Yaþ gebelik için kesin bir engel deðildir fakat yaþ ilerledikçe düzenli cinsel iliþkide bulunulmasýna raðmen gebelik elde edilene dek geçen süre uzar. Ferti-Jin Kadýn Saðlýðý ve Yardýmcý Üreme Teknikleri Merkezi Klinik Direktörü Kadýn Hastalýklarý ve Doðum Uzmaný Op.Dr. Seval Taþdemir, Mynet okurlarý için yazdý.

25 yaþýndaki bir kadýn genellikle 2-3 ay içinde gebe kalabilirken 35 yaþýn üzerindeki normal kadýnlarda bu süre 6 aydan daha uzun sürebilir. Düþük yapma riski ise 30 yaþýna kadar yüzde 10, otuzlu yaþlarda yüzde 13, kýrklý yaþlarda yüzde 34'e yükselir ve elde edilen gebeliðin saðlýklý bir þekilde ilerlemesi zorlaþýr.

Üreme saðlýðý açýsýndan kadýnlarýn biyolojik yaþý kronolojik yaþýndan daha önemlidir. Bazen 45 yaþýndaki bir kadýn düzenli olarak yumurta üretirken çok daha genç olan bir kadýnda menopoz dönemine girmiþ olabilir.

Otuz beþ yaþýn üzerindeki evli çiftler düzenli iliþki kurmalarýna raðmen gebe kalamadýklarý taktirde hekime baþvurmak için altý aydan fazla beklememelidirler.

Yaþ ilerledikçe gebelik elde edilmesini zorlaþtýran nedenler;

Yumurtalarýn yaþlanmasý: Kýz çocuklar doðduklarýnda yumurtalýklarýnda yaklaþýk 400.000 adet yumurta bulunur. Doðumdan sonra yumurta üretimi olmaz ve kadýnýn yaþý ilerledikçe yumurtalar da yaþlanýr.

Döllenme oranýnda azalma: Yaþ ilerledikçe yumurtanýn sperm ile döllenebilme ve döllendikten sonra iyi kalitede bir embriyo oluþturma þansý azalýr. Elde edilen gebeliklerin düþükle sonlanma ihtimali artar.

Yumurtalarýn sayýsýnda azalma: Ergenlikten itibaren yumurtalarýn sayýsýnda azalma olur.

Rahim iç tabakasýnýn döllenen yumurtayý tutma yeteneðinin azalmasý: Ýlerleyen yaþ ile rahmin iç tabakasýnýn (endometriumun) döllenen yumurtayý tutma yeteneði azalýr.

Endometriozis ve miyomlarýn artmasý: Yaþ ilerledikçe karýn içine kanamalar yaparak kýsýrlýða neden olan endometriozis hastalýðý ve rahim içinde yer kaplayan miyomlar daha sýk görülür.

Kadýn eþin yaþý 35in üzerinde olan çiftlerde yardýmcý üreme tekniklerinin baþarýsýný artýrmak için neler yapýlabilir?

Kadýn eþin yaþý ilerledikçe yumurtanýn etrafýnda zona adý verilen tabaka kalýnlaþarak embriyonun rahme tutunmasýný dolayýsý ile gebelik þansýný azaltýr. Zona adý verilen tabakada pencere açýlmasýnda kullanýlan lazer yöntemi bu grup hastalarda gebelik oranýný belirgin olarak artýrmaktadýr. Lazer kullanýlarak yapýlan yardýmla tomurcuklanma uygulamalarý embriyoya zarar vermez, bu yöntem ile 38 yaþ üzerindeki birçok vakada gebelik elde edilmektedir.

Yardýmla tomurcuklanma (Assisted Hatching)

Gebeliðin oluþumunda en önemli basamak geliþen embriyonun anne rahmine yerleþmesidir. Anne rahmine tutunmadan önce embriyonun çevresindeki zona denilen dýþ tabakasý incelerek kaybolur. Böylelikle embriyo hücreleri zona dýþýna doðru tomurcuklanýr ve anne rahmine tutunabilir. Bu iþlemin kolaylaþtýrýlmasý için geliþmiþ laboratuvar olanaklarý ile zona tabakasýnda bir pencere açýlabilir. Bu iþlem mekanik olarak ince pipetler yardýmý ile yapýlabileceði gibi, lazer veya kimyasal asit kullanarak da gerçekleþtirilebilir.

Tüp Bebek'te lazer uygulamasý

Üstün bir teknolojiye sahip olan lazer sistemleri ile embriyoya dokunmadan (non-touch lazer micro-drilling) mikron düzeyinde kusursuz kesitler saðlayarak, yardýmla tomurcuklanma (Assisted Hatching) iþlemini gerçekleþtirmektedir. Bu yöntem daha önceki uygulamalarda embriyonun tutunmasýnda problem olan çiftler ve ileri yaþ grubu hastalar için kullanýlýyor. Ayrýca bu yöntem ile embriyolarýn içerisindeki biyolojik toksik atýklar (fragmanlar) temizlenerek (de-fragmantasyon) anne adayýna transfer edilen embriyolarýn kalitesi iyileþtirilebilmektedir. Lazer yöntemi ile daha önce Avusturya, Ýtalya ve Amerika'da insanlar üzerinde yapýlan çalýþmalarda çok baþarýlý sonuçlar elde edilmiþ ve Ýsviçre'de yapýlan çalýþmalarda çok çarpýcý sonuçlar alýnmýþtýr. En çarpýcý örnek ise 10'uncu kez tüp-bebek uygulamasýna giren bir hastanýn lazer tedavisi ile gebelik elde etmesi olmuþtur. Ayrýca üçüncü ve dördüncü kez tüp bebek uygulamasýna giren bir çok vakada da gebelik elde edilmiþtir.

Lazer kullanýlarak yapýlan yardýmla tomurcuklanma uygulamalarý kadýn eþin yaþýna bakýlmaksýzýn yumurtanýn etrafýndaki zona tabakasýnýn normalden kalýn olduðu vakalarda ve birden fazla tüp bebek veya mikroenjeksiyon uygulamasýna raðmen gebeliðin elde edilemediði vakalarda yapýlýr. Lazer yardýmý ile tomurcuklanma uygulamalarý ile üçüncü, dördüncü hatta dokuzuncu uygulamasýnda gebe kalarak saðlýklý çocuk sahibi olan çok sayýda vaka vardýr.