Migren, tüm dünyada hem kadýnlarda hem de erkeklerde görülen, sýk rastlanan ve aðrýlý bir hastalýk.











- Bulantý, kusma, ýþýða ve sese aþýrý duyarlýlýk gibi belirtileri olan bu hastalýk, migrenli kiþi ve ailesi için genellikle çok sýkýntý verir. Migren, ataklar sýrasýnda kiþinin tüm faaliyetlerini tamamen durdurabileceði gibi, ataklar arasýndaki dönemde de yaþam kalitesini azaltabilir.


Kiþilerin yaþamlarýndaki olumsuz etkilerine raðmen, migreni olanlarýn çoðu tam tedavi edilmezler. Bu, bazen, migreni olanlarýn tedavi edilme þanslarýnýn olmadýðýna inanmalarýndan ve bu konuda doktora gitmemelerinden kaynaklanýr. Ancak daha yeni ve daha etkili tedavilerin bulunmasýyla, migreni olan pek çok kiþi için yeni umutlar doðmuþtur.

Migren ataðýnýn sebebi tam olarak bilinmemekle birlikte, migreni olan çoðu kiþi, belli faktörlerin migren ataklarýný “tetiklediðine” inanýr. Bu tetikleyiciler arasýnda stres veya stres sonrasý gevþeme, çok fazla veya çok az uyku, kuvvetli ýþýk, hava deðiþiklikleri ve çikolata, peynir, kýrmýzý þarap, kahve ve çay gibi yiyecekler yer alýr. Çoðu kadýnda hormonal deðiþiklikler veya adet dönemi de migreni tetikleyebilir, ancak ataklar baþka zamanlarda da olabilir.



MÝGREN ATAÐI SIRASINDA NELER OLUR?

Migren ataðý dört döneme ayrýlabilir, ancak migreni olan insanlarýn çoðu bu dört dönemin hepsini birden yaþamaz. Bu dönemler sýrasýyla:



1. Uyarý Dönemi

Migrenin ilk dönemi genellikle birkaç saat sürer fakat birkaç gün de sürebilir. Yorgunluk, esneme, ruh hali deðiþiklikleri, bazý yiyecekler için açlýk ve ýþýk-ses-kokulara karþý artmýþ duyarlýlýk gibi uyarýcý belirtilerdir. Yaklaþýk olarak migreni olan her 10 kiþiden 6’sý uyarý dönemini yaþar.



2. Aura

Auralar beynin içinden kaynaklanan, baþaðrýsý ataðýndan genellikle 20 dakika ile 1 saat öncesinde oluþan belirtilerdir. Migreni olan her 10 kiþiden ortalama 2’si aura belirtilerini yaþar. Bunlar genellikle görme ile ilgili, çakan ýþýklar, zig-zag çizgiler veya görmenin grileþmesi gibi problemlerdir. Ayný zamanda iþitme veya konuþma problemleri, zihin bulanýklýðý ve vücudun bazý bölümlerinde veya yüzde karýncalanma hissi olabilir. Aura, baþaðrýsý baþlamadan önce kaybolabilir veya baþaðrýsý dönemine dek uzayabilir.



3. Baþaðrýsý Dönemi

Çoðu insan için migren ataðýnýn en kötü dönemi baþaðrýsýdýr. Genellikle zonklayýcý, aðrýlý ve sýklýkla da baþýn bir tarafýndadýr.

Aðrý her atakta baþýn bir tarafýndan diðer tarafýna geçebilir veya baþýn her iki tarfýnda olabilir. Aðrý genellikle yürüme veya merdiven çýkma gibi fiziksel aktivitelerle þiddetlenir.

Ancak migren ’yalnýzca bir baþaðrýsý’ deðildir. Ýnsanlarýn çoðu ayný zamanda bulantý hisseder, bazýsý da kusar. Migrendeki baþaðrýsýna eþlik eden ve sýk görülen diðer belirtiler arasýnda, ýþýða, sese ve kokulara aþýrý duyarlýlýk da yer alýr. Migrenli insanlarýn çoðu ataklarý sýrasýnda karanlýk ve sessiz bir oda ararlar. Eðer hiç tedavi edilmezse, migren tipik olarak 4 saat ile 3 gün arasýnda sürer, ancak süre ortalama 1 gündür.



4. Aðrýnýn Geçme Dönemi

Baþaðrýsý durduktan ya da geçtikten sonra, migrenli insanlarda yeniden normal hissedene dek uzun süre baþka belirtiler görülür. Migren ataklarý genellikle ayda 1 veya 2 kez olur ancak daha sýk olabilir. Ataklarýn þiddeti deðiþiktir ve olacaðý önceden kestirilemeyebilir. Yukarýdaki 4 dönemde de her atakta genellikle görülmez. Þiddeti de deðiþiktir, kiþinin aktivitelerini engellemeyecek orta þiddette bir baþaðrýsýndan, uzun iþgöremezlik yaratan þiddetli baþaðrýsýna dek deðiþebilir. Sýklýkla, migreni olan kiþi için iki atak birbirinin aynýsý deðildir.

Migren, stres yaratýcý bir durum olmakla birlikte, migren ataðýnýn sonunda geçeceðini ve daha ciddi bir þey olmayacaðýný anlamak önemlidir. Migreni olan bazý insanlar, bu belirtilere yol açan daha ciddi bir þey olabileceðinden endiþelenirler, ancak bu çok nadirdir.



Migren tedavisinde pek çok yol vardýr. Bunlar ilaç almaktan, yaþam biçimi deðiþikliklerine kadar farklýlýk gösterir. Migrenin ilaç tedavisinde iki yol izlenir:

1. Akut tedavi (atak tedavisi)

Atak tedavisi için basit aðrý kesiciler kullanýlabilir, ya da migren ataklarýna özel ilaçlar alýnabilir.

2. Önleme tedavisi

Özellikle ataklar çok sýksa ve yaþam kalitesini çok bozuyorsa önleme tedavisi uygulanýr. Bu tedavide migren ataðý olsun olmasýn, her gün ilaç alýnýr. Önleme tedavisi ataklarýn sýklýðýný ve þiddetini azaltmaya yöneliktir.



YAÞAM BÝÇÝMÝ DEÐÝÞÝKLÝKLERÝ

Migren ataklarýný önlemek için yaþam biçiminizdeki bazý deðiþikliklerin faydasý olur.

Tetikleyicilerden uzak durun!

Baþaðrýsýný tetikleyen faktörler kiþiden kiþiye deðiþiklik gösterir. Migren ataklarýný önlemek için alýnacak önlemlerden ilki, parlak ýþýk, rüzgar, keskin kokular gibi tetikleyicilerden uzak durmaktýr.

Düzenli egzersiz yapýn!

Vücudu aþýrý zorlamayan, yürüyüþ, yüzme, bisiklet gibi egzersizler kaslarýnýzdaki gerginliði azaltýr, dolaþýmýnýzý artýrýr. Böylece migren ataklarýnýzýn sýklýðý ve þiddeti önemli ölçüde azalýr.

Alýþkanlýklarýnýzý sürdürün!

Düzenli uyuyun,

Düzenli yemek yiyin,

Hafta içi alýþkanlýklarýnýzý hafta sonunda da sürdürün.