Mahmude (bingözotu) : Çitsarmaþýðýgiller familyasýndan; Anadolu'da ve Suriye'de yetiþen, sarýlarak týrmanan, sürünücü ve sütlü, çok yýllýk bir bitkidir. Gövdesi ince ve tüysüzdür. Çiçekleri beyaz ve sarýmsý renktedir. Meyvesi 4 tohumlu, 2 gözlü bir kapsüldür. Kökleri uzun ve kalýndýr. Kökü, niþasta, tanen, müsilaj ve "skammonin" taþýr. Ev ilaçlarýnda kullanýlmamasý tavsiye edilir.
Faydasý : Kalýnbaðýrsaða tesir eden tahriþ edici bir müshildir. Frengide faydalýdýr.
Mandalina (mandarin) : Turunçgiller familyasýndan; 5-6 m yüksekliðinde mandalina aðacýnýn meyvesidir. Tatlý, kokulu, lezzetli, vitamince zengin bir meyvedir. Kabuðundan esans çýkarýlýr.
Faydasý : Kaný temizler. Sinirleri yatýþtýrýr. Damar sertliði, felç ve gripte faydalýdýr.
Mantar (fütr) : Boy, biçim ve bölge bakýmýndan büyük deðiþiklikler gösteren, yüz bin kadar çeþidi bulunan bir çeþit bitkidir. Karada ve tatlý sularda yaþarlar. Mantarlarýn içinde týbbi etkileri olanlar, gýda olarak kullanýlanlar, zehirlenmelere sebep olanlar, hayvanlarda ve bitkilerde hastalýk yapanlar, antibiyotik madde oluþturanlar ve kimya sanayiide kullanýlanlar vardýr. Yenen mantarlarýn çoðu bazitli mantarlardýr. Bunlarýn 500 kadar cinsi ve 13500 kadar türü vardýr. Sporlarý þiþkin bir hif ucunda 4 tane olarak meydana gelir. Makbul olan türü þemsiye mantarýdýr. Büyük ve göz alýcý bir þekildedir. Þapkasý baþlangýçta yuvarlak veya yumurta biçimindedir. Sonradan çan, þemsiye veya tabak þekline döner. Rengi beyazýmtýrak gri ile esmerimtýrak gri arasýnda deðiþir. Çapý 25-30 cm kadardýr. Eti yumuþak ve süt gibi beyazdýr. Lezzeti hoþtur. Yer mantarý da yenir. Huni biçimindedir. Þapkasýnýn eti sarýmtýrak beyaz ve sarý kenarlýdýr. Kokusu kayýsýyý hatýrlatýr. Lezzeti ise karabiberi andýrýr. Hazmý güçtür.
Faydasý : Etin yerini tutar. Protein deðeri etten fazladýr. Yorgunluðu giderir. Düþünme ve öðrenme yeteneðini geliþtirir. Kansýzlýðý giderir. Bedenin geliþmesinde yardýmcý olur. Romatizma ve üremi olanlar yememelidir.
Margarit (çayýr kasýmpatý) : Daðlarda ve çayýrlarda yetiþen güzel çiçekli bir bitkidir. Kasýmpatýya benzer. Dallarý ufaktýr. Yeþil yapraklarý dantela gibidir. Çiçeklerin etrafýnda beyaz yapraklarý vardýr. Ortasý altýn sarýsý rengindedir. Çiçekleri yaz aylarýnda toplanýp kurutulur.
Faydasý : Ýdrar söktürür. Terletir. Böbrek taþlarýnýn düþürülmesinde yardýmcý olur. Karaciðer hastalýklarýnda faydalýdýr. Egzama, temriye gibi deri hastalýklarýnda þikayetleri giderir.


Marrup (marupa) : Ýkiçenekliler sýnýfýnýn, simaroubaceae familyasýndan, Amerika'da dokuz türü olan, bileþik almaþýk yapraklý bir aðaçtýr. Antillerde yetiþen þiþmarouba amara; 20 m kadar boyunda bir aðaçtýr. Kabuðu düz, pürüzsüz, grimsi ve çok acýdýr. Kerestesi kýymetlidir.
Faydasý : Ateþ düþürür. Kalp hastalýklarýnda faydalýdýr.
Marul (lactuca) : Bileþikgiller familyasýndan; geniþ ve uzun yeþil yapraklý veya çok yýllýk bir bitkidir. Tohumlarý, cinsine göre esmer veya siyahtýr. Ilýk iklimi sever. Ýlk ve sonbahar aylarýnda ekilir. Yurdumuzda bir çok çeþidi vardýr.
Faydasý : Sinirleri yatýþtýrýr. Uykusuzluðu giderir. Sinirsel kalp çarpýntýlarýný keser. Ýsteride faydalýdýr. Erkeklerde aþýrý cinsel istekleri keser. Kabýzlýðý giderir. Basur memelerinde faydalýdýr. Kandaki þeker miktarýný düþürür. Kaný temizler. Hazmý kolaylaþtýrýr. Nekahat devresinin kolay atlatýlmasýnda yardýmcý olur. Bol idrar söktürür. Romatizma ve Nikris'te faydalýdýr. Göðsü yumuþatýr. Karaciðer ve dalak þiþliklerini indirir. Böbrek iltihaplarýnda iyidir. Aybaþý halinin aðrýsýz ve muntazam olmasýný saðlar. Suyu, ergenlik sivilcelerini giderir. Yüze tazelik ve güzellik verir. Lapasý; kan çýbaný, apse ve yanýklarda faydalýdýr. Asabi öksürükleri keser. Anne sütünü artýrýr.
Mayasýlotu (egzamaotu) : Ballýbabagillerden; yurdumuzun hemen hemen her bölgesinde yetiþen, beyaz tüylerle kaplý, alçak bir bitkidir. Yaprak kenarlarý alta doðru kývrýktýr. Çiçekleri beyazdýr. Ev ilaçlarýnda çiçekli bitki kullanýlýr.
Faydasý : Mide rahatsýzlýklarýný giderir. Sinirleri uyarýr. Ateþi düþürür. Egzamaya faydalýdýr. Vücuda kuvvet verir.
Maydanoz (midenuvaz) : Maydanozgiller familyasýndan; yapraklarý güzel kokulu ve parçalý, kazýk köklü, 30 - 100 cm boyunda, iki yýllýk otsu bir bitkidir. Çiçekleri þemsiye halindedir. Tohumlarý ufak ve esmerdir. Meyvelerinin içeriðinde uçucu bir yað ile apiin adlý bir glikozit vardýr. Kökünde, biraz uçucu yað, müsilaj ve apiin vardýr. Yapraklarý, kökü ve meyvesi kulanýlýr.
Faydasý : Ýdrar söktürür. Ýþtah açar. Ýltihaplý yaralarýn iyileþmesini saðlar. Aybaþý sancýlarýný keser. Sürmenajda faydalýdýr. Yüksek tansiyonu düþürür. Kalbin yorulmasýný önler. Kansýzlýðý giderir. Kansere karþý korur. Karaciðer þiþliðini giderir. Safra akýþýný kolaylaþtýrýr. Vücuttaki zehirli maddelerin atýlmasýný kolaylaþtýrýr. Vücutta biriken suyu boþaltýr. Böbrek taþlarýnýn düþürülmesine yardýmcý olur. Romatizmada faydalýdýr. Mide ve baðýrsaklarda gaz birikmesini önler. Baðýrsak solucanlarýnýn düþürülmesine yardýmcý olur. Aybaþý kanamalarýnýn düzenli olmasýný saðlar. Anne sütünü azaltýr ve böylelikle memelerin þiþmesini önler. Cinsel istekleri artýrýr. Görme gücünü artýrýr. Böbrek iltihabý olanlar maydanoz yememelidir.
Mazý (thuja) : Servigiller familyasýndan; pul yapraklý daima yeþil, aðaç veya aðaçcýk halinde bulunan bir bitki cinsidir. Ev ilaçlarýnda yapraklarý ve kozalaðý kullanýlýr.
Faydasý : Yapraklarý siðilleri yok etmekte kullanýlýr. Kozalaðýndan baðýrsak solucaný düþürücü ilaç yapýlýr. Gebe kalmayý önlemek için kullanýlýr. Bazý zehirlenmelerde, panzehir olarak kullanýlýr. Basur memelerinde faydalýdýr.
Melekotu (angelica) : Maydanozgiller familyasýndan; dere kenarlarýnda, çayýrlarda ve ormanlardaki aðaçsýz alanlarda yetiþen, boyu 3 m kadar, hoþ kokulu, otsu bir bitkidir. Ýstanbul, Marmara Bölgesi, Doðu Karadeniz ve Beyþehir dolaylarýnda yetiþir. Boyu 1- 1,5 m kadardýr. 2 veya çok yýllýk bir bitkidir. Gövdesi silindiriktir. Boyuna çizgiler vardýr. Ýçi boþtur. Mavimtýrak yeþil veya kýrmýzý renktedir. Çiçekleri beyazdýr. Kökü ve rizomlarýnda uçucu bir yað ve tanen ihtiva eder. Yaz ve sonbahar aylarýnda toplanýp kurutulur.
Faydasý : Mide ve baðýrsak hastalýklarýna iyi gelir. Sinirleri kuvvetlendirir. Spazmlarý giderir. Astým nöbetlerini giderir. Kuvvet ve iþtah verir. Nekahat devresinin kýsa sürmesini saðlar. Yapraklarýndan çýkan suya, bir parça pamuk bastýrýlýp, diþ çürüðüne konursa, aðrýyý keser. Kandolaþýmýný düzenler. Terletir. Kurutulmuþ melekotu, dövülüp baþa sürülecek olursa, bitleri öldürür.
Melisa (oðulotu) : Ballýbabagiller familyasýndan; çok dallý, beyaz çiçekli otsu bir bitkidir. En önemli türü týbbi melissadýr. Ýstanbul, Bursa, Ege ve Akdeniz bölgesinde yetiþir. Boyu 30 - 80 cm kadardýr. Limon kokuludur. Çok yýllýk bir bitkidir. Yapraklarý ince ve yumuþak tüylüdür. Çiçekleri beyazdýr. Yapraklarýnda tanen, reçine ve uçucu bir yað vardýr.
Faydasý : Mide ve baðýrsak aðrýlarýný keser. Kalbi kuvvetlendirir. Hazýmsýzlýk, baþ aðrýsý ve migrende faydalýdýr. Melankoli, sara, baþdönmesi, kulak çýnlamasý ve sinir krizlerinde þikayetleri ortadan kaldýrýr. Bayýlmalarda kullanýlýr. Mide ve baðýrsak gazlarýný söker. Aybaþý aðrýlarýný keser ve aybaþý kanamalarýný düzenler. Huzursuzluk ve sýkýntýlarý giderir. Hafýza zayýflýðýnda faydalýdýr.
Menekþe (benefþe) : Menekþegiller familyasýndan; çiçekleri tek renkli, bir veya çok yýllýk otsu bir bitkidir. Yapraklarý yürek biçiminde ve hemen hemen sapsýzdýr. Genellikle az veya çok koyu renkli olur. Beyaz renklileri de vardýr. Ýlkbahar aylarýnda çiçek açar.
Faydasý : Terletir. Vücuda rahatlýk verir. Kaný temizler. Vücutta biriken zehirlerin atýlmasýný saðlar. Nikris ve romatizmada faydalýdýr. Kabýzlýðý giderir. Sýracada faydalýdýr. Cilt hastalýklarýnda da kullanýlýr. Lapasý yaralarýn iyileþmesini saðlar. Menekþe yaðý, egzama ve uyuzu tedavi eder. Boðmaca ve boðaz aðrýlarýnda faydalýdýr. Sulu temriyeleri de tedavi eder.
Mersin (asmar) : Mersingiller familyasýndan; daima yeþil çalý veya 2-5 metre boyunda bir aðaçcýk olan bir bitkidir. Yapraklarý deri gibi serttir. Çiçekleri beyazdýr. Kokusu güzeldir. 100 kadar türü vardýr. Yabani mersin Akdeniz çevresinde yetiþir. Meyvesine de mersin denir. Küçüktür. Tatlý bahratlý ve kokuludur. Yenir. Yapraklarýnda ve çiçek dallarýnda reçine, tanen, sinaol, terpen, mirtol, pinen gibi maddeler vardýr. Meyvelerinde ise uçucu yað, þeker, sitrik asit bulunur.
Faydasý : Bronþitte faydalýdýr. Mesane iltihaplarýný da giderir. Nezlede faydalýdýr. Akciðer iltihaplarýnda kullanýlýr. Bel soðukluðunda faydalýdýr. Ýshali keser. Mide aðrýlarýný giderir. Egzamada faydalýdýr. Saçlarý boyamakta kullanýlýr.
Meryemotu (mübarekotu) : Gülgiller familyasýndan; Doðu, Güney ve Karadeniz bölgeleri ile Ýstanbul çevresinde yetiþen bir bitki türüdür.
Faydasý : Yapraklarý ve kökü kuvvet verici olarak kullanýlýr. Ýshali keser.
Meryempelsengi (çalapa) : Guttiferae familyasýndan Antil adalarýnda yetiþen bir aðaçtýr. Kabuklarýndan reçine elde edilir.
Faydasý : Müshildir. Kabýzlýðý giderir. Ýdrar söktürür. Safra akýþýný düzenler. Sýtma, frengi, kulunç, sarýlýk, mafsal aðrýlarý ve baþ aðrýlarýnda kullanýlýr. Baðýrsaklarýnda hastalýk olanlar kullanmamalýdýr.

Meþe (biþe) : Kayýngiller familyasýndan; kýþýn yaprak döken veya her zaman yapraklý olan, uzun ömürlü bir orman aðacý cinsidir. Odunu sýk dokulu; aðýr, sert ve damarlýdýr. Eriþkin meþenin odunu, kýzýla çalan koyu sarý renktedir. Doðal olarak 30'dan fazla türü vardýr. Yurdumuzda birçok çeþidi vardýr.
Faydasý : Ýshal ve dizanteriyi keser. Baðýrsak bozukluklarýný giderir. Boðaz ve bademcik iltihaplarýný tedavi eder. Kanamalarý durdurur. Basur memelerinden doðan þikayetleri giderir.
Meyankökü (piyan) : Baklagillerden kalýn rizomlu bir aðaçcýktýr. Yapraklarý tüysü, yaprakçýklarý pek çoktur. Çiçekleri beyaz, morumsu veya mavimsidir. Baþak biçimindedirler. Yurdumuzda Batý ve Güney Doðu Anadolu'da yetiþir. Boyu 50 cm ile 2 m arasýndadýr. Çok yýllýk otsu bir bitkidir. Çiçekleri mavi mor renklidir.

Meyankökü adý verilen kökleri tatlýdýr. Ýçeriðinde glikoz, sakkaroz, niþasta, tanen, asparagin, yað, zamk, reçine ve glisirizin vardýr. Meyan balý da kökünden elde edilir. Üç yýllýk kökler kullanýlýr.
Faydasý : Grip, nezle, anjin ve nefes darlýðýnda faydalýdýr. Öksürük ve balgam söktürür. Vücuda rahatlýk verir. Ýdrar söktürür. Yüksek tansiyonu düþürür. Mide - 12 parmak baðýrsaðý ülseri ve gastriti tedavi eder. Ýþtah açar, hazmý kolaylaþtýrýr. Ýncebaðýrsak iltihaplarýný giderir. Vücuda serinlik verir. Kabýzlýðý giderir. Fazlasý tiryakilik yapar ve zararlý olur.
Mýsýr (zea mays) : Buðdaygiller familyasýndan; 180 - 200 cm boyunda, dik ve yüksek gövdeli, geniþ þerit yapraklý, bir yýllýk bir bitkidir. Kökü kalýn ve saçaklýdýr. Yapraklarý þerit gibi, uzun, paralel damarlý, sert ve sivri uçlu, sapsýz, kenarlarý, dalgalýdýr. Ýki çeþit çiçeði vardýr. Erkek çiçekler gövdenin ucunda salkým baþak þeklinde, diþi çiçekler ise yapraklarýn koltuðunda koçan halindedir. Diþi çiçeklerin stiluslarý uzundur ve kýnlarýnýn tepesinden dýþarý doðru sarkarlar. Bunlar mýsýrpüskülü denilen kýsmý meydana getirirler. Meyvesi, koçaný üzerinde sýkýþýk þekilde dizilidir. Rengi açýk veya koyu sarý; esmer veya kýrmýzýmtýrak renklidir.

Mýsýrpüskülünün içeriðinde glikoz, maltoz gibi þekerler, sabityað, steroller, reçine ve çok miktarda potasyum tuzlarý vardýr. Ýdrar söktürücü, idraryollarýný temizleyici ve hararet verici olarak kullanýlýr.

Mýsýrözü yaðý, mýsýr tanelerinden çýkarýlýr. Ýçeriðinde yað asitleri, A vitamini, az miktarda steroller ve bol miktarda niþasta vardýr. Mýsýrözü yaðý damarsertliðini önler.
Faydasý : Daha ziyade mýsýrpüskülü ve mýsýrözü yaðý kullanýlýr. Mýsýr iyi bir besindir. Ancak hazmý biraz güçtür. Guatr olanlarýn yememesi tavsiye edilir.
Mineçiçeði (kanotu) : Mineçiçeðigiller familyasýndan; gövdesi dört köþeli, sapsýz yapraklarý tüylerle örtülü, otsu bitki veya aðaçcýktýr. Çiçekleri baþak durumundadýr. Renkleri eflatun veya bazen de alacalýdýr. Yurdumuzda yetiþen verbana officinalis denilen türü 30-80 cm boyunda, bir veya birçok yýllýk otsu bir bitkidir. Otsu kýsmý ve kökü glikozit, tanen ve acý bir madde ihtiva eder.
Faydasý : Sinirleri yatýþtýrýr. Yorgunluðu ve uykusuzluðu giderir. Ýþtah açar. Ýdrar söktürür. Terletir. Baþ, bel ve mafsal aðrýlarýný dindirir. Göðüs ve kulak aðrýlarýný keser. Romatizma, lumbago, siyatik ve nikriste faydalýdýr.
Miskçiçeði (eþekkulaðý) : Ýkiçenekliler sýnýfýnýn, Dipsacaceae familyasýndan güzel kokulu bir bitkidir.
Faydasý : Sinirleri yatýþtýrýr. Vücuda rahatlýk verir.
Miskotu (amberçiçeði) : Ýkiçenekliler sýnýfýndan; 50-100 cm boyunda, sarýmtýrak renkli, güzel kokulu bir bitkidir. Yapraklarýnda þekerler, uçucu yað, A ve B vitaminleri vardýr. Çiçekli dallarý kullanýlýr.
Faydasý : Vücuda kuvvet verir. Sinirleri uyarýr. Aybaþý tutukluðunu giderir. Ýþtah açar. Safra ifrazatýný artýrýr.
Misvak (salvadore persica) : Ýkiçenekliler sýnýfýnýn, salva doraceae familyasýndan, Doðu Afrika'dan Hindistan'a kadar uzanan bölgelerde yetiþen küçük bir step aðacýdýr. Odunu çok liflidir. Dallarýnýn ucundaki kýsým diþ fýrçasý yerine kullanýlýr. Meyvesi de yenebilir.
Faydasý : Diþleri temizler. Diþ etlerini kuvvetlendirir. Aðýz kokusunu giderir.


Muþmula (beþbýyýk) : Gülgiller familyasýndan; kýþ aylarýnda yaprak döken, eðri büðrü övdeli, dallý budaklý küçük bir aðaçtýr. Çiçekleri beyaz veya pembe renklidir. Meyvesi, buruk ve hoþa gitmeyen bir tattadýr. Etlidir. 5 bölmesi vardýr. Ýyice olgunlaþtýktan sonra yenir.
Faydasý : Böbrek kum ve taþlarýnýn dökülmesine yardým eder. Baðýrsaklarýn iyi çalýþmasýný saðlar. Ýncebaðýrsak iltihabý, ishal ve dizanteriyi giderir. Kan dolaþýmýný düzenler. Sinirleri güçlendirir. Mide hastalýklarýnda faydalýdýr. Lumbago ve nikriste kullanýlýr. Ana karnýndaki ceninin düþmesini önler.
Muz (musa) : Muzgiller familyasýndan; sýcak bölgelerde yetiþen, çok yýllýk ve çok büyük bir otsu bitki cinsidir. Yurdumuzda Antalya ve Anamur çevresinde yetiþtirilir. Muz aðacýnýn gövdesi; toprak altýnda kök-sap veya soðan halinde bulunur. Yapraklarý bu kök-saptan çýkar. Tabandaki çiçekleri meyve verir. Meyvelerin tamamý sarkýk bir sapýn üzerinde toplu halde bulunur. Niþasta ve þeker bakýmýndan zengindir. Lezzetlidir. Fýrýnda veya güneþte kurutulduðu zaman çok besleyici bir un verir.
Faydasý : Vücudun ihtiyacý olan bütün maddeleri karþýlar. Kemiklerin geliþmesini saðlar. Nekahat devresini kýsaltýr. Sinir zafiyeti ve yorgunluðu giderir. Böbrek ve mafsal iltihabýnda, baðýrsak hastalýklarýnda faydalýdýr. Müzmin kabýzlýk çekenler fazla yememelidir.
Mürsafi (mürrisafi) : Burseraceae familyasýndan; çeþitli balsam aðaçlarýndan elde edilen reçine sakýzýdýr. Güzel kokusu vardýr. Ýlkçaðlardan beri kullanýlýr. Kokusu kuvvetli, tadý acýdýr.
Faydasý : Spazmlarý giderir. Uyarýcýdýr. Aybaþý tutukluðunu giderir.
Mürver (patlangýç) : Hanýmeligiller familyasýndan; türlerinin çoðu Kýþ aylarýnda çiçekleri döken çalý veya aðaçcýk halinde odunsu, ender olarak da otsu karakterde olan bir bitki cinsidir. Sürgünlerinin geniþ bir özü vardýr. Tomurcuklarý bol sayýda pullarla örtülmüþtür. Çiçekleri beyazdýr. Meyveleri kabuksuz tane þeklindedir. 20 kadar türü vardýr. Yurdumuzda doðal olarak bulunur. Yapraklarý uçucu yað, þekerler ve bazý organik asitler taþýr. Meyvelerinde acý madde, tanen, þekerler, valerian asidi ve bol miktarda renk maddesi bulunur. Yapraklar ve meyveler müshil olarak kullanýlýr. Köklerinde müshil tesiri vardýr. Çiçekleri terletici ve hafif yatýþtýrýcýdýr. Kullanýlan kýsýmlarý; yaz aylarýnda toplanýp, kurutulur.
Faydasý : Kabýzlýðý giderir. Ateþi düþürür. Vücuda rahatlýk verir. Ýdrarý çoðaltýr. Anne sütünü artýrýr. Nezlede faydalýdýr. Güneþ yanýklarýnda da faydalýdýr.