Ýsveçli matematikçi Lennart Carleson, 19'uncu yüzyýlda ortaya atýlan harmonik analiz teorisini kanýtlamasý dolayýsýyla 2006 Abel Matematik Ödülü'ne layýk görüldü.

Matematiðin sadece bir deðil, birkaç alanýnda katkýlarda bulunduðu belirtilen ve Ýsveç Kraliyet Teknoloji Enstitüsü'nde çalýþan 78 yaþýndaki Carleson, 925 bin dolarlýk para ödülünün sahibi olacak.

Ödül komitesinin açýklamasýnda, Carleson'un sadece zorlu teoremleri kanýtlamadýðý, ayný zamanda bunlarý kanýtlarken ortaya koyduðu metotlarýn da teoremlerin kendisi kadar önemli olduðu belirtildi.

Komite ayrýca, Carleson'un Ýsveç okullarýnda matematiði sevdirme çabalarý ve çalýþmalarýný diðer okullarla paylaþmasý konusundaki açýklýðýný övdü.

Carleson, ödülü kazanmasýna neden olan en önemli çalýþmasýnda harmonik analiz cihazýnýn temelinde yatan matematiksel ilke Fourier serilerini kanýtlýyor.

Fourier serileri

Özellikle ses dalgalarý, alternatif elektrik akýmlarý ve gelgit olaylarý gibi fiziksel olaylarýn incelenmesinde yararlanýlan cihazýn dayandýðý matematiksel ilke, matematikçi ve mühendis Jean Baptiste Joseph Fourier'in adýyla anýlýyor.

Cihaz, periyodik olarak yinelenen bir fonksiyonun sinüzoidal bileþkelerinin baðýl genliklerini ölçmekte kullanýlýyor.

Fourier, kemanýn tellerinin titreþimi gibi çoðu olayýn, sinüs ve kosinüsler olarak adlandýrýlan basit dalga kalýplarýnýn toplamý olarak görülebileceðini ortaya koymuþtu.

150 yýldýr bulunamadý

Fourier'in, her fonksiyonun, kendi Fourier serilerinin toplamýna eþit olduðu iddiasýný kanýtlayacak bir matematiksel formül ise 150 yýlý aþkýn bir süre bulunamamýþtý.

Norveç hükümetinin, 19'uncu yüzyýl Norveç matematikçisi Niels Herki Abel adýna 2002 yýlýnda vermeye baþladýðý ödülün geçtiðimiz yýlki sahibi ise ABD'li matematik profesörü Peter Lax olmuþtu.