KÖPEKLERÝN KALITSAL KALP DAMAR HASTALIKLARIKÖPEKLERÝN KALITSAL KALP DAMAR HASTALIKLARI


1. AORTÝK STENOZÝS (AORTIC STENOSIS) : Aortun kýsmi týkanýklýðýna baðlý bir hastalýktýr. Bu týkanma küçük nodüllerden fibröz bantlara kadar varan deðiþik þekillerde olabilir. Stenotik lezyonlar subvalvular, valvular veya supravalvular pozisyonda gerçekleþebilir. En sýk görülen þekli ise subvalvular aortik stenozdur. Týkanýklýða baðlý olarak yeterli kan volümünü pompalamak için kalp daha fazla çalýþmak zorundadýr. Büyük ýrklarda daha fazla görülmektedir.
Predispoze Irklar : NEWFOUNDLAND, GOLDEN RETRIEVER, ROTTWEILER, BOXER, GERMAN SHEPHERD, GERMAN SHORT-HAIRED POINTER, GREAT DANE, SAMOYED, BULLDOG, BULL TERRIER, BOUVIER DE FLANDER, BERNESE MOUNTAIN DOG


2. ATRÝYAL SEPTAL DEFEKT (ATRIAL SEPTAL DEFECT ASD) : Atriyumlarý birbirinden ayýran ve doðumdan sonra kapanmasý gereken septumda delik veya defekt oluþumu ve buna baðlý abnormal kan akýmý nedeniyle geliþen bir hastalýktýr. Küçük defektler herhangi bir olumsuzluða neden olmazken büyük defektler ani ölümlere varan etkilere yol açabilir.
Predispoze Irklar : BOXER, DOBERMAN PINSCHER, SAMOYED, OLD ENGLISH SHEEP DOG


3. KARDÝYOMÝYOPATÝ (CARDIOMYOPATHY) : Kardiyomiyopati, kalpte veya kapakçýklarýnda herhangi bir malformasyon olmaksýzýn kalp kasýnda görülen bir hastalýktýr. Toksinlerin alýnmasý veya infeksiyonlar sonucunda da kardiyomiyopati geliþebilir. Köpeklerde bildirilen iki tipi vardýr: a. Dilated kardiyomiyopati: en sýk görülen tipidir. Kalp kas hacminde artýþla birlikte ventriküller geniþler (dilatasyon) ve normal kontraksiyonu yerine getiremezler. Sistolik disfonksiyon mevcuttur. b. Hipertrofik kardiyomiyopati: bu formda kalp kas hacmi aþýrý derecede artmýþtýr. Özellikle erkeklerde gözlemlenmesine raðmen predispoze bir ýrk bildirilmemiþtir. Diyastolik disfonksiyon mevcuttur. Kardiyomiyopatili kalp kontraktilitesini kaybettiðinden daha zor çalýþýr ve konjestif kalp yetmezliðine zemin hazýrlar. Kalp kasý hücrelerinin bu abnormalitesi düzensiz kalp ritmine ve ani ölümlere neden olmaktadýr. Erkek köpeklerde daha fazla gözlemlenmektedir.
Predispoze Irklar : DOBERMAN PINSCHER, GREAT DANE, ST. BERNARD, IRISH WOLFHOUND, SCOTTISH TERRIER, BOXER, ENGLISH COCKER SPANIEL


4. MÝTRAL KAPAK DÝSPLAZÝSÝ (MITRAL VALVE DISEASE) : Mitral kapaktaki (sol atrioventriküler kapak) defekt kanýn sol atriuma geri kaçmasýna veya mitral regurgitasyona neden olur. Daha az olarak da kapakta daralma ve stenoz görülebilir. Zayýf kapakta kalbin yetersiz kan pompalamasýna neden olmaktadýr. Mitral kapak yetmezliði yaþlý köpeklerde en sýk rastlanan kalp hastalýðýdýr ki 10 yaþýn üzerindeki 3 köpekten birinden gözlemlenmektedir. Bazý ýrklarda ise genç yaþlarda geliþmeye baþlamaktadýr. Diðer bazý ýrklarda ise kapak displazisi embriyo yaþamýnda da tanýmlanmýþtýr. Küçük ýrklar daha duyarlýdýr ve erkeklerde daha çok gözlemlenmektedir.
Predispoze Irklar : CAVALIER KING CHARLES SPANIEL, CAIRN TERRIER, MINIATURE POODLE, BULL TERRIER, MINIATURE PINSCHER, TOY & STANDARD POODLE, BOSTON TERRIER, WHIPPET, CHIHUAHUA, PEKINGESE, DACHSHUND, BEAGLE, PAPILLON, GREAT DANE, GERMAN SHEPHERD


5. PATENT DUKTUS ARTERÝOSUS (PATENT DUCTUS ARTERIOSUS PDA) : Doðumdan önce yavrular akciðerlerini kullanamadýklarýndan oksijen alýþveriþi duktus arteriozus yardýmýyla olmaktadýr. Pulmoner arter ve aort arasýnda baðlantýyý saðlayan bu küçük kan damarýdýr. Doðumla birlikte yavru kendisi nefes almaya baþlar ve duktus arteriozus geriler ve birkaç gün içerisinde tamamýyla kapanýr. Eðer duktus arteriozus kapanmazsa PDA oluþur ki köpeði etkileme derecesi, patolojisine, açýklýðýna ve ductusa baðlý olarak deðiþir.Genellikle 6-12 haftalýk yaþlarda ortaya çýkar. Klasik olan soldan saða þantda aorta basýncý pulmoner arter basýncýndan daha yüksektir. Saðdan sola þant formunda ise pulmoner arter basýncý aort basýncýndan daha fazladýr. Bu hastalýk diþilerde daha sýklýkla gözlemlenmektedir.
Predispoze Irklar : MALTESE, POMERANIAN, SHETLAND SHEEPDOG, KERRY BLUE TERRIER, KEESHOND, MINIATURE & TOY POODLE, BICHON FRISE, YORKSHIRE TERRIER, ENGLISH SPRINGER SPANIEL, COLLIE, COCKER SPANIEL, GERMAN SHEPHERD, IRISH SETTER, CHIHUAHUA


6. VASKULER RÝNG ANOMALÝSÝ (VASCULAR RING ANOMALY) : Vascular ring anomalisi, fötusdaki aortik kemerden köken alan kan damarlarýndaki anormal geliþimdir. Normalde ana damarlarýn kalpten çýkýþ yapabilmesi için kalýcý aorta olarak geliþenin sol aortik kemer olmasý gerekir. Bu hastalýkta ise en yaygýn abnormalite kalýcý sað aortik kemerdir. Bu anomalite köpeklerde çok sýk görülmektedir. Kardiyovasküler problemlere neden olmazlar. Yalnýz abnormal kan damarlarý yüzük þeklini alarak trachea ve özafagusu içlerine alabilirler ki bu da regurgitasyona, geliþim geriliðine ve aspirasyon pnömonisine yol açabilir.
Predispoze Irklar : GREAT DANE, GERMAN SHEPHERD, IRISH SETTER


7. PORTOSÝSTEMÝK ÞANT (PORTOSYSTEMIC SHUNT PSS) : Karaciðerdeki abnormal kan akýmýdýr. Kan sindirim sisteminden karaciðere portal damarlar sayesinde ulaþýr ve caudal vena cava ile de kullanýlmýþ kaný kalbe taþýr. PSS da portal kan direkt olarak venaya baðlanýr. Karaciðerin görevi toksinleri temizlemek ve sindirimle elde edilen proteinleri kana taþýmakdýr. PSS da toksinler kandan temizlenmez ve sirkulasyonda kalýr. Klinik belirtiler nörolojik yöndedir. Hepatik ensefalopati olarak adlandýrýlan karaciðer yetmezliði nörolojik ve davranýþsal belirtilere neden olmaktadýr. Kongenital þant embriyonik dönem geliþiminde bir damarýn kalýntýsý olarak da meydana gelebilir. Kan damarýnýn yerleþimine ve karaciðerle iliþkisine baðlý olarak intrahepatik veya ekstrahepatik olarak adlandýrýlmakta ve ekstrahepatik þant daha sýk gözlemlenmektedir. Bir çok hayvan 6 aylýk yaþtan önce belirti gösterir.
Predispoze Irklar : Ekstrahepatik PSS: Küçük ýrklarda görülür.YORKSHIRE TERRIER, MINIATURE SCHNAUZER, CAIRN TERRIER, MALTESE. Ýntrahepatik PSS: Büyük ýrklarda görülür. IRISH WOLFHOUND, AUSTRALIAN CATTLE DOG, GOLDEN RETRIEVER, LABRADOR RETRIEVER


8. PULMONÝK STENOZÝS (PULMONIC STENOSIS) : Sað ventrikülden çýkýþ yapan pulmoner arter içerisinde pulmonik kapak bulunur. Pulmonik stenozla kan akýmýnda kýsmi týkanýklýk oluþmakla birlite neden genellikle pulmonik kapak malformasyonudur. Bunun yanýsýra abnormalite kapaðýn alt veya üst bölgesinde de geliþebilir. Kýsmi týkanýklýk akciðerlere kan pompalamak için kalbin daha fazla çalýþmasýna neden olur. Canlýnýn etkilenmesi daralmanýn derecesine baðlý olarak deðiþir. Ciddi stenozlar konjestif kalp yetmezliði geliþimine dahi neden olabilmektedir.
Predispoze Irklar : ENGLISH BULLDOG, MASTIFF riskin en fazla olduðu ýrklardýr. English bulldoglarda pulmonik stenoz genelde abnormal sol ana koroner arter geliþimiyle beraber gözlemlenir ve hastalýða daha yatkýndýr. Diðer ýrklar, BEAGLE, WIRE-HAIRED FOX TERRIER, CHIHUAHUA, MINIATURE SCHNAUZER, SAMOYED, BOYKIN SPANIEL, WEST HIGHLAND WHITE TERRIER, COCKER SPANIEL, AIREDALE TERRIER, SCOTTISH TERRIER


9. HASTA SÝNUS SENDROMU (SICK SINUS SYNDROME) : Bu sendrom kalpdeki sinoatrial düðümün abnormal fonksiyonu sonucu oluþan aritmilere verilen isimdir. Klinik olarak aritmiler düþkünlüðe neden olur. Özellikle diþilerde gözlemlenir.
Predispoze Irklar : SCHNAUZER, POMERANIAN, DACHSHUND, PUG, BOXER, COCKER SPANIEL


10. FALLOT TETRALOJÝSÝ (TETRALOGY OF FALLOT) : Çok sýk görülmeyen, ancak ciddi defektler kombinasyonu olarak kalpte ve ana damarlarda embriyonal geliþimde ortaya çýkan bir hastalýktýr. Bu hastalýk 4 defektden meydana gelmektedir. Bunlar pulmonik stenoz, ventrikular septal defekt, aorta dispozisyonu ve pulmonik stenoz sonucu oluþan sað ventrikular hipertrofisidir. Bu defektler beraber genetik olarak geliþebileceði gibi birinin genetik olarak oluþumu diðerlerinin de sonradan geliþimine neden olabilmektedir. Pulmonik stenozda, kan akýmýnda, pulmonik kapaktan köken alan kýsmi bir týkanýklýk vardýr. Bunun sonucunda kalbin kas hacmi artar veya sað ventriküler hipertrofi geliþebilir. Ventriküler septal defektte, ventriküller arasýndaki kalp duvarýnda defekt veya delik oluþumu mevcuttur. Aorta dispozisyonunda ise aort kalbin sol tarafýndan çýkarken deðiþen derecelerde pozisyon farklýlýðý gösterebilir. Sonuç olarak Fallot tetralojisinde tüm bu defektler nedeniyle kan son derece az oksijenlenmiþtir. Bunun sonucu olarak da siyanoz veya dokularda pembe yerine gri bir renk oluþur.
Predispoze Irklar : KEESHOND, ENGLISH BULLDOG


11. TRÝKÜSPÝT KAPAK DÝSPLAZÝSÝ (TRICUSPID VALVE DYSPLASIA) : Sað atrioventriküler (tricuspid) kapakta meydana gelen malformasyon (displazi) kanýn sað atriuma kaçmasýna veya tricuspid regurgitasyona neden olur. Daha çok kapaðýn daralmasýyla meydana gelen bir durumdur. Displazi sonucu kapak daha az verimle çalýþýr. Erkeklerde diþilerden daha sýk gözlemlenen bir hastalýktýr.
Predispoze Irklar : BORZOI, BOXER, GERMAN SHEPHERD, GREAT DANE, GREAT PYRENEES, IRISH SETTER, LABRADOR RETRIEVER, NEWFOUNDLAND, OLD ENGLISH SHEEP DOG, WEIMARANER


12. VENTRÝKÜLER SEPTAL DEFEKT (VENTRICULAR SEPTAL DEFECT VSD) : Ýki ventrikül arasý kalp duvarýnýn defekte veya deliðe sahip olduðu bir hastalýktýr. Defektin büyüklüðüne ve yerine göre abnormal kan akýmý oluþmakta ve köpek deðiþen derecelerde etkilenmektedir.
Predispoze Irklar : ENGLISH BULLDOG, KEESHOND


Kaynak : Fox P.R.(1999). Textbook of Canine and Feline Cardiology. 2nd Ed.
Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.
Bu Linki Görmeniz Ýçin SupersatForuma Uye Olmanýz Gerekmektedir.