Türkiye yüzölçümünün yaklaþýk %'ini oluþturan alan ormanlar ile
örtülüdür. Ancak yýllardýr temelinde insan kaynaklý sabotaj ve
ihmaller nedeniyle orman alanlarý önemli ölçüde tahrip edilmektedir.
Türkiye ormanlarý dünya ölçeðinde karþýlaþtýrýldýðý zaman halen
önemli bir potansiyele sahiptir, ancak artan endüstri talepleri ve rekreasyon
alaný ihtiyacý gibi nedenlerden dolayý yeniden yapýlanmayý ve planlamayý
gerektirmektedir. Ayrýca, Türkiye ormanlarýnýn yapýsal
bozukluklarý da bulunmaktadýr. Ancak bunlar kendi içinde zamanla planlý çalýþma
ile çözülecek niteliktedir.

Ülkemizin Yangýn Ýstatistiði Türkiye'de orman yangýný istatistikleri orman kanununun kabul
edildiði 1937 yýlýnda baþlýyor ve günümüze kadar yaklaþýk 80 bin orman
yangýnýnda 2 milyon hektara yakýn orman alaný yanmýþtýr. Ýstatistiklere göre
orman yangýnlarýn çýkýþ nedenleri:
Doðal nedenler % 6, Ýnsanlardan kaynaklananlar % 94. Ýnsan kaynaklý
yangýnlarýn büyük kýsmý kasýt, ihmal, dikkatsizlik ve kazalardan
kaynaklanýyor. Ancak, her üç yangýndan birinin nedeni de tam olarak
bilinemiyor. Ormancýlarýn genel görüþü "Türkiye'de orman
yangýnlarýnýn yüzde 42'si ihmal ve dikkatsizlikten çýkýyor, en dikkatsizler ise
çobanteþi yakanlar."Yangýn istatistikleri incelendiðinde Akdeniz
ülkeleri içinde yine de en az yangýn çýkan ülkenin ve birim yangýn
baþýna yanan alaný yönünden Türkiye çok da fena sayýlmaz.

Yanan Orman Deðil, Açýlan 2B Yasasý Ýçin Arsa
Yangýn ile ilgili olarak basýna yansýyan görüntüler ve orman
yangýný resimleri, yetkililerin helikopterle iniþi ve biniþi gösterildi.
Yetkililerce yangýnýn nedeni araþtýrýlýyor, sabotaj ihtimali
üzerinde duruluyor. Çevre ve Orman Bakaný, yangýnlar þüpheli diyor.
Ülkemizin arsa rantýnýn en yüksek olduðu Bodrum Belediye Baþkaný Mazlum Aðan
her þiddetli rüzgârda ilçede orman yangýnýn çýkmasýnýn tesadüf
olmadýðýný söyledi. Ülkemizdeki en büyük orman yangýnlarý genelde Ege ve Akdeniz
bölgelerinde yaþanýyor. Yanan alan geniþliðine göre, Muðla, Antalya,
Çanakkale ve Ýzmir en tehlikeli bölgeler arasýnda bulunuyor. Akdeniz havzasý Ege'ye
göre daha az yangýna maruz kalmaktadýr.
Ýnsandan kaynaklanan aðýrlýklý yangýnlarýn önlenmesi için
ciddi eðitim ve bilinçlendirme faaliyetlerine gereksinim bulunmaktadýr. Çoðumuzun
da her gün sokakta, trafikte tanýk olduðumuz sorumsuz sigara içicilerinin
sigarasýnýn son izmaritini þuursuzca parmak ucu ile saða sola
fýrlattýðýný biliriz. Bu þuursuzluk davranýþý kim bilir bugüne kadar ne
deðerlere mal oldu.
Tabii þeytanýn avukatlýðýný yaparak bazý akla gelen sorularý
soralým:
Ülkemizde orman yangýnlarý nerelerde daha çok çýkýyor?
Orman yangýnýndan sonra neler yapýlýyor? Yeniden aðaçlandýrma
yapýlýyor mu?
Söz konusu yanan alanlara arsa ve tarla açmak için talip olan oluyor mu?
Talip olanlardan kaçý soruþturuldu.? Arkasýnda rant çeteleri var mý?
Tabii bu tür sorularý daha da artýrabiliriz. Ancak sorulmasý gereken asýl
soru, bu yangýnlarýn çýktýðý yerler genelde deniz kýyýlarý ve turizme uygun
nitelikteki alanlardýr. Sabotaj ihtimali her zaman vardýr. Ancak geçmiþle
kýyaslandýðýnda insan kaynaklý yangýnlarýn arttýðý görülmektedir. Tarihte
bildiðimiz kadarýyla doðal nedenlerden kaynaklanan büyük orman yangýnlarý
vardýr, ancak son yýllarda insandan kaynaklanan çok sýk yangýnlarýn olduðu
görülüyor. Genelde insanýn bilinçli çýkardýðý yangýnlardan sonra açýlan
alanlar 2B yasasýna konu edildiði gibi orman niteliðini kaybettiði için
imara açýlmasý istenmektedir.
Ülkemizde bugüne kadar, her ne kadar yasa gereði yanan alanlarýn
aðaçlandýrýlmasý söz konusu ise de genelde bu alanlarýn niteliðini
kaybettiði ileri sürülerek 2B yasasý ile imara açýlmasý önerilmektedir.
Bugüne kadar yapýlan ve yapýlmaya çalýþýlan bu tür uygulamalar ile çok
fazla miktarda yerleþim yeri ve tarlanýn açýldýðý bilinmektedir.

Tabii yanan yerlerin yeniden aðaçlandýrýlmasý ve imara yer verilmesi gibi
konulara gelince yasal olarak evet, ancak fiiliyatta nasýl gidiyor
bilmiyorum. Ancak yakýlan yerler mutlaka zaman kaybedilmeden aðaçlandýrýlmalýdýr.
Çevre ve Orman Bakanlýðýna baðlý Fidanlýklarda yýlda milyonlarca deðiþik
türde bitki yetiþtirilmekte ve düzenli olarak aðaçlandýrma alanlarýna
aktarýlmaktadýr. Söz konusu niteliðini kaybetmiþ, yakýlmýþ ve çýplak
alanlara fidan dikiminde mutlaka kök mantarý (mikoriza) aþýlamasýnýn
yapýlmasý gerekiyor. Aksi taktirde bitkiler kök mantarýna mutlak gereksinim
duyduklarý için geliþmemektedirler. Bu þekilde yakýlan alanlar 2B
niteliðine düþürülmeden mutlaka yeni dikimlerle ve kök mantarý uygulayarak
yeniden yeþil alan konumuna getirilmelidir.

Yangýnýn Zararýný Azaltmanýn Yolu Toplumsal Bilinçlendirme
Yýlda binlerle ifade edilen yangýn çýkýyorsa bunun nedenleri
araþtýrýlmalýdýr. Her türlü mercek etkisi yapacak materyalin ormanda
býrakýlmamasý, piknik yapan vatandaþýn uyarýlmasý, çöplerin düzenli
toplatýlmasý gibi bazý tedbirler alýnabilir. Kýrsalda vatandaþ
anýz yakýmý gerçekleþtiriyor. Doðal olarak orman yangýný da oluyor. Bu
konularda bilinçlendirme ve caydýrýcý yaptýrýmlarýn geliþtirilmesi
gerekir. Yangýndan az zararla çýkmanýn yolu doðal olarak toplumsal
bilinçlenmeden geçmektedir. Bu konuda Çevre ve Orman Bakanlýðýnýn toplumun her
kesiminde baþta ilk öðretim okullarý olmak üzere ciddi bir bilinçlendirme
seferberliðini baþlatmasý gerekir. Toplumda bu konuda bir
bilinçlendirme ve sorumluluk bilincinin saðlanmasý gerekir.
Bu konuda Yunanistan geçen hafta örnek bir davranýþ gösterdi. 2 Temmuz 2007
tarihinde Atina yakýnlarýndaki Ulusal Doðal parkta meydan gelen
yangýnda milli parktaki çok önemli canlý türü de yanarak yok oldu. Bu yangýnda
hükümetin ihmali olduðu gerekçesi ile binlerce doðal canlýnýn
(hayvan ve bitki) yok olmasý nedeniyle halk Yunanistan parlamentosu önünde
büyük bir gösteri yaparak kaybolan doðanýn ve oksijenin akciðerlerini geri
istediklerini belirtiler. Ayrýca yanan yerlerin yerleþime açýlmamasýný ve
imara müsaade edilmemesini istediler. Ülkemizde ayný anda bir çok
yerde baþlayan yangýnlarda ne kuþku duyan var ne de hesap soran birileri
var. Hesap soranlara da belki budala diyeceklerdir.
Ayný tarihlerde ülkemizin tatil cenneti, turizm cenneti Bodrum'da 8 Temmuz
2007 tarihinde çýkan yangýn, 1100 hektarlýk makilik ve ormanlýk alaný yok
etti. "Ýzmir'in 4 ayrý yerinde, birbirine yakýn saatlerdeki makilik ve
ormanlýk alanlarda yangýn çýktý". Bodrum'da ki yangýnda yaklaþýk 200 bin
kýzýlçam ve 7 bin zeytin aðacý ile makilik alandaki bitki örtüsü kül oldu.
Daha öncede Ege bölgesinde on binlerce zeytin aðacý yanarak kül olmuþtu.
Ülkemiz Orman potansiyeli ve yangýn istatistiði yönünden halen iyi konumda
bulunmaktadýr. Ýyi bir eðitim ve planlama ile daha da iyi bir konuma
gelebiliriz. Akdeniz'in zengin flora ve faunasýnýn korunmasý,
geliþtirilmesi, yangýna karþý önlemlerin alýnmasý bir ulusal sorun olarak
ele alýnmalýdýr. Özellikle insan kaynaklý yangýnlarýn önlenmesi için eðitim
yanýnda yasal süreçlerin doðru iþletilmesi önem kazanmaktadýr.
Ayrýca yanan yerlerin 2B yasasý gibi kolay mülk edinme süreçlerine býrakmayacak
þekilde sýký yasal düzenleme saðlanmalýdýr.
Ayrýca her türlü orman alanlarýnýn her ne surete olursa olsun madenciliðe,
imara ve özel malikhaneye açýlýmýnýn yasaklanmasý gerekir. Ormanlarýmýzý ve
orman alanlarýmýzý koruyalým!