Ebegümeci (hubbaz) : Ebegümecigillerden; çiçekleri ilaç, yaprakalrý da sebze olarak kullanýlan ve genellikle tarla kenarlarýnda kendi kendine yetiþen bir ottur. 20-70 cm. boyundadýr. Yaprkalrý sarmaldýr. Mayýs - Aðustos aylarý arasýnda çiçek açar. Yaprak ve çiçeklerinde fazla miktarda müsilaj vardýr. Yaprak ve çiçekleri kurutulmadan kullanýlýr.

Faydasý : Göðsü yumuþatýr, öksürüðü keser. Mide ve baðýrsaklarýn muntazam çalýþmasýný saðlar. Kabýzlýðý giderir. Mide bulantýsý ve kusmalarý önler. Ateþi düþürüp, vücuda rahatlýk verir. Boðaz ve bademcik iltihaplarýný giderir. Nezle, bronþit, nefes darlýðý tedavisinde kullanýlýr. Lapasý çýbanlarýn olgunlaþmasýný saðlar. Burun kanamasýný durdurur. Diþeti hastalýklarýný tedavi eder. Mide aðrýsýný keser. Burun týkanýklýðýný giderir.
Ebücehil karpuzu (acýhýyar) : Kabakgillerden elma iriliðinde meyvesi çok acý ve ishal yapýcý bir bitkidir. Ýçeriðinde "colocynthine" vardýr. Zehirlidir ve 2 gramdan fazlasý öldürebilir. Haricen kullanýlýr.

Faydasý : Romatizma, mafsal ve nikris aðrýlarýný dindirir. Kaþýntýlarý geçirir.
Eðir (Acorus calamus) : Eðir, azakeðeri, ve hazambel olarak da bilinen bu su bitkisi, genellikle göllerin, su birikintilerinin ve durgun sularýn kýyýlarýnda yetiþir. Kýyý çamurunda yatay olarak geliþen kökten çýkan kýlýç biçimindeki yapraklar 1 m' ye kadar yükselir. Yassý bir yapýya sahip olan sapýn ortasýnda, konik biçiminde yeþilden kahverengi- sarýya kadar deðiþebilen bir koçan vardýr. Çok yýllýk, otsu bir bitkidir. Yapraklarý þerit biçiminde, kenarlarý kývýrcýklý, kokulu ve boyuna çizgilidir. Çiçekler 5-9 cm uzunlukta bir baþak durumunda toplanmýþlardýr. Anadolu'da Sapanca, Yeniçaða ve Beyþehir göllerinin kenarlarýnda yetiþmektedir. Ýlkbahar baþlangýcýnda veya sonbahar sonunda toplanýr. Dýþ kabuðu soyulduktan sonra veya soyulmadan güneþte kurutulur. %1,5-3,5 arasýnda uçucu yað taþýr. Bu yaðda asamil alkol, ögenol ve asaron bulunmaktadýr.

Faydasý : Eðir kökü güçlendirici etkileri nedeniyle, yalnýzca sindirim sistemi genel güçsüzlüðünde, mide ve baðýrsak gazlarýnda ve koliklerinde kullanýlmakla kalmayýp, beze ve gut hastalýklarýnda da büyük bir baþarýyla yardým eder. Tembel midelerin ve baðýrsaklarýn ýsýtýlmalarýnda ve salgýlardan arýndýrýlmalarýnda bitki çok baþarýlýdýr. Metabolizma ve baðýrsak tembelliklerinde olduðu kadar, kansýzlýk solgunluklarýnda ve ödemlerde de önerilir. Kilolarýný iyi beslenmemekten ötürü yitirmemiþ olan çok zayýf kiþiler, eðir kökü çayý içmeli ve arada sýrada, eðir kökü katkýlý banyolar almalýdýrlar. Bitki, iþtahsýzlýðý giderir, böbrek rahatsýzlýklarýnda yardým eder ve tüm bedenin temizlenmesini saðlar. Hatta son zamanlarda çocuklarda sýkça görülmeye baþlanan, tahýl alerjilerinde bile, eðir çayý yardým eder. Kurutulmuþ kök yavaþ yavaþ çiðnendiðinde, kiþiyi sigara alýþkanlýðýndan kurtarabilir. Taze eðir kökünün özsuyu kapalý gözkapaklarýna sürüldüðünde, zayýf gözler güçlenir. Gözkapaklarý birkaç dakika kapalý tutulduktan sonra, soðuk suyla yýkanmalýdýr. Kökler akþamdan soðuk suya koyulup, ertesi gün kaynama derecesine kadar ýsýtýlýr ve demlenmesi için 5 dakika beklenir. Biraz soðumasý beklendikten sonra, çok soðuk olmayan bu suyun içinde organlar 20 dakika banyo edilir. Bu su, yeniden ýsýtýlarak, 3-4 kere daha kullanýlabilir. Soðuk ellerde ve ayaklarda da bu banyolar yardýmcý olur. Ama bu gibi durumlarda, banyo suyu mümkün olduðu kadar sýcak olmalýdýr.

Eðirotu (azakeyeri) : Yýlanyastýðýgiller familyasýndan; akarsu kýyýlarý ve bataklýklarda yetiþen 60-70 cm. boyunda bir otsu bitkidir. Meyveleri yeþilimsi renktedir. Çiçekleri, siyahýmsý-erguvani renklidir. Tadý mayhoþtur.

Faydasý : Ýþtahý açar, mide ve baðýrsak gazlarýný giderir. Mide ekþimesini geçirir. Mide ülserini iyileþtirir. Ýdrar ve adet söktürür. Diþetlerini kuvvetlendirir. Ter söktürür, ateþi düþürür ve aðrýlarý dindirir. Kusturur, aksýrtýr. Sinirleri yatýþtýrýr. Sarýlýk ve nikris tedavisinde kullanýlýr.
Eðreltiotu (nepkrodium filixmas) : Eðreltiotugillerden; kumlu yerlerde yetiþen bir cins bitkidir. Çok çeþidi vardýr. Boyu 120 cm. kadardýr. Kökü kalýndýr. Dýþý siyahi, içi beyazdýr. Zehirlidir. Tavsiye edilen miktarý aþmamak gerekir. Hekimlikte erkek eðreltiotu kullanýlýr. Gebeler ve kansýzlar kullanamaz.

Faydasý : Baðýrsak solucanlarý ve tenyalarý düþürür. Memeli basur ve variste de faydalýdýr.
Ekmek aðacý (artocarpus) : Dutgillerden; tropik asya adalarýnda yetiþen ve her mevsimde mahsul veren bir bitkidir. Meyveleri ananasa benzer. Ýçeriðinde bol miktarda niþasta vardýr. Meyve ve yapraklarý yenir. Ekmek yapmak için de kullanýlýr.

Faydasý : Besleyicidir.
Ekþi Elma (yabani elma) : Gülgillerden; ormanlarda yetiþen bir aðacýn meyvesidir. Meyveleri küçük ve çok ekþidir. Çiçekleri, açýk pembedir.

Faydasý : Mide ve baðýrsaklardaki gazý boþaltýr. Buralardaki iltihaplarý giderir.
Ekþi Yonca (Oxalis Acetosella) : Ekþi Yonca ormanlarýn tabanlarýný, açýk yeþil yapraklarý ve incecik beyaz çiçekleri ile bir halý gibi kaplar. Yoncalarý yenilebilen, çiçekleri ise çay harmaný için kullanýlabilen bir bitkidir. Ekþi Yonca kurutulmaz, yalnýzca tazeyken kullanýlýr.

Faydasý : Mide yanmasýna, hafif karaciðer ve sindirim bozukluklarýna iyi gelir. Bu rahatsýzlýklara karþý kullanýldýðýnda, soðuk olarak, günde 2 bardak bitki çayý içilir. Sarýlýk, böbrek iltihabý, egzemalar ve baðýrsak kurtlarýnda bu miktar çay sýcak içilir. Taze bitkinin özsuyu, baslangýç durumundaki mide kanseri, habis dahili ve harici çýbanlara önerilir. Taze özsu, meyve sýkacaðý kullanýlarak elde edilebilir. Her saat baþý 3-5 damla, suyla veya bitki çayý ile inceltilerek içilir. Habis harici çýbanlara, bitki özsuyu doðrudan sürülür. Parkinson hastalýðýnda özsu, her saat baþýnda 3-5 damla, civanperçemi çayýna karýþtýrýlarak alýnýr ve dýþtan da belkemiðine sürülür.

Elma (malus) : Gülgillerden çiçekleri pembe, oldukça yüksek bir aðacýn meyvesidir. Meyvesi (elma); çoðu yumruktan küçük ve yuvarlak, kabuðu parlak ve sert, kýrmýzýdan yeþile kadar türlü renktedir. Çekirdekleri ufaktýr. Dokusu gevþektir. Kokusu hoþ, tadý mayhoþ veya tatlýdýr. Amasya, Gümüþhane, Niðde ve Ferik gibi birçok çeþidi vardýr.

Faydasý : Sinirleri ve adaleleri kuvvetlendirir. Bedeni ve zihni yorgunluðu giderir. Hamilelerin bulantý ve kusmalarýný azaltýr. Hastalýklarýn çabuk geçmesini saðlar. Ýdrar söktürür, vücutta biriken zararlý maddelerin atýlmasýnda yardýmcý olur. Böbreklerdeki kum ve taþlarýn dökülmesine yardým eder. Kaný temizler. Kolestrolü düþürür. Damar sertliði ve kalp krizlerini önler. Kandaki þeker miktarýný düþürür. Kabýzlýðý giderir. Þeker hastalarý için faydalýdýr. Dizanteri ve paratifoda iyileþmeye yardýmcý olur. Öksürüðü keser. Kompostosu ateþi düþürür. Susuzluðu keser. Uçuklarý geçirir. Cildin taze ve güzel kalmasýný saðlar. Göz ve kulak aðrýlarýnda da kullanýlýr.
Enginar (cynara) : Bileþikgillerden; kökü yýllarca yaþayýp, her ilkbaharda yeniden süren dikenli bir bitki ve bunun sebze olarak yenen iri topuz biçimindeki yeþil çiçeðidir. Killi, kumlu ve rutubetli toprakalarda yetiþir. Çok iyi bir besindir. Ýçeriðinde "cynarine" vardýr.

Faydasý : Kandaki üre ve kolestrolü düþürür. Ýdrar söktürür. Kandaki þeker miktarýný ayarlar. Þeker hastalarý için çok faydalýdýr. Bedeni ve ruhi bitkinliði giderir. Vücuda dinçlik verir. Sinirleri güçlendirir. Damar sertliði ve kalp hastalýklarýný önler. Böbreklerdeki kumlarýn dökülmesine yardým eder. Karaciðer hastalýklarýnýn çabuk geçmesini saðlar. Sarýlýkta faydalýdýr. Romatizmanýn þikayetlerini geçirir. Mide ve baðýrsaklarý temizler. Ýshali keser. Emzikli kadýnlar, böbreklerinde veya mesanelerinde itihap olanlar yememelidir.
Ergeç Sakalý (çayýrmelikesi) : Gülgillerden dallarý saðlam ve sert kýrmýzýmtýrak bir bitkidir. Çiçekleri kar taneleri gibidir ve dallarýn ucunda toplanmýþlardýr. Yaz aylarýnda toplanýp kurutulur. Bitkinin her yeri kullanýlýr.

Faydasý : Ýdrar söktürür, vücutta biriken zararlý maddelerin atýlmasýný saðlar. Böbrek mesane ve idrar yollarýndaki iltihaplarý giderir. Soðuk algýnlýðýný geçirir. Kaný temizler. Sinirleri yatýþtýrýr. Kalbi kuvvetlendirir. Nefes darlýðý ve astýmda faydalýdýr. Diþ aðrýlarýný keser. Diþ eti ve boðaz iltihaplarýný giderir.
Erik (prune) : Gülgillerden beyaz çiçekli bir aðacýn yemiþidir. Erik, çoðu ceviz büyüklüðünde, kabuðu ince, sarýdan kýrmýzýya ve mora kadar türlü renkte, tadý mayhoþ veya tatlý, etli, sulu tek ve sert çekirdekli bir yemiþtir. B vitamini bakýmýndan zengindir.

Faydasý : Sinirleri kuvvetlendirir. Zihin yorgunluðunu giderir. Kabýzlýðý giderir. Ýdrar söktürür ve vücudun rahatlamasýný saðlar. Karaciðer þiþliðini giderir. Böbrekleri dinlendirir. Kansýzlýðý giderir. Kalbi kuvvetlendirir. Ýþtah açar ve hazmý kolaylaþtýrýr. Romatizma, mafsal kireçlenmesi ve nikriste faydalýdýr. Çekirdekleri de, baðýrsak solucanlarýný düþürmekte kullanýlýr.
Eþek Kulaðý (mayasýlotu) : Sýðýrdiligillerden; çiçekleri beyaz ve menekþeye çalar renkte, yapraklarý neþter þeklinde bir bitkidir. Mart-Temmuz aylarý arasýnda toplanýp, kurutulur.

Faydasý : Müzmin ishali keser. Nefes darlýðýný giderir. Göðsü yumuþatýr. Bronþitte faydalýdýr. Öksürüðü keser. Aðýz, dil ve boðaz iltihaplarýný giderir.