Bilim insanlarý yer teleskoplarýnýn hava kirliliðinden dolayý 40 yýl sonra yeryüzünden gözlem yapamaz duruma geleceðini öngörüyor.


LONDRA - Uçaklarýn býraktýðý duman, hava kirliliði ve küresel ýsýnma, gökyüzünde teleskoplarýn gözlem kalitesini düþürüyor. Astronom Dr. Gerry Gilmore, uçaklarýn býraktýðý dumanýn ve kentlerde salýnan gazlarýn atmosferde biriktiðini ve yer teleskoplarýnýn görüþünü bozduðunu savunuyor.
Cambridge Astronomi Enstitüsü bilim insanlarýndan Dr. Gilmore, yer teleskoplarýnýn küresel ýsýnma nedeniyle kullanýlamaz hale geleceðini savunuyor. Dr. Gilmore’a göre bu süreci etkileyen iki faktör var; hava kirliliði ve uçaklarýn býraktýðý duman.

Bu iki faktörün yarattýðý kirliliðin atmosferi 40 yýla kadar bütünüyle kaplayacaðýný tahmin eden Dr. Gilmore, durumu þöyle ifade ediyor: “Seçim bizim, ya uçaktan ya da astronomiden vazgeçeceðiz, yoksa 40 yýl gibi yakýn bir sürede yerden uzayý göremeyeceðiz”.

AMATÖR TELESKOPLAR GÖREMEYECEK
Denizlerdeki buharlaþmayý artýran küresel ýsýnmayla, atmosferde biriken su buharý da teleskoplarýn bakýþýný bulandýrýyor. Bilimsel teleskoplarýn bulunduðu noktalarda uçaklarýn uçuþ rotalarýnýn deðiþtirilmesi düþünülebilir, ancak bu yöntem de amatör gözlemcilerin sorununu çözmeyecek.

Atmosferdeki deðiþimle optik ve kýzýlötesi teleskoplar rafa kalkacak, buna astronomi meraklýlarýnýn evlerinde kullandýðý amatör teleskoplar da dahil. Sadece radyo teleskoplarý çalýþmaya devam edecek.

UÇAKLARIN DUMANI YOK OLMUYOR
Uçaklarýn arkalarýnda býraktýðý duman normal þartlarda ufak bir olumsuzluk sayýmasýna karþýn, bazý hava koþullarýnda yayýlarak gökyüzünü kaplýyor ve bir bulut gibi görüþü kapýyor.



Uçak dumanlarý havada buz partikülleri olduðunda oluþuyor, havanýn kuru olmasý halinde duman gözükmüyor. Uçaklarýn býraktýðý duman, gökyüzünde iki gün kadar kalabiliyor, troposfer tabakasýndaki hava akýmlarý bu duman partiküllerini baþka bölgelere de taþýyabiliyor. Dr. Gilmore, Kanarya Adalarý, Havai, Güney Amerika gibi halen bilimsel teleskoplarýn bulunduðu yerlerin, ayný zamanda gelecekte hava trafiðinin artacaðý tatil bölgeleri olduðunun altýný çiziyor.

AVRUPA’NIN DEV TELESKOBU
Söz konusu araþtýrma, Avrupa üniversitelerinin ortak yürüttüðü Extremely Large Telescope (ELT) projesi kapsamýnda yapýldý. ELT Dünya’ya benzer gezegenleri ve evrendeki sönük nesneleri inceleyecek. Çapý 30 ila 60 metre büyüklüðünde tasarlanan ELT’nin yeryüzündeki en berrak gökyüzüne sahip Antarktika’ya kurulmasý öngörülüyor.