Otomobil, icadýndan sonra kullanýmý yaygýnlaþtýkça, gerekli birçok unsur ortaya çýkmýþtýr. Bunlar motor ýsýsý, yað basýncý vb. kritik bilgileri sürücüye bildiren ve hayati önem taþýyan parçalar olmuþtur. Analog olarak çalýþan bu gibi parçalar çok hassas olmayýp net sonuçlar verememekteydiler.
Günümüz teknolojisinde, elektronik devre elemanlarý kullanýlarak ya da ýsýya duyarlý çeþitli maddelerin yardýmýyla son derece hassas ölçme elemanlarý üretilmektedir. Bu elemanlar, ilk otomobillerde kullanýlan civalý yada elektrikli müþirlerin yerini almýþlardýr.
Fakat otomobil teknolojisi ilerledikçe baþka ünitelerden baðýsýz çalýþan bu elemanlar, elektronik kontrol ünitelerine bilgi veren sensörler olarak üretilmeye ve kullanýlmaya baþlanmýþlardýr. Öyle ki, elektronik motor yönetimli araçlarda bu tür kontrol elemanlarý için baþlý baþýna bir sistem oluþturulmuþtur. Yardýmcý uyarý sistemleri adý altýnda toplanan ve gerek motor, gerekse diðer sistemler hakkýnda sürücüyü bilgilendiren ve uyaran sistemlerden birisi de “yol bilgisayarý” dýr.
Yol bilgisayarý sürücünün örnek süre, yakýt tüketimi, kat edilen mesafe vb. parametrelerin gözetim etmesine olanak saðlar. Gözetim birimi ile gösterge biriminden oluþan yol bilgisayarý gösterge panosunun (konsolun) üzerinde yer alýr.
Kumanda düðmeleri ön konsolda veya sað kumanda kolu üzerindedir. Sistemin özünü bir mikrobilgisayar teþkil etmektedir. Bu bilgisayar giriþ ve çýkýþ birim aracýlýðý ile bütün sistemi denetlemek üzere programlanmýþtýr.
Algýlayýcýlardan gelen elektrik sinyalleri veya sürücünün kullanmýþ olduðu kumanda düðmeleri sinyallerini alýr. Gelen bu bilgiler yardýmýyla mikro-bilgisayar, verileri hesapla¤¤¤¤¤ o anki durumu veya sürücünün isteðini sayýsal ekran üzerinde görüntüler.
Yol bilgisayarýný oluþturan devreler
Dijital ekran ve mikrobilgisayar
Araç hýz sensörü,
Yakýt seviye sensörü,
ECU (elektronik kontrol ünitesi),
Buzlanma uyarýcý sensör.
Çeþitli araçlarda farklý versiyonlarý bulunan yol bilgisayarý genel olarak þu bilgileri içerir.
Anlýk yakýt tüketimi
Ortalama yakýt tüketimi
Menzil
Saat
Tarih
Kronometre
Dýþ sýcaklýk
Yolculuk sayacý
Ortalama araç hýzý
Yolculuk süresi
Motor yaðý sýcaklýðý
Her bir yolculuk için ayrý ayrý, ortalama yakýt tüketimi ve araç hýzý yol bilgisayarýnýn kontrol ünitesi hafýzasýna kaydedilir.
Hýz denetim sistemi
Hýz sensörü, kilometre teli ile kilometre diþlisi arasýna yerleþtirilmiþtir. Bu sensör, kilometre telinin hareketinden faydalanarak “Hall” ilkesine göre dönüþ hýzýný elektrik akýmýna çevirir.
Hýz sensörünün çalýþmasý için 12 Voltluk bir akým gerekir. Sistemde bulunan üçüncü bir kablo ise yol bilgisayarýna sinyal taþýr. Hýz sensörü, yol bilgisayarýna karesel voltaj nabýzlarý þeklinde araç hýzý ile bilgileri yollar. Bunlarýn frekansý, kilometre teli hýzý ile doðru orantýlýdýr (yaklaþýk her 1metre baþýna beþ nabýz).
Yol bilgisayarý, hýz sensöründen aldýðý sinyallerle þu beþ unsuru hesaplar:
Anlýk yakýt tüketimi,
Ortalama yakýt tüketimi,
Menzil (kalan yakýtla varýlabilecek mesafe),
Katedilen yol,
Ortalama araç hýzý.
Yakýt seviye sensörü
Yakýt göstergesine, yardýmcý uyarý sistemi eksik yakýt uyarý lambasýna ve yol bilgisayarýna akým göndermek üzere iki direnç elemaný vardýr.
Bir þamandýraya baðlý olan ve hareket edebilen sürgü mekanizmasý, yakýt seviyesini bir ayarlý dirence iletir. Ayarlý direncin ölçtüðü “direnç" deðeri, önceden kontrol ünitesi hafýzasýna kaydedilmiþ ve her belli bir W (ohm) deðerine karþýlýk gelen, litre cinsinden yakýt miktarýný ifade eder.
Yol bilgisayarý, menzili hesaplamak için de sensörden gelen bu direnç deðerini kullanýr.
Elektronik kontrol ünitesi
Gösterge tablosunun altýnda bulunan dijital beyin yol bilgisayarýna baðlýdýr.Bu baðlantý sayesinde yol bilgisayarý, motorun çalýþma durumu hakkýnda bilgi alýr. Ayrýca, yol bilgisayarý sabit programlanmýþ motora, özel verilere ve ECU’nin yakýt püskürtme nabýzlarýna göre yakýt tüketimini hesaplar. Bunlara ilaveten, ortalama yakýt tüketimini, anlýk yakýt tüketimini ve menzili hesaplamak için hýz sensörü ve yakýt seviye sensöründen gelen verilere ihtiyaç vardýr.
Buzlanma uyarýcý sensör
Buzlanma uyarýcý sensörü aracýn motor tarafýnda bulunur. Bu sensör iki baðlantý ucuna sahiptir ve yol bilgisayarý ile irtibatlýdýr. Bazý modellerde ise bu uçlar, (bilgi gönderen uçlar) gösterge tablosunda bulunan elektronik birime; uyarý modülüne baðlýdýr.
Ýþlev göstergesi
Yol bilgisayarý ve hýrsýzlýk önleme alarm sistemi olan araçlarda, hýrsýzlýk önleme göstergesi de yol bilgisayarý göstergesinin içindedir.Üzerinde sýcaklýk, tarih,saat, menzil, ortalama yakýt tüketimi, anlýk yakýt tüketimi, kronometre, dýþ sýcaklýk, yolculuk sayacý, ortalama araç hýzý..gibi verileri sürücüye bildirir.


Teþekkur:
Beðeni: 

Alýntý

Yer imleri