Keneye karþý aþý geliyor


Saðlýk Bakanlýðý Müsteþar Yardýmcýsý Turan Buzgan, Fýrat Üniversitesi ile keneye karþý aþý geliþtirmek üzere çalýþmalar yaptýklarýný belirtti.

Buzgan, “Muhtemelen gelecek yýla hazýr olmak üzere hayvan aþýlarý üretilmiþ olacak. Bununla riskli bölgelerdeki tüm hayvanlarýn aþýlanmasý mümkün olabilecek. Yani kene hayvana gelse bile virüs taþýmayacak. Virüs taþýmayýnca virüsün dolaþýmý duracak” dedi. Buzgan, insanlara kullanýlacak aþý içinde çalýþmalar yaptýklarýný ifade etti.

Saðlýk Bakanlýðý Müsteþar Yardýmcýsý Turan Buzgan, kene ýsýrýðý nedeniyle meydana gelen Kýrým Kongo Kanamalý Ateþi nedeniyle son dönemlerde artan ölümleri ve KKKA hastalýðýnýn saðlýk çalýþanlarýna da bulaþmasýný ANKA’ya deðerlendirdi. Müsteþar Yardýmcýsý Turan Buzgan, Kýrým Kongo Kanamalý Ateþi Hastalýðýnýn son 5 yýldýr oldukça önem kazandýðýný belirterek “Maalesef þu anda hastalýðýn spesifik bir tedavisi yýk. Yani virüsü öldüren ortadan kaldýran bir antiviral bir ilaç yok. Bir aþýsý yok. Yüzde 5 oranýnda öldürücülüðü var maalesef. O nedenle korunma tedbirleri çok önemli” dedi. Kene popülasyonu ve vaka sayýlarýnýn arttýðýn iþaret eden Buzgan, “Geçen yýl 717 vaka vardý. Bunlarýn 33’ünü kaybettik. Bu yýl 400 civarýnda vaka var. 23’ünü kaybettik. Geçen yýla oranla kýsmi bir artýþ var. Dikkatli olmak ve gerekenleri yapmak zorundayýz” dedi.

BÜYÜKÞEHÝRLERDE PANÝK VAR KÖYLER FARKINDA BÝLE DEÐÝL-

Keneden korunma teknilerinin önemini vurgulayan Buzgan, “Þehirde yaþayanlarda bir panik havasý oluþtu. Risk burada yok. Köylerde ise býrakýn panik havasý bir farkýndalýk bile oluþtuðunu söyleyemeyiz” dedi. Özellikle kýrsal alandaki farkýndalýðý artýrmak için çalýþmalar yaptýklarýný ifade eden Turan Buzgan, “Uðraþýyoruz çalýþýyoruz. Bizim birçok köyde saðlýk ocaðýmýz, saðlýk personelimiz var. Ve tüm köyleri ev ev dolaþýp anlatýyoruz. Diyanet ile iþbirliði içindeyiz. Camilerde hutbelerde bu konular anlatýlýyor. Muhtarlarý, öðretmenleri bilgilendiriyoruz. Fakat gariptir bu farkýndalýðý tam olarak artýramýyoruz” dedi. Önceden kenelerin zarar vermediði inanýþ nedeniyle farkýndalýðý artýramadýklarýný bildiren Buzgan, "Çünkü þöyle bir düþünce var. Eskiden de kene vardý hiçbir þey olmuyordu diye. Bu duyarlýlýðý artýrmamýz lazým” diye konuþtu. Özellikle hayvancýlýkla uðraþanlarýn, çiftçilerin daha çok risk altýnda olduklarýnýn altýný çizen Buzgan þunlarý söyledi:

“Kenelerin hangi alanlarda yerleþtiði önemli. Kene haritalarýný ortaya çýkardýk. Ülkenin Orta Karadeniz, Orta Anadolu’nun kuzey kýsýmlarý, yer yer Toroslara kadar uzanan daðlýk kýsa bodur alanlarda daha çok görülüyor. Kýyý kesimlerimizde görülmüyor bu kene türü. Metropol illerde de bir sýkýntý yok. Keneler kuþlar vasýtasýyla baþka yerlere de daðýlabiliyor ve çoðalýyor. Erken teþhis önemli olduðu için bu konuda hayvancýlýkla uðraþanlarýn bilinçlendirilmesi gerekiyor. Bazen en ufak bir aksaklýkta hastalýk ortaya çýkabiliyor. Korunma tedbirlerini almamýz gerekiyor. Keneyle gereksiz temas edilmemesi þart. Hayvanýn üstünde kene varsa elle koparmak yerine ilacýný sýkacaksýnýz.”

YABAN HAYVANLARI TAÞIYICI-

Keneyle mücadelede Saðlýk Bakanlýðý olarak Tarým Bakanlýðý ile Çevre ve Orman Bakanlýðý ile sürekli iþbirliði içinde olduklarýný da ifade eden Müsteþar Yardýmcýsý Buzgan, Bakanlýðýn yaptýðý çalýþmalara iliþkin þunlarý söyledi:

“3 önemli alan var. Bir yaban hayatýyla ilgili araþtýrmanýn sürdürülmesi gerekiyor. Keneler taþýyýcý; ancak keneler bunu hayvanlardan alýyor, hayvanlara ya da insanlara bulaþtýrýyor. Hayvanlar hastalanmýyor ama virüsü taþýyorlar. Birinci alan yaban hayvanlarýyla ilgili araþtýrmalarýn sürdürülmesi. Mesela bir araþtýrmamýzda tavþanlarda, tilkilerde domuzlarda da bu virüsün olduðunu, buralarýn keneler için önemli bir üreme alaný olduðunu saptadýk. Bununla ilgili çalýþmalarýn devam etmesi gerekiyor. Ýkinci aþama ise hayvanlara ve insanlara yönelik aþý geliþtirerek buradaki enfeksiyon zincirini kýrmak. Bu konuda Fýrat üniversitesiyle birlikte çalýþýyoruz. Virüs üretimini gerçekleþtirdik. Þu anda eliza yani teþhis kiti geliþtirdik. Hýfzýsýhha merkezimiz de bunu kullanmaya baþladý. Aþýyla ilgili geldiðimiz nokta muhtemelen gelecek yýla hazýr olmak üzere hayvan aþýlarý üretilmiþ olacak. Riskli bölgelerdeki tüm hayvanlarýn aþýlanmasý mümkün olabilecek.Elimizden gelen desteði veriyoruz bu konuda. Biz hayvanlarý aþýladýðýmýz zaman hayvanlarda artýk virüs olmayacak. Yani kene hayvana gelse bile virüs taþýmayacak. Virüs taþýmayýnca virüsün dolaþýmý duracak. Daha önemlisi ise insan aþýsý; ancak bunun için daha zaman var. Dünyada böyle bir aþý yok. Biz bunu geliþtirmeye çalýþýyoruz.”

BAÐIÞIK SERUMU VE ANTÝKOR ÇALIÞMALARI DA YAPILIYOR-

Müsteþar Yardýmcýsý Buzgan, sadece aþý deðil serum çalýþmalarý yaptýklarýný da anlattý. Buzgan, virüslü keneyle temas eden insanlar için, yani riskli bir durum söz konusu olduðunda baðýþýk serumu kullanýlmasý gerektiðine iþaret ederek Bununla da ilgili de ayný þekilde çalýþmalar var. Onun da biraz zaman alacaðýný düþünüyoruz. Ayrýca geçen yýl uygulamaya koyduðuz hastalýk geçirenlerin kandaki antikorlarýný alarak hastalýðý geçirmekte olanlara verelim. Bununla da ilgili laboratuar çalýþmalarý sürüyor” dedi.

ÖZVERÝLÝ SAÐLIK PERSONELÝNÝN HASTALANMASI ÇOK ACI

Saðlýk Bakanlýðý Müsteþar Yardýmcýsý Turan Buzgan, saðlýk çalýþanlarýnýn da bu konuda üzerlerine düþen görevi özveriyle yaptýklarýný söyledi. Hastalarýn bakýmlarýný sýrasýnda dikkat edilmesi gereken noktalar olduðunu bildiren Buzgan þöyle konuþtu:

“Sonuçta bu hastalýk kan yoluyla bulaþýyor. Vücut salgýlarý yoluyla bulaþmasý mümkün. O nedenle hastalarýn kanlarý ve vücut sekresyonlarýyla, uygun önlemleri aldýktan sonra temasa geçmek lazým. Hastalýk kanýn göze temasýn da bulaþabiliyor. Ya da deride herhangi bir yara varsa geçebiliyor. Solunum yoluyla geçmediðini biliyoruz. Bu açýdan biraz daha rahatýz. Ancak bu þekilde kanamalý hastalara müdahale ederken eldiven mutlaka kullanmak gerekiyor. Bir kanama varsa mesela öksürmek yoluyla etrafa yayýlan yoðun bir sekresyon, kan varsa gözlük de kullanmak lazým. Ayný þekilde önlük de önemli. El yýkamaya çok dikkat etmek lazým. Bütün bunlarla beraber korunmasýz temas olduðunda her ne kadar etkinliði çok olmasa da antiviral ilaç kullanmak mümkün, hatta kullanýlmasýný tavsiye diyoruz. Saðlýk personeli özveriyle bu iþlerle uðraþýrken diðer yandan onlarýn hastalanmasý çok acý. O yüzden gerekli tedbirleri almak gerekiyor. Konuyla ilgili genelgelerle dikkat edilmesi gerekenleri ortaya koyduk. Böylelikle fedekar saðlýk personeline zarar görmemeleri açýsýndan dikkat etmeleri gereken noktalarý bir kez daha onlara hatýrlatacaðýz.

hürriyet