Elektrikte olaðanüstü hal...


Elektrikte net arz açýðý görününce Enerji Bakanlýðý olaðanüstü hal ilan etme kararý aldý. Bu çerçevede, yeni yatýrýmlara, yüzde 85 indirimle ya da ücretsiz olarak Hazine veya orman arazisi, vergi teþviði, yan anlaþmalar çerçevesinde satýþ garantisi saðlanacak.

Özel sektörden, teklif edilen en yüksek bedelle elektrik alma sisteminin süresi iki yýla kadar uzatýlacak. Kamunun yatýrým yapma yasaðý kaldýrýlacak. Üretim özelleþtirmesinden elde edilecek gelir Özelleþtirme Ýdaresi'nden alýnarak yeni yatýrýmlara harcanacak. TRT payý düþürülecek. Lisans aldýðý halde yatýrým yapmayanýn lisansý iptal edilecek, yeni lisans da verilmeyecek.

TBMM Baþkanlýðý'na sunulan Elektrik Piyasasý Kanunu Ve Bazý Kanunlarda Deðiþiklik Yapýlmasýna Dair Kanun Tasarýsý ile, elektrik üretim yatýrýmlarýnýn elektrik enerjisi talebini karþýlayamamasý ve/veya puant gücün belirli bir yedekle karþýlanmasýnda yetersiz kalýnacaðýnýn tespiti halinde, tedarikçilerin talebini karþýlamak üzere Bakanlar Kurulu Kararýyla merkezi bir yarýþma düzenlenecek.

KAMU YATIRIM YAPABÝLECEK
Öngörülen tedbirlerle arz güvenliðinin saðlanamayacaðýnýn Bakanlýk tarafýndan tespit edilmesi halinde, kamu elektrik üretim þirketlerine gerekli üretim tesisi yapma görevi de dahil arz güvenliði bakýmýndan gerekli görülen tedbirleri almaya Bakanlar Kurulu yetkili olacak. Böylece, 2001 yýlýnda çýkan Elektrik piyasasý Kanunu'nda yer alan kamunun yatýrým yapmasý yasaðý arz güvenliði gerekçesiyle kalkacak.

YENÝ YATIRIMLARA TEÞVÝK
Üretim ve otoprodüktör lisansý sahibi tüzel kiþilere teþvikler saðlanacak. Bu kapsamda; üretim tesislerinin iþletmeye giriþ tarihlerinden itibaren 2012 yýlý sonuna kadar iletim sistemi sistem kullaným bedellerinden yüzde 50 indirim yapýlacak. Ayrýca, 2012 yýlý sonuna kadar iþletmeye girecek üretim tesislerinin yatýrým döneminde, üretim tesisleriyle ilgili yapýlan iþlemler ve düzenlenen kaðýtlar damga vergisi ve harçtan müstesna olacak.

Düzenleme ile ayrýca, 2013 yýlýna kadar arz güvenliðinin saðlanmasý amacýyla, mevcut kapasitenin en üst düzeyde kullanýlabilmesini teminen sývý yakýtlý elektrik üretim santrallarýnda kullanýlan yakýtlara vergi muafiyeti getiriliyor.

ORMAN ARAZÝLERÝ YENÝLENEBÝLÝR YATIRIMLARINA AÇILIYOR
Orman vasýflý olan veya Hazine'nin özel mülkiyetinde ya da devletin hüküm ve tasarrufu altýnda bulunan taþýnmazlardan bu Kanun kapsamýndaki yenilenebilir enerji kaynaklarýndan elektrik enerjisi üretimi yapýlmak amacýyla kullanýlacak olanlar hakkýnda bedeli karþýlýðýnda izin verilecek, kiralama yapýlacak, irtifak hakký tesis edilecek veya kullanma izni verilecek.

Arazilerin mera, yaylak, kýþlak ile kamuya ait otlak ve çayýr olmasý halinde, bu taþýnmazlar, tahsis amacý deðiþtirilerek Hazine adýna tescil edilecek. Bu taþýnmazlara iliþkin olarak, Maliye Bakanlýðý tarafýndan bedeli karþýlýðýnda kiralama yapýlacak veya irtifak hakký tesis edilecek.

BEDELSÝZ ARAZÝ
2011 yýlý sonuna kadar devreye alýnacak bu tesislerden, ulaþým yollarýndan ve þebe***e baðlantý noktasýna kadarki enerji nakil hatlarýndan yatýrým ve iþletme dönemlerinin ilk 10 yýlýnda izin, kira, irtifak hakký ve kullanma izni bedellerine yüzde 85 indirim uygulanacak. Orman Köylüleri Kalkýndýrma Geliri, Aðaçlandýrma ve Erozyon Kontrolü Geliri alýnmayacak.

Hidroelektrik üretim tesislerinin rezervuar alanýnda bulunan Hazine'nin özel mülkiyetindeki ve devletin hüküm ve tasarrufu altýndaki taþýnmaz mallar için Maliye Bakanlýðý tarafýndan bedelsiz olarak kullanma izni verilecek.

Yenilenebilir enerji kaynaklarýna dayalý, kurulu gücü azami 200 kilovatlýk üretim tesisi ile mikro kojenerasyon tesisi kuran gerçek ve tüzel kiþiler, lisans alma ve þirket kurma yükümlülüðünden muaf olacak.

FAHÝÞ FÝYATLA ELEKTRÝK ALIMINA UZATMA
Tasarý ile elektrikte arz krizi çýktýðý için, özel sektörden pahalý da olsa ihtiyaç duyulduðunda elektrik alýmýný kolaylaþtýran Fiyat Eþitleme Mekanizmasý sisteminin süresi uzatýlýyor. 31 Aralýk 2010'da bitecek uygulama 31 Aralýk 2011'e uzatýlýrken, ayrýca Bakanlar Kuruluna bir yýl uzatma yetkisi veriliyor. Böylece, teklif edilen en yüksek fiyatlardan alýma neden olan sistem kamuya milyarlarca YTL yük getirecek.

Elektrik piyasasýnda yapýlacak beþ yýllýk geçiþ dönemi anlaþmalarý için sürenin iki yýl daha uzatýlabilmesi deðiþikliði yapýlýyor.

OTOPRODÜKTÖRLER DAHA ÇOK ELEKTRÝK SATACAK
Özel sektör þirketlerinin ulaþabileceði pazar payýnýn yüzde 10 olan sýnýrý yüzde 20'ye çýkarýlacak.

Kendi kullanacaðý elektriði üreten otoprodüktörlerin yüzde 20 olan piyasaya elektrik satýþ sýnýrý artýrýlabilecek.

Arz güvenliði önlemleri kapsamýnda, Türkiye Elektrik Ýletim Anonim Þirketi'nin (TEÝAÞ), yan hizmet anlaþmalarý yoluyla elektrik alýmý düzenlendi.

TRT PAYI TUTARI AZALIYOR
Düzenleme ile TRT payý da azaltýlýyor. Mevcut uygulamada enerji bedelinin yaný sýra vergiler, harçlar ve fonlar da eklendikten sonra oluþan sistem kullaným bedeli üzerinden yüzde 2 TRT payý alýnýyor. Yeni düzenleme ile yüzde 2'lik pay yalnýzca enerji bedeli üzerinden alýnacak. Bu durumda yüzde 30 civarýnda daha az tutar üzerinden yüzde 2 pay alýnacak. Bu durumda hem elektrik üreticisi üzerindeki hem tüketici üzerindeki yük azalýrken; TRT'nin aldýðý miktarda düþüþ olacak.

YATIRIMI GERÇEKLEÞTÝRMEYENÝN LÝSANSI ÝPTAL EDÝLECEK
Lisans aldýðý halde haklý gerekçesi olmadan yatýrým yapmayanýn lisansmý iptal edilecek. Lisansý iptal edilen þirkette yüzde 10 ve daha üzeri doðrudan pay sahibi olanlar ve ortaklýk yapýsý itibarýyla yüzde 10 (halka açýk þirketlerde yüzde 5) veya daha fazla pay sahibi bulunanlar, lisans iptalini takip eden üç yýl süreyle lisans baþvurusunda bulunamayacak, lisans baþvurusu yapan tüzel kiþiliklerde doðrudan veya dolaylý pay sahibi olamayacak.

RÜZGAR ÝÇÝN ÝHALE YAPILACAK
Rüzgarda 156 milyar YTL'ye ulaþan, mevcut kurulu gücün iki katýna yakýn baþvuru yapýlmasý üzerine, þirketlerin kamuya vereceði katký payý üzerinden yarýþacaðý ihaleler yapýlmasý kararlaþtýrýldý. Tasarýda yer alan düzenleme ile, ayný bölgede rüzgar enerjisi santrali kurmak için baþvuruda bulunan þirketler ihaleye girecek. En fazla parayý veren santrali kurmaya hak kazanacak.

ÖÝB'NÝN YETKÝLERÝ ENERJÝ BAKANLIÐI'NA
Düzenleme ile enerji üretim özelleþtirmelerinde temel yetkiler Özelleþtirme Ýdaresi Baþkanlýðý'ndan (ÖÝB) alýnýp Bakanlýða veriliyor. Elektrik Üretim Anonim Þirketi'nin iþletmeleri veya varlýklarý özelleþtirme programýna alýnsa bile Bakanlýða baðlý mevcut statüleri sürecek. Özelleþtirme Kanunu çerçevesinde mevcut uygulamada, "özelleþtirme kapsamý' ilgili idarenin yetkisinin sürmesi, "özelleþtirme programý' ise tüm yetkinin ÖÝB'ye geçmesini gerektiriyor. Yeni düzende özelleþtirme, Özelleþtirme Kanunu çerçevesinde yapýlacak ancak yetki Enerji Bakanlýðý'nda kalacak.

ÖZELLEÞTÝRME GELÝRÝ DE ÖÝB'DEN ALINIYOR
Bu kuruluþlarýn özelleþtirilmelerinden elde edilen gelirlerin ÖÝB tarafýndan yapýlan masraflar düþüldükten sonra kalan kýsmý izleyen 15 gün içinde ÖÝB tarafýndan Enerji Bakanlýðý merkez ödemelerini yapan muhasebe birimi hesaplarýna aktarýlacak. Mevcut uygulamada ise özelleþtirme gelirleri Özelleþtirme Fonu'na, oradan da Hazine'ye aktarýlýyor. Yeni uygulama ile enerji özelleþtirme gelirleri enerji altyapý yatýrýmlarýnda kullanýlacak.

BOTAÞ'IN LNG ALIMI KOLAYLAÞTIRILIYOR
Özellikle Ýran'dan gelen doðal gazýn kesilmesiyle her yýl sýkýntý yaþayan BOTAÞ'ýn sývýlaþtýrýlmýþ doðal gaz (LNG) alýmý kolaylaþtýrýlýyor. LNG alýmý, Kamu Ýhale Kanunu'ndan istisna ediliyor. LNG alýmlarýnýn istisna kapsamýna alýnmasý ile, sýkýntýlý dönemlerde baþvurulan pahalý LNG alýmý artacak.

Kenthaber...
(Anka)