Zakkum (aðu aðacý) : Zakkumgiller familyasýndan; Akdeniz sahilleri boyunca hemen hemen her yerde yetiþen; yurdumuzda Batý ve Güney Anadolu'da dere yataklarýnda bulunan bir bitkidir. Boyu 5 metre kadar uzar. Kýþ aylarýnda yapraklarýný dökmez. Sýk dallýdýr. Çiçekleri pembedir. Meyveleri kapsül þeklindedir. Zehirlidir. Yapraklarýnda reçine, tanen, glikoz, C vitamini ve oleandrin adýnda bir glikozit vardýr. Kabuklarý ve tohumlarýnda da etkili maddeler vardýr. Ev ilaçlarýnda kullanýlmamasý gerekir.
Faydasý : Haricen kullanýldýðý takdirde adale aðrýlarýný giderir. Akrep ve arý sokmasýnda faydalýdýr. Düþük dozlarda kullanýlacak olursa kalbi kuvvetlendirir. Bol miktarda idrar söktürür. Vücutta biriken suyu boþaltýr.
Zambak (zanbak) : Zambakgiller familyasýndan; soðaný pullu, dik gövdeli, güzel ve iri çiçekli bir bitkidir. 50 kadar türü vardýr. Beyaz zambak 1 metre kadar boylanabilir. Çiçekleri beyazdýr. Kýrmýzý zambak yüksek daðlarda bulunur. Trabzon zambaðý Doðu Karadeniz bölgesinde yetiþir. Ev ilaçlarýnda beyaz zambak kullanýlýr.
Faydasý : Vücut aðrýlarýný dindirir. Diþ aðrýlarýný ve iltihaplarýný giderir. Þiþlikleri indirir.
Zencefil (zencebil) : Zencefilgiller familyasýndan anayurdu Hindistan ve Malezya olan etli rizomlu bitkidir. Baharat olarak kullanýlýr. Týbbi zencefilin tropik ülkelerde kültürü yapýlýr.
Faydasý : Ýþtah açar. Mide ve baðýrsaklardaki gazý söktürür. Kusmayý önler. Ýshali keser. Baðýrsak bozukluklarýný giderir. Soðuk algýnlýðýnda çabuk iyileþmeyi saðlar. Bedeni ve zihni gücü artýrýr. Cinsel istekleri kamçýlar.
Zerdeçal (zerdeçap) : Zencefilgiller familyasýndan; anavataný Doðu Hindistan olan çok yýllýk bir bitkidir. Yapraklarý sivri uçlu, çiçekleri sarý renktedir. Safraný andýran boyalý bir madde çýkarýlýr. Baharat olarak kullanýlýr.
Faydasý : Sinirleri uyarýr. Vücutta biriken zehirli maddeleri atar. Nekahat devresini kýsaltýr. Verem gibi hastalýklarda faydalýdýr.
Zeytin (zeytun) : Zeytingiller familyasýndan; Akdeniz havzasýnda, makilerde yabani olarak yetiþen, fakat bütün Akdeniz bölgelerinde yetiþtirilen, yaprak dökmeyen, eðri, büyük gövdeli, sýk dallý, 5-20 m yüksekliðinde uzun ömürlü bir aðaçtýr. Yapraklarý yeþil renkli olup, derimsi ve karþýlýklý diziliþlidir. Çiçekleri beyazýmsý sarý renkli olup, salkým durumundadýr. Meyve önceleri yeþil, olgunlaþtýðý zaman parlak siyah renklidir. Meyvelerinde zeytinyaðý çýkarýlýr. eytinyaðýnýn içeriðinde olein, palmitrik, steraik ve linolik asitlerin gliseritleri, hidrokarbonlar ve E vitamini vardýr. Ev ilaçlarýnda zeytin tanesi, yapraklarý, kabuklarý ve yaðý kullanýlýr.
Faydasý : Zeytinyaðý, safrayý artýrýr. Karaciðeri çalýþtýrýr. Karaciðer aðrýlarýný keser. Sarýlýkta faydalýdýr. Eczacýlýkta, bazý ilaçlarý hazýrlamakta kullanýlýr. Yapraklarý ve kabuklarý, yüksek tansiyonu düþürür. Kandaki þeker miktarýný düþürür. Baðýrsak solucanlarýnýn düþürülmesine yardýmcý olur. Taneleri de besleyicidir.