MIT uzmanlarýnýn geliþtirdiði yeni foton detektörü, gelecekte uzayda iletiþimin mevcut sistemlere göre binlerce kat daha hýzlý gerçekleþmesini saðlayacak.


CAMBRIDGE - Gelecek yýllarda bugüne göre daha fazla uzay istasyonu ve astronot uzayda iþ görüyor olacak. Bu birimler arasýnda veri iletiþimi de çözülmesi gereken konular arasýnda. ABD’nin önde gelen araþtýrma kurumlarýndan Massachusetts Institute of Technology uzmanlarýnýn geliþtirdiði foton yakalayan yeni bir ýþýk detektörü sayesinde, astronotlar birbirlerine veya Dünya’daki merkezlere video görüntülerini çok daha hýzlý gönderebilecek.
Foton oltasý’ olarak adlandýrýlan ýþýk detektörü, 1.550 nanometre’lik bir dalgaboyunda ýþýðýn yüzde 57’sini emiyor. (Bu oran yeraltýna döþenen internet için kullanýlan fiber optik kablolarýnkiyle ayný.) Mevcut lazer teknolojilerinde ise, ýþýk detektörleri ýþýðýn sadece yüzde 20’sini emebiliyor.

‘FOTON OLTASI’
MIT’nin geliþtirdiði ýþýk detektörü kýzýlötesi ýþýnlardan bir lazerin tek bir fotonunu dahi yakalayabiliyor. Detektörde ‘foton oltasý’ adlý bir ünite bulunuyor. Mutlak sýfýr derecesine yakýn bir soðukluktaki nanokablolardan oluþan foton oltasý, detektörün foton yakalama yeteneðini artýrýyor.
Foton oltasý’ndaki nanokablolar cihaza ulaþýp da mekanik nedenlerden dolayý yakalanamayan fotonlarýn kablolar arasýnda yansýtýlarak, eninde sonunda yakalanmasýný saðlýyor. Daha çok foton emmesi, cihazýn daha iyi algýlamasý demek, bu da daha iyi iletiþim saðlýyor.

Detektörün hassasiyetini artýrmak için bilim insanlarý, cihaza yansýmayý önleyici bir kaplama koyarak ýþýk yansýmalarýnýn önünü kesmek istiyor.

SANÝYEDE 128 BÝN BÝT GÜDÜK KALIYOR
Halen Mars’a giden uzay araçlarý, verileri radyo sinyalleriyle gönderiyor. MIT uzmaný Dr. Karl Berggren, mevcut kablosuz radyo frekansý teknolojileri ile video görüntü gönderiminin saatler aldýðýný belirtiyor. Dr. Berggren’e göre, geliþmiþ lazer teknolojileri veri gönderimini bugünküne oranla 10 ila 1.000 kat daha hýzlý gerçekleþtirecek.
Gerek lazer ve gerek radyo göndericileri, veriyi ýþýk hýzýna yakýn bir süratte gönderebiliyor, ancak lazerin avantajý daha fazla veriyi sýkýþtýrabilmesi. Halen Mars’ta bulunan uzay araçlarýnda, Mars-Dünya arasý iletiþim saniyede 128 bin bit üzerinden gerçekleþiyor.

SATÜRN’DEN DÜNYA’YA
Mars-Dünya mesafesi bir yana, gelecekte Satürn ve ötesindeki gezegenlerin de iletiþim aðý içinde olacaðý düþünülürse, yeni teknolojilere geçilmesi kaçýnýlmaz olacak. Gezegenlerarasý veri iletiminde kullanýlan mevcut lazer sistemleri oldukça yüksek enerji tüketimine yol açýyor. Dünya’dan yüzbinlerce kilometre uzakta tek baþýna çalýþan bir uzay aracý için enerji tüketimi ciddi bir sorun. Dr. Berggren, yeni detektörün sönük sinyalleri toplayabilmesi sayesinde enerji tüketimini azalttýðýný belirtiyor.