POST TRAVMATÝK STRES BOZUKLUÐU







Trafik kazalarý, yangýn, deprem, sel gibi doðal felaketler ve bir baþka insanýn bedensel ya da cinsel saldýrýsýna uðrama gibi olaylar þok tepkisi de denilen geçici kiþilik bozukluklarýna neden olur. Þok tepkisi belirtileri olayýn þiddetine, türüne, beklenmedik bir anda ortaya çýkmasýna ve olayý yaþayan bireyin kiþilik özelliklerine göre deðiþebilir.

Ýnsanlar bu olaylar ile karþýlaþtýklarýnda aþaðýdaki dönemleri yaþarlar:

1. Kazanýn sonrasýndaki ilk zamanlarda þok dönemi yaþanýr. Donakalmýþ, þaþkýn ve sersemlemiþ görünür. Kaza yerinde amaçsýzca dolaþýr. Algýlamada sapmalar, kendinden geçme gibi durumlar görülebilir. Yaralarýnýn farkýnda olmayabilir.

2. Þok belirtilerini izleyen dönemde, kiþi telkine açýktýr. Kendisini kurtarmaya gelenlerin önerilerini dikkate alýr. Kendi dýþýndaki kazazedelerin durumlarýyla ilgilenmek istese de davranýþlarý yetersizdir.

3. Kiþinin Psikolojik dengesini kazanmaya baþladýðý, toparlanma döneminde sürekli kazadan söz eder. Kurtarma iþlemlerinin yetersizliðinden yakýnýr, gergin ve ürkektir.Kazayý atlatan kiþi, bu olayda sevdiklerini yitirmiþse yas ve çöküntü yaþar. Kazadan kendini sorumlu tutma eðilimi ve suçluluk duygularý oldukça sýk görülür. Bu tür olaylarý yaþayanlarda kazanýn ilk etkileri geçtikten sonra bazý belirtiler ortaya çýkabilir. Post Travmatik Stres Bozukluðu (PTSB) denilen bu durum, haftalar, aylar ve hatta yýllar sürebilir.

BELÝRTÝLERÝ : Geçirilen kazanýn istek dýþý gelen düþüncelerde ve rüyalarda tekrar tekrar yaþanmasý,

Ýnsanlara yaklaþmaktan kaçýnma,

Ýnsanlara karþý tepkisiz kalma,

Cinsel istek azalmasý,

Uyku güçlüðü,
Gürültü gibi uyaranlara karþý abartýlý tepki verme,
Tüm bu belirtilerin Post Travmatik Stres Bozukluðu olarak deðerlendirilebilmesi için sarsýntýya neden olan olaylar en az altý ay sonra ortaya çýkmalý ve en az bir ay sürüyor olmasý gerekir.