Ölümsüz triger kayýþý geliyor

Birçok otomobil sahibi için triger kayýþý, çarkýfelek gibidir. Çünkü fabrika tarafýndan belirlenen deðiþim kilometresine ulaþamadan kopan kayýþlarýn sayýsý hiç de az deðil.

Aslýnda triger kayýþý, bu tür þans oyunlarýna konuk edilemeyecek kadar önemli bir donaným. Neticede supaplarý kontrol eden bu kayýþýn doðru çalýþmamasý, motorun stop etmesi anlamýna geliyor. Kayýþýn yýrtýlmasýysa çoðunlukla motorun ölümüyle sonuçlanýyor. Kullanýcý geri-bildirimlerine göre kopmalar sýk yaþanan bir sorun.


Modern pompa-meme enjeksiyonlu motorlarýn kayýþa uyguladýðý 4500 Nm'lik (460 kg) çekiþ yýrtýlmalarýn neden meydana geldiðini anlayabilmek için iyi bir örnek. Kayýþýn bu kadar zorlanmasý nedeniyle üretici firma, deðiþim periyodunu geçmiþ yýllarda 40 bin km olarak belirlemiþti. Günümüzdeyse deðiþim periyotlarý iyice uzamýþ durumda.


Uzun ömür konusundaki ikinci önemli sýçramaysa start çizgisine gelmiþ durumda: Dünyanýn en büyük triger kayýþý üreticisi olan Continental, motor ömrü boyunca dayanabilecek yeni bir triger kayýþý nesli üreteceðini açýkladý. Bugüne kadar böylesi dayanýklýlýðý sadece zincirli veya çarklý sistemler sunabiliyordu. Bu uzun ömür, iyileþtirilen týrnak yapýsý ve yüksek dayanýmlý cam elyafý katkýlý gergi kiriþleri sayesinde mümkün olmuþ. Bunun dýþýnda krank miline entegre edilmiþ oval bir çark da kayýþa etki eden kuvvetleri azaltýyor. Ne yazýk ki bu yeni kayýþ sistemi, eski motorlarda kullanýlamayacak.


Aslýnda bu pek de iyi bir haber deðil, neticede halen kullanýlan otomobillerde kayýþ kopmalarý oldukça sýk rastlanan bir durum. Bu durumda eksantrik mili hareketsiz kalýyor, supaplar sabitleniyor ve o anda hareketlerine devam eden pistonlar da bunlara çarparak üst kapaðý kullanýlmaz hale getiriyor. Bu arýzanýn maliyetiyse oldukça yüksek oluyor.
Maliyetlerin her þekilde sürücünün kesesinden çýkmasýysa iþin asýl acý yönü. Çünkü üreticiler, deðiþim periyotlarýný "tavsiye" olarak veriyor, yani sorumluluk kabul etmiyorlar. Bu yüzden araç sürücülerine periyodik bakýmlarda kayýþlarýn durumunu servis yetkililerine kontrol ettirmeleri öneriliyor. Böylece çok yüksek tamir maliyetlerinden kurtulmak mümkün. Bunun dýþýnda bizzat yapýlabilecek kontroller de bulunuyor:

• Kayýþýn sýrt kýsmýnda yarýk veya yýrtýlma olmamalý
• Diþler aþýnmýþ veya kopmuþ olmamalý
• Yan kýsýmlarda yýpranma olmamalý
• Kayýþ gergin olmalý

Deðiþimler sýrasýnda gergi ve yönlendirme bilyelerinin de mutlaka yenilenmesi öneriliyor. Çünkü bu parçalar da zamanla aþýnýyor.