Kuþ Gribi Nedir?
Tavuk vebasý olarak da bilinen hastalýk, kuþ gribi virüslerinin sebep olduðu kanatlý hayvanlarýn çok bulaþýcý ve öldürücü bir hastalýðýdýr.
Kuþ Gribi Hangi Hayvanlarda Görülür?
Kuþ gribi, özellikle evcil kanatlý hayvanlarý daha çok etkilemekle birlikte, bütün kanatlý hayvanlarda ve domuzlarda görülebilir.
Kuþ Gribi Hayvanlar Arasýnda Nasýl Bulaþýr?
Göçmen kuþlarýn, özellikle yaban ördeði ve yaban kazý gibi göçmen su kuþlarýnýn, bu hastalýðýn yayýlmasýnda önemli rolleri bulunmaktadýr.
Virüsü taþýyan kuþlarýn salya, burun akýntýsý, boðaz akýntýsý ve dýþkýlarýyla doðrudan veya bu salgýlarla kirletilen yerlere temas eden evcil kanatlý hayvanlar hastalýða yakalanabilir. Hastalýk hayvanlar arasýnda hýzla yayýlýr ve bütün hayvanlarýn ölümüyle sonuçlanabilir. Kuþ gribinin kanatlý hayvanlardaki kuluçka süresi ortalama 3-5 gündür.
Kuþ Gribi Ýnsanlara Bulaþýr mý?
Hayvanlarla korunmasýz olarak yakýn temas (kuþ gribine yakalanmýþ veya bu hastalýktan ölmüþ kanatlý hayvanlarla ayný kapalý ortamda bulunma, hasta hayvanlarý kesme ve yolma; hasta veya ölmüþ hayvanlarýn burun ve boðaz akýntýlarýna, gözyaþlarýna, dýþkýlarýna veyahut da bunlarla kirlenmiþ yüzeylere ve eþyalara temas) durumunda hastalýk insana bulaþabilmektedir.
Bu gün için hastalýðýn insandan insana bulaþmadýðý kabul edilmektedir.
Kuþ gribi insanlara:
- Hasta veya hastalýktan ölmüþ hayvanlara temasla,
- Hasta veya ölmüþ hayvanlarýn dýþkýsýna, gözyaþýna, burun ve boðaz akýntýsýna temasla,
- Veyahut da bu dýþký ve salgýlarla kirlenmiþ yüzeylere ve eþyalara temasla,
- Hastalýk etkeninin karýþtýðý havanýn solunmasýyla bulaþmaktadýr.
- Bugüne kadar, kanatlý etiyle veya yumurtalarýyla bulaþma olduðu bildirilmemekle birlikte, bu ürünlerin, iyice piþirilmeden yenmelerinin riskli olabileceði unutulmamalýdýr.
Kuþ Gribinin Ýnsanlardaki Belirtileri Nelerdir?
Ýnsanlarda ateþ, öksürük, boðaz aðrýsý, yaygýn kas aðrýsý ve solunum güçlüðü gibi grip belirtilerinin yaný sýra, kuþ gribinde karýn aðrýsý ve ishal de görülebilmektedir. Hastalýðýn insanlardaki kuluçka süresi ortalama 2-5 gün kadardýr.
Kuþ Gribi Ýçin Risk Gruplarý Kimlerdir?
Korunma önlemlerini almadan kanatlý hayvan yetiþtirenler ve bu hayvanlarla yakýn temasý olanlar ile genel temizlik kurallarýna dikkat etmeyenlerde risk daha fazladýr.
Kuþ Gribi Kanatlý Hayvan Ürünlerinin Tüketilmesiyle Bulaþýr mý?
Kanatlý hayvan etlerinin, etin merkez iç ýsýsý 70°C olacak þekilde veya ette pembe kýsýmlar kalmayacak þekilde iyice piþirildikten sonra tüketilmesi halinde, insanlara hastalýk bulaþmamaktadýr.
Yumurtalar da 70°C'de en az 5 dakika piþirildikten sonra yenmelidir.
Aslýnda, bu ürünlerin iyice piþirilmeden yenmesiyle baþka hastalýklar da bulaþabileceðinden, hayvanlara ait bütün ürünlerin iyice piþirildikten sonra tüketilmesi gerekmektedir.
Virüsün Çevre Þartlarýna Duyarlýlýðý Nasýldýr?
Kuþ gribi virüsü, genel olarak dýþ ortama dayanýklý deðildir. Çamaþýr suyu dahil birçok dezenfektan virüsü öldürmektedir.
Ayrýca virüs:
- 56°C'de 3 saatte,
- 60°C'de 30 dakikada ölür.
- Gübrede düþük ýsýlarda en az 3 ay,
- Suda 22°C'de 4 gün, 0°C'de ise 30 gün
canlýlýðýný sürdürebilir.
Kuþ Gribinin Aþýsý Var mýdýr?
H5N1 isimli kuþ gribi virüsüne karþý þu an için etkin bir aþý bulunmamakla birlikte, deðiþik merkezlerde aþý geliþtirme çalýþmalarý devam etmektedir.
Kuþ Gribinin Tedavisi Var mýdýr?
Kuþ gribinin tedavisi amacýyla kullanýlan antiviral ilaçlar bulunmaktadýr.
Kuþ Gribinden Korunmak Ýçin Neler Yapýlmalýdýr?
- Kümeslerde çalýþanlar eldiven, maske, gözlük takarak ve koruyucu elbiseler giyerek çalýþmalýdýrlar.
- Baþta kanatlý yetiþtiriciliðinde çalýþanlar olmak üzere, herkes temizlik kurallarýna uymalý; hayvanlarla temastan sonra eller sýk sýk bol suyla ve sabunla iyice yýkanmalýdýr.
- Kanatlý hayvan etleri ve yumurtalarý iyice piþirildikten sonra tüketilmelidir.
- Etlerin piþirme öncesi hazýrlanmasý sýrasýnda kullanýlan býçak ve kesme tahtasý gibi malzemeler deterjanla yýkanmalýdýr. Ayrýca, eller de etlerin hazýrlanmasýndan önce ve sonra, yine bol su ve sabunla iyice yýkanmalýdýr.
- Kuþ gribinden ölen hayvanlarýn ortadan kaldýrýlmasý veya kuþ gribi þüphesiyle itlaf edilen hayvanlarýn gerek itlafý gerekse bertaraf edilmeleri sýrasýnda koruyucu önlemler (maske, eldiven, koruyucu elbise, gözlük) alýnmalýdýr.
- Hasta veya ölmüþ hayvanlara korunmasýz temastan kaçýnýlmalýdýr.
- Kanatlý hayvanlarýn salyasýna, burun akýntýsý na, boðaz akýntýsýna, gözyaþýna ve dýþkýsýna veya bunlarla kirlenen yüzeylere ve eþyalara temas edilmemelidir.
- Ölen ve itlaf edilen kanatlý hayvanlar yakýlarak veya derince açýlan çukurlara gömülüp üzerlerine sönmemiþ kireç dökülmek suretiyle bertaraf edilmelidir.
- Çocuklarýn kanatlý hayvanlarla oynamalarýna müsaade edilmemelidir.
- Hasta veya ölen kanatlý hayvanlarla, koruyucu önlem almadan temas eden kiþiler hemen bir saðlýk kuruluþuna baþvurmalýdýr.
Kaynak: Saðlýk Bakanlýðý Broþürü


Teþekkur:
Beðeni: 

Alýntý

Yer imleri