Ýstanbul'un trafik çilesi bitmiyor... Peki Avrupalý bu sorunu nasýl çözdü?




Trafik sadece Ýstanbul'un deðil Avrupa'nýn da en büyük dertlerinden. Londra, Atina, Barcelona gibi önemli merkezler yasalar ve yüksek teknoloji sayesinde bu soruna büyük oranda çare buldu.
Birleþik Krallýk nüfusunun yüzde 12'sini oluþturan Londra, Birleþik Krallýk'taki ulaþýmýn merkezi. Birleþik Krallýðý ziyaret eden turistlerin yüzde 50'si Londra'dan geçmekte ve yurtiçi tren yolculuklarýnýn yüzde 70'i de Londra'da baþlýyor veya bitiyor. Bu sebepten Londra ulaþým aðýnýn performansý yurtiçi ulaþýmýn etkinliðini doðrudan etkiliyor. Büyük Londra Meclisi (GLA) ve hükümet, Londra'nýn seçimle baþa gelen ilk Belediye Baþkaný Ken Levingson'un yönetimi ele aldýðý 2000 yýlýnda þehrin yol ulaþým krizini çözmek için Londra'ya ayrýlan ulaþým fonunu iki katýna çýkardý. Londra için Ulaþým (TfL-Transport for London) bu ek sermayeyi, politikalar belirleyerek, Londra'da yaþanan krizin giderilmesi ve TfL bünyesindeki ulaþým idarelerindeki eksikliði azaltmak üzere gerekli yatýrýmlar yapýlmasý için kullandý. Bu yatýrýmlarýn baþýnda Trafik Sýkýþýklýðý Vergisi uygulamasý, toplu taþýmacýlýðý geliþtirmek ve izinsiz park etmeyi caydýrýcý çalýþmalar dikkat çekti.
MERKEZE GÝRÝÞ 8 STERLÝN
Merkez Londra ve çevresinde trafik týkanýklýklarýný azaltmak amacýyla, 17 Þubat 2003'de uygulanmaya baþlanan Trafik Sýkýþýklýðý Vergisi büyük baþarý elde edince Londra, trafik sýkýþýklýðýný esaslý bir þekilde azaltan dünyadaki ilk büyük þehir oldu. Þehir merkezinde yüzde 20'lik bir trafik azalmasý yaþandý. Trafik dolayýsýyla yaþanan gecikmelerde yüzde 30'luk bir azalma kaydedildi. Uygulamaya göre Londra ulaþým aðýný oluþturan içiçe geçmiþ altý bölgenin, en içteki ikisine yayýlan kesimi, pazartesi- cuma günleri arasýnda sabah 07.00 ile akþam 18.30 arasýnda kullananlar 8 sterlin ödüyor. Trafik Þýkýþýklýðý Vergisi uygulandýðý merkez bölgede Londra'nýn 7.5 milyon olan tüm nüfusunun 136 bini ikamet ediyor. Merkezdeki araçlarýn plakalarý, 180'i sýnýrda olmak üzere yerleþtirilen 230 CCTV kamera ile kaydediliyor. Ücret ödemeyenlere 100 sterlin ceza veriliyor, ceza 14 gün içinde ödenirse 50 sterline düþürülüyor. 28 günde ödenmezse 150 sterline çýkarýlýyor. TfL, gelirlerinin yüzde 36'sýný bu cezalardan saðlýyor.
TRAFÝKTE 500 BÝN ARAÇ
Uygulamanýn ilk iki gününde trafikte müthiþ azalma farkedildi. Merkezde ikamet eden 45 bin kayýtlý aracýn yanýsýra ilk günde 190 bin araç ödeme yaparak bölgeye girdi. Ödeme yapmayan 10 bin kiþi para cezasý aldý. 20 bin olan otobüs sayýsýna Trafik Þýkýþýklýðý Vergisi uygulamasýnýn ilk günü 300 otobüs daha eklendi. Ödeme dýþýnda tutulan motosiklet, ambulans, itfaiye gibi diðer araçlarla trafikte 500 bin civarýndaki aracýn merkez Londra trafiðini oluþturduðu tahmin ediliyor. Bir yýlýn sonunda ödemeli bölgeye giren araç sayýsýnda 60 bin kadar azalma görülürken, ulaþýmda motosiklet ve bisiklet kullananlarýn sayýsýnda artýþ olduðu saptandý. Benzer bir uygulama Ýsveç'in baþkenti Stockholm'de de var. 2006 ocak ayýnda yürürlüðe giren uygulamaya göre otomobiller 2 sterlin, motosikletlerse bunun sekizde birini ödüyor, ödememe cezasý ise 5 sterlin.