Plüton‘un gezegen statüsünden çýkarýlmasýndan sonra Güneþ sisteminin en dýþ gezegeni Neptün oldu. Neptün’ün ardýnda baþka bir gezegen olduðu iddiasý, 19. yüzyýldan beri savunulsa da bu görüþü destekleyecek hiçbir bilimsel veri bulunmadýðý için astronomi dünyasýnda fazla bir popülarite kazanmadý. Ancak bu durum 2016 yýlýnýn baþýnda deðiþti. Ýki astronom Konstantin Batygin ve Michael E. Brown, Neptün’ün arkasýnda dokuzuncu bir gezegen olmasý gerektiðini iddia ettiler.
Bu iki bilim insanýnýn iddiasýnýn en önemli gerekçesi, Neptün ötesinde bulunan Kuiper Kuþaðý’ndaki cisimlerin olaðan dýþý yörünge hareketleriydi. Kuiper Kuþaðý, Neptün ötesinde Güneþ sisteminin en dýþ katmanýnda yer alan, asteroidlerden oluþan devasa halkadýr. Asteroid kuþaðýndan 20 kere daha büyüktür. Bu bölgede bulunan altý cismin eliptik yörüngeleri, sekiz gezegenin yörüngesine göre 30 derece ‘aþaðýya doðru’ eðik durumda.
Batygin ve Brown’a göre bu cisimlerin ilginç yörüngeleri bu bölgede devasa bir gezegenin varlýðý ile açýklanabilir. Bilgisayar kullanarak bu gezegenin olasý yörüngesi ve büyüklüðü hesaplandý. Plüton’un gezegen sayýldýðý yýllarda Güneþ sisteminin onuncu gezegeni olmaya aday olduðu için bu hipotetik gezegen Roma sayý sisteminden esinlenerek X gezegeni ismi ile anýldýðý için biz de bu ismi kullanacaðýz. Hesaplara göre bu gizemli X gezegeni Dünya’nýn 10 katý kütleye ve iki ila dört katý büyüklüðünde bir çapa sahip olmalýydý. Gezegenin yörüngesi epey büyük ve eliptik olmalýydý, öyle ki bu gezegenin Güneþ etrafýnda bir turu ortalama 15 bin yýl almalýydý.
Bu çalýþmadan birkaç ay sonra X gezegeninin varlýðý lehinde bir baþka kanýt daha ortaya çýktý. Elizabeth Bailey’nin yardýmý ile Caltech’teki astronomi grubu çok ilginç bir bulgu ortaya attý. Güneþ sisteminin en büyük gizemlerinden biri, Güneþ’in kendi etrafýnda döndüðü eksenin onun etrafýnda dönen sekiz gezegenin yörüngesinin oluþturduðu düzleme göre hafifçe eðik olduðudur. Güneþ’in ekvatoru, sekiz gezegenin yörüngelerinin bulunduðu düzlemle 6 derecelik bir açý yapar. Normal þartlar altýnda bunun 0 derece olmasý beklenirdi. Neden böyle bir açý olduðu çözülememiþ bir gizem. X gezegeninin varlýðý ise bu gizemi çözme potansiyeline sahip.
Bu gezegen çok büyük olasýlýkla sonradan Güneþ sistemine girdi ve gezegenleri gerçek düzlemlerinden dýþarý çýkardý. Bu da söz konusu gizemi açýklayabilir. Bu açýklama da X gezegenine inanmak için bize ek bir gerekçe sunuyor. Ayrýca söz konusu grubun çalýþmasýna göre X gezegeninin varlýðý, Kuiper Kuþaðý’ndaki nesnelerin neden Güneþ sistemindeki diðer cisimlere göre yörüngelerinde ters yönde hareket ettiklerini de açýklayabilir. X gezegeninin muhtemel yörüngesi hesaplanmasýna raðmen iki yýldýr ne yazýk ki hâlâ gözlemlenemedi.
Bunun nedeni, gezegenin Güneþ’ten çok uzak olmasý. Gezegen o kadar uzak ki Güneþ’ten çok az ýþýk alýyor ve dolayýsýyla uzaya çok az ýþýk yansýtýyor. Bu da gezegenin teleskoplar tarafýndan görünememesine yol açýyor. Ancak bilim insanlarý gezegenin radyo dalgalarý yayýyor olabileceði kanaatinde. Bundan dolayý büyük patlamadan arta kalan ýþýnýmý tespit eden uydular, bu dalgalarý tespit etmeye çalýþacak. Söz konusu dalgalar tespit edilirse, yýllar sonra Güneþ sistemimizde yeni bir gezegen tespit etmiþ olacaðýz.


Teþekkur:
Beðeni:


Alýntý

Yer imleri