Ýlaç kullanýrken nelere dikkat etmeli?
Ýlaç kullanma sanatýnýn püf noktalarýný öðrenin!
80 yaþýndaki annem birden fazla ilaç kullanýyor. Bazen ilaçlarýný karýþtýrýyor, bazen de yan etkilerle boðuþuyor. Ýlaç kullanýrken nelere dikkat edilmeli? Ona nasýl yardýmcý olurum? Müge A./Ankara
Basit bir iþ gibi görünse de ilaç kullanmak gerçekten de bir sanattýr. Bu sanatý icra ederken, þunlara dikkat etmek gerekmektedir:

Ýlaçlarý alýþ þekliniz son derece önemlidir. Ýlaçlarýnýzý her zaman oturarak veya ayakta, dolu bir bardak su ile almalýsýnýz. Asla yatar pozisyonda almamalýsýnýz. Su yerine greyfurt, nar gibi meyve sularý ya da alkollü içecekler kullanmayýn.

Yiyecek ve içeceklerin ilaçlarýnýz üzerinde gerçekten de büyük bir etkisi var. Örneðin kalsiyum tabletlerini bazý antibiyotiklerle almamanýz ya da kan sulandýrýcý kullanýyorsanýz; K vitamini içeren yiyeceklerden fazla tüketmemeniz gerekiyor. Öncelikle aldýðýnýz ilacýn özelliklerini öðrenmeli, bu ilacý hangi yiyeceklerle almamanýz gerektiðini doktorunuza sormalýsýnýz.

ÇÝZELGE OLUÞTURUN
Deðiþik saðlýk sorunlarýnýz için birden fazla ilaç kullanýyorsanýz; iþiniz biraz daha güçtür. Bu durumda yapacaðýnýz en iyi taktik; bir ilaç çizelgesi oluþturmak ve ilaçlardan herbiri için ilacý aldýðýnýz saati, dozu ve alýþ þeklinizi bir yere not etmektir.

Ýlaçlarýnýzý nasýl saklayacaðýnýzý da mutlaka öðrenmelisiniz. Bazý ilaçlarýn kuru ve serin yerlerde saklanmasý yeterli olurken, bazýlarýnýn mutlaka buzdolabýnda bulundurulmasý gerekir. Ýlaçlarýnýzý her zaman orijinal kutularýnda saklamanýz ve kullanma talimatlarýný atmamanýz da þart. Böylece ilaçlarýnýzý karýþtýrmaz ve içeriðine istediðiniz zaman bakabilirsiniz.

KÝMSEYE VERMEYÝN!
Ýlaçlarýnýzý almayý unutmamak için kendinize hatýrlatma notlarý yazabilir, alarmlý bir saatten yararlanabilir veya yakýnlarýnýzdan yardým alabilirsiniz.
Ýlaçlarýnýzý kesinlikle eþ-dost ve komþularýnýzla paylaþmayýn. Size iyi gelen bir ilacýn, baþkasýnda çok kötü sonuçlar doðurabileceðini her zaman aklýnýzda bulundurmalýsýnýz.
Doktorunuz size yeni bir ilaç verdiðinde, aldýðýnýz reçeteli ve reçetesiz ilaçlar ile tüm vitamin, mineral ve besin desteklerini de ona bildirmelisiniz.
Bir ilacýn yan etkisi oluþtuðunda, vakit kaybetmeden doktorunuza haber verin.
Son olarak ilacý ne kadar süreyle almanýz gerektiðini unutmamanýz gerekir. Eðer, birden fazla ilaç alýyorsanýz; ilaçlarýnýzý sýk sýk kontrol ettirmeniz gerektiðini de sakýn aklýnýzdan çýkarmayýn.

DOÐRU ÝLAÇ KULLANIMININ 7 KURALI
Hastalýklarýn tedavisinde vazgeçilmez yere sahip olan ilaçlarýn, doðru kullanýlmadýklarý takdirde saðlýk için önemli tehdit oluþturabilecekleri bildirildi.

Hacettepe Üniversitesi Týp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalý öðretim görevlisi Dr. Melih Babaoðlu, ilaç kullanýmý sýrasýnda yapýlan yanlýþlýklar sonucu ortaya çýkan ciddi rahatsýzlýklarýn, saðlýk sistemi geliþmiþ ülkelerde bile önemli bir sorun olduðunu ve bunlarýn bir bölümünün ölümle sonuçlanabildiðini söyledi.

Doðru ilaç kullanýmýný, ''kiþinin kendisine doktor tarafýndan reçete edilen ilacý, kendisi için önerilen miktarda, yeterli süre devam ederek ve toplum için en düþük maliyeti getirecek þekilde kullanmasý'' olarak tanýmlayan Babaoðlu, bunun verilen kullaným talimatlarýna uymakla saðlanabileceðini belirtti.

Ýlaçlarýn doktorun bilgisi dahilinde ve kontrolünde kullanýlmasýnýn önemine iþaret eden Babaoðlu, vitamin, aðrý kesici gibi kullanýmý basit olarak görünen ilaçlarý kullanmadan önce mutlaka bilgi alýnmasý gerektiðini kaydetti. Babaoðlu, ilaç kullanýmý sýrasýnda hataya düþülmesini önleyebilecek kurallar hakkýnda þunlarý söyledi:

Doktorunuza muayeneye giderken kullandýðýnýz tüm ilaçlarý ve önceki tedavi bilgilerinizi yanýnýzda bulundurunuz.
Doktorunuzun bilgisi olmadan ikinci bir ilaca baþlamayýnýz.
Ýlaçlarý doktorunuzun anlattýðý kullaným þekline uyarak kullanýn.
Ýlaç tedavisine baþladýktan sonra geliþen yeni bir yakýnmanýzýn ilaca baðlý olabileceðini daima aklýnýzda bulundurun.
Ýlaç kullanýmýna gereksiz yere devam etmeyin ve önerilenden daha önce son vermeyin.
Ýlaca baðlý geliþebilecek olumsuz bir durumda saðlýk personeline bilgi verebilmek için, birlikte yaþadýðýnýz yakýnlarýnýzý ilaçlarýnýz hakkýnda bilgilendirin.
Tedaviniz tamamlanýnca artan ilaçlarýnýz varsa, maddi yetersizlik nedeniyle ilaç alamayan kiþilere verilmek üzere doktorunuza verin.''

Ýlacýn yaný sýra ilaç dýþý tedavilere de önem verilmesi gerektiðinidile getiren Babaoðlu ''Ýlaçlar hastalýklarýn tedavisinde oldukça baþarýlý olabilse de çoðu kez istenen etkinliði tek baþlarýna saðlayamaz. Önerilen yaþam tarzý deðiþikliklerine uymak, tedavi baþarýsý artýrýr'' dedi.