Antarktika’da bir buzula çarpan dev buzdaðý, 2 bin 550 kilometrekare büyüklüðündeki bir buz parçasýnýn kopmasýna neden oldu. Sürüklenen iki buzdaðýnýn, okyanustaki oksijen seviyesini düþürerek akýntýlarý olumsuz etkilemesinden ve bunun küresel iklim deðiþikliðine neden olmasýndan endiþe ediliyor.


AVUSTRALYALI ve Fransýz bilim insanlarýnýn açýklamasýna göre, iki hafta kadar önce Antarktika’da büyük bir buzdaðý çarpýþmasý yaþandý. Avustralya’nýn güneyine düþen, Doðu Antarktika bölgesi açýklarýndaki Güney Okyanusu’nda seyreden 97 kilometre (km) uzunluðundaki bir buzdaðý, 160 km uzunluðundaki Mertz Buzul Dili’ne çarptý. 860 milyar ton aðýrlýðýndaki buzdaðýnýn çarpmasýyla söz konusu buzuldan, 78 km uzunluðunda ve 39 km geniþliðinde yeni bir buzdaðý “týraþlandý”.

Buzul suyu temizliyordu

Bilim insanlarý, Antarktika’nýn 100-150 km açýklarýnda sürüklenen iki buzdaðýný yakýndan izliyor. Avustralya Antartika Araþtýrmalarý uzmanlarýndan Rob Massom, “Buzuldaki kopmanýn doðal bir süreç olduðunu” kaydetti. Bunun “Ýnsan kaynaklý küresel iklim deðiþikliðinin sonucu olduðunu” savunan uzmanlar da var. Yüzölçümü 2 bin 550 kilometrekare olan, 700 milyar ton aðýrlýðýndaki yeni buzdaðýnýn kopmasýnýn dünya için olumsuz etkileri olacak. Suyu temiz tutan buzulun küçülmesine neden olan bu kopuþ, küresel okyanus akýntýlarý ve iklim koþullarý açýsýndan önemli.

Erimeleri 10 yýllar sürer

Uzmanlara göre buzdaðlarýnýn erimesiyle oluþacak olumsuz etkiler ancak on yýllar sonra hissedilecek. Buzdaðlarýnýn sýcak sulara girerek ne zaman eriyeceði meçhul. Kuzeydeki Avustralya’ya doðru ilerlemeleri durumunda daha çabuk eriyecekler. Kalýnlýðý 400 metreyi aþan yeni buzdaðý, Sydney limanýný 100 kere doldurabilecek hacimde su taþýyor. Bu miktar, dünyanýn yýllýk su tüketiminin beþte biri.

Penguenler ölecek

ÇARPIÞMA, okyanusun bu bölgesinde doðal hayatý da riske attý. Örneðin Dumont d’Urville’deki imparator penguenlerinin soyu tehlikeye girebilir. Bilim insanlarý, bu etkilerin küresel ve bölgesel koþullarý gelecekte nasýl deðiþtireceðini tahmin etmek için buzdaðlarýný GPS ile izlemeyi sürdürecek.

Buzullara uydudan takip

1987’DE benzer bir çarpýþmayla küçülen Metz Buzul Dili’nin bir bölümünün daha kopmasý, bu bölgenin deniz suyuyla dolmasýna neden oldu. Bu nedenle yoðun ve soðuk su dibe batmayacak. Oksijenle beslenen küresel okyanus akýntýlarý sekteye uðrayacak. Bilim insanlarý, küresel iklim koþullarýný nasýl deðiþtireceðini tahmin etmek için buzdaðlarýný GPS ile uydudan izliyor. Ýlk tahminlere göre gelecekte Atlas Okyanusu’nun kuzeyinde daha sert kýþlar yaþanacak.