OBSESÝF KOMPÜLSÝF BOZUKLUKLAR





Obsesif-kompülsif bozukluk, kaygýyla (anksiyete) ilgili bir hastalýktýr. Obsesif-kompülsif bozukluðu olan kiþilerde, istenmeyen, zorlayýcý ve genellikle hoþ olmayan düþünceler (obsesyonlar) vardýr. Bu takýntýlý düþünceler, mikrop bulaþmasýna iliþkin kaygýlar, baþkalarý tarafýndan zarar görme ya da baþkalarýna zarar vermekle iliþkili mantýk dýþý korkular, kontrolünü kaybedip saldýrgan davranýþlarda bulunma korkusu ya da aþýrý boyutlarda dini ya da ahlaki kuþkular þeklinde olabilir. 0bsesif-kompülsif hastalýðý olan kiþilerin çoðu, takýntýlý düþüncelerinin mantýksýz olduðunun farkýndadýr, ancak kendilerini bunlarý düþünmekten alýkoyamamaktadýr; bu da sýkýntý duymalarýna neden olmaktadýr. Bu takýntýlý düþünceleri hafifletmek amacýyla, ritüel þeklinde davranýþlar olan kompülsiyonlar geliþebilir. Takýntýlý düþüncelerin yol açtýðý kaygýyý hafifletmek için, bu davranýþlar sürekli tekrarlanýr. Kompulsiyonlar, aþýrý el yýkama, sayma, belirli sözcüklerin ya da davranýþlarýn tekrarlanmasý, bir dizi karmaþýk eylemin son derece kesin bir sýra ile gerçekleþtirilmesi ya da yapýlan iþlerin, belirli bir düzen içinde olduðundan emin olmak için, tekrar tekrar kontrol etme þeklinde olabilir.



NEDENLERÝ

Obsesif-kompülsif bozukluðun nedenleri hâlâ araþtýrýlmaktadýr. Bazý uzmanlar, bu hastalýðýn, beyinde duygudurum ve bilinç kontrolünde rol oynadýðý varsayýlan, kimyasal bir haberci maddenin dengesizliðinden kaynaklandýðýný düþünmektedir.

BELÝRTÝLERÝ

Obsesif-kompülsif hastalýðýn belirtileri, hafif ya da þiddetli olabilir. Bazý hastalarda sadece obsesyonlar görülebilir. Hastalar, obsesyon ya da kompülsiyonlarýný kýsa sürelerle kontrol altýnda tutabilir, bu þekilde iþte ya da okulda bunlarý gizleyebilirler. Ancak obsesif-kompülsif bozukluk, þiddeti arttýkça, kiþilerin yaþamlarýný gittikçe daha fazla iþgal eder ve bu ritüelleri uygun þekilde yapabilmek için, günlük yaþam etkinliklerini yerine getiremez hale gelirler. Obsesif-kompülsif bozukluk bazen depresyon, yeme bozukluklarý, madde kötüye kullanýmý bozukluðu, bir kiþilik bozukluðu, dikkat eksikliði bozukluðu ya da baþka bir anksiyete bozukluðuyla birlikte görülür. Bu tür eþzamanlý hastalýklar ve hastanýn sorununu saklama eðilimi, bu bozukluða taný konmasýný ve tedavi uygulanmasýný zorlaþtýrýr. Dolayýsýyla, obsesif-kompülsif bozukluðu olan kiþiler genellikle belirtilerin baþlamasýndan ancak yýllar sonra tedavi olanaðýný bulurlar.