler tarafýndan gösterilen zaman ise iyi tanýmlanmýþ olamýyor.

Günlük hayatýmýzda, bir cismin özelliklerinin keyfi bir hassasiyetle ölçülebileceði fikrine alýþkýnýzdýr. Ama yine de, fiziðin baþlýca teorilerinden biri olan kuantum mekaniðinde, Heisenberg Belirsizlik Ýlkesi, enerji ve zaman gibi, ikili olarak ölçülebilecek fiziksel özelliklerin hassasiyetinde temel bir sýnýr olduðunu öne sürer.

Eðer bir saat ne kadar hassas olursa, enerjisindeki belirsizlik o kadar yüksek olur. Böylece hassasiyeti keyfi olarak deðiþebilen bir saatin enerjisinde, sýnýrsýz bir belirsizlik meydana gelir. Bu da iþin içine, fizikteki baþlýca teorilerden bir diðeri olan Einstein’ýn genel görelilik teorisini de kattýðýmýz zaman önemli hale gelir. Genel göreliliðe göre; zamanýn akýþý, kütlelerin veya enerji kaynaklarýnýn varlýðý tarafýndan deðiþtirilebilir. “Kütle çekimsel zaman daralmasý” olarak bilinen bu etki, düþük enerjiye sahip cisimlerle kýyaslandýðýnda, yüksek enerjiye sahip cisimlerin etrafýnda zamanýn daha yavaþ iþlemesine neden olur.

Parçalarý Birleþtirmek

Kuantum mekaniðinin ve genel göreliliðin bu ilkelerini birleþtirerek, Viyana Üniversitesi ve Kuantum Optiði ve Kuantum Bilgi Enstitüsü’nden Caslav Brunker’in önderlik ettiði ekip, iki temel teorinin karþýlýklý etkileþimiyle ortaya çýkan yeni bir etkiyi göz önüne serdi. Kuantum mekaniðine göre, oldukça hassas bir saate sahip olursak, saatin enerjisindeki belirsizlik de o denli büyük olacaktýr. Genel görelilikten dolayý, enerjideki belirsizlik ne kadar büyük olursa, civardaki zamanýn akýþýnda da o kadar büyük belirsizlik olacaktýr. Parçalarý birleþtirdiklerinde, araþtýrmacýlar yan yana koyulan saatlerin kaçýnýlmaz olarak birbirlerini etkilediklerini ve sonunda da zamanýn akýþýnda bir “bulanýklýk” meydana geldiðini göstermiþ oldular. Zamaný ölçme yetimizdeki bu sýnýrlama evrenseldir, yani saatlerin altýnda yatan mekanizmadan veya saatlerin yapýldýðý malzemeden baðýmsýzdýr. Çalýþmanýn baþyazarý Esteban Castro; “Bulgular hem kuantum mekaniði, hem de genel göreliliði hesaba katarak zamanýn doðasý hakkýndaki fikirlerimizi gözden geçirmemiz gerektiðine iþaret ediyor” diye yorumda bulunuyor.

Kaynak: ‘Blurred times’ in a quantum world *< Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir. >

Referans: Entanglement of quantum clocks through gravity < Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir. > DOI: 10.1073/pnas.1616427114





Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.






bilimfili.com sitesindeki bu haberin kaynaðý için Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.