Yaþlandýkça vücudumuzda meydana gelen bir takým deðiþiklikler normal aktiviteyi kýsýtlayabilir. Göz de diðer vücut sistemleri gibi yaþlandýkça bazý bozukluk ve hastalýklara maruz kalýr. Yeni týbbi, cerrahi ve optik teknikler yaþlý insanlarýn görme yeteneðini korumada hekimlere yardýmcý olmaktadýr.



Göz doktorlarý gözün çeþitli kýsýmlarýný tamir ederek veya deðiþtirerek yaþlýlarýn normal aktivitesini sürdürmelerini saðlayabilir. Bir çok kiþi azalan görmelerinin düzeltilmeyeceðini zannedip doktora gitmiyor. Ancak bir çok göz problemi erken tanýndýðýnda tedavi edilebilir.

Önleyici tedavinin önemli bir parçasý periyodik göz muayenesidir. Yaþlanmayla oluþan problemlerin erken saptanmasýný saðlar. Böylece kalýcý görme kaybý önlenir.



PRESBÝYOPÝ



Görme için ýþýk kornea ve lensten geçip retinaya ulaþmalý buradan optik sinir yoluyla beyne taþýnmalýdýr. Lens gözden çeþitli uzaklýkta olan objelere odak yapmak için sürekli þeklini deðiþtirir. Genç gözde lens yumuþak ve fleksibldýr. Yaþlandýkça lens fleksibilitesini kaybeder ve sertleþir. 40 Yaþlarýna gelindiðinde lens þeklini deðiþtirme yeteneðini kaybeder. Bu nedenle gözün yakýna odaklanmasý zorlaþýr. Yaþlýlar okumakta ve yakýný görmekte güçlük çeker. Bu tamamen normal duruma Presbiyopi denir.



Bu durumu tersine döndürecek herhangi bir eksersiz veya ilaç yoktur. Gözün odaklanmasýna yardým için okuma gözlüðü veya bifokal gözlük gerekir. 40-60 yaþ arasýnda yakýný net görmek için her iki yýlda bir gözlük deðiþtirmek gerekir.



UÇUÞAN BENEKLER



Her yaþtan insanda görmelerinde uçuþan noktalar örümcek aðlar olabilir. Bunlar gözün içini dolduran jel gibi madde olan vitre içindedir. Yaþlandýkça vitre yapýþkan ve sývý iki kýsma ayrýlýr. Yapýþkan kýsým lensin gerisinde yüzerek koyu benekler görmemize yol açabilir. Uçuþan beneklerin çoðu ciddi göz hastalýðý ile ilgili deðildir. Genellikle kaybolurlar.



Ancak, uçan beneklerin sayýsýnda ani bir artýþ bir kan damarýnýn yýrtýldýðýný veya retinanýn yýrtýldýðýný veya dekole olduðunuý gösterebilir. Bu nedenle, uçan beneklerden þikayetçi iseniz zararsýz benekler mi yoksa ciddi bir göz problemine mi baðlý olduklarýný anlamak için göz muayenesi olmalýsýnýz.





KATARAKT



Gözün saydam lensi bulanýklaþtýðýnda katarakt geliþir. Nedeni iyi bilinmemektedir. Bazen ailesel eðilim vardýr. Bazen göz travmasýndan sonra geliþir.



Bazý katarakt tipleri yavaþ, bazýlarý hýzlý geliþir. Görme bozulmamýþsa ameliyat gerekmez. Okumayý, araba kullanmayý, veya kiþinin günlük yaþantýsýný sürdürmesini engelliyorsa ameliyat düþünülmelidir. Katarakt laser ile çýkarýlamaz. Ameliyat gerekir. Ancak oftalmik laser ameliyattan sonra lens kapsülünün kesifleþmesinde kesifliði aþmak için kullanýlabilir.



Katarakt her yaþtan hasta grubunda çýkabilir. Sonuçlar genelde mükemmeldir. Hatta katarakt ameliyatý en sýk olan cerrahidir. Sýklýkla katarakt ameliyatý hastaneye yatmadan yapýlýr. Yatsa da kýsa süre kalýr. Bir çok hasta ameliyat gününde kalkýp dolaþabilir. Kesifleþmiþ lens çýkarýldýðýnda hastanýn yakýný görebilmesi için kýrýcý bir güç kullanýlmalý. Özel katarakt gözlükleri, kontakt lensler ve intraoküler lensler bunun için kullanýlýr. Bu önlemlerden sonra hastanýn görme derecesi retinanýn saðlamlýðýna baðlýdýr.



GLOKOM



Ýleri yaþtaki her 100 kiþiden en az 2 sini etkileyen bir hastalýktýr. Tedavi edilmeyen vakalarda görme siniri hasara

uðrar çünkü göz içinde sývý basýncý çok yükselir. Optik sinire önemli hasar olmadan hastalýk saptanýr ve tedavi edilirse görme kaybý önlenebilir. Tedavinin baþarýlý olmasý için erken taný þarttýr. Ancak erken dönemde semptomlar yoktur. Glokomu olan bir çok kiþi hastalýðýn farkýnda deðildir.



Glokomdan görme kaybýný önlemenin en iyi yolu periyodik bir muayenedir. Bu muayenede göz doktoru göziçi basýncýnýzý ölçer, göz sinirini inceler ve glokom þüphesi varsa baþka testler uygulanýr.



Glokom tanýsý konursa görme kaybý medikal, cerrahi veya laser tedavisi ile önlenebilir veya yavaþlatýlabilir. Göziçi basýncý damla ve haplarla düþürülür. Bunlar yeterli olmazsa cerrahi veya laser tedavisi uygulanýr. Tedavi ile glokomda görme kaybý durdurulabilirse de kaybedilen görme geri kazandýrýlamaz. Yalnýzca erken taný ile ciddi görme kaybý önlenebilir.



MAKULA DEJENERASYONU



Ýnsanlar yaþlandýkça okuma görmesinde azalma meydana gelir. Bir çok olguda azalan görme düzeltilse de görme kaybý makula bölgesinin bozulmasýna baðlý olabilir. Retinanýn bu bölgesi merkezi görmeyi ve keskin görmeyi saðlar. Bu hastalýkta periferik görme bozulmaz. Keskin görme gerektirmeyen iþlerini yapabilirler. Günlük iþlerini baþkalarýna baðýmlý olmadan sürdürebilirler. Makula dejenerasyonu olan hastalarýn büyük

çoðunluðu tekrar normal görmeyi kazanamaz. Ancak yeni tekniklerle olgularýn bir kýsmýnda erken dönemde laser tedavisi mümkündür.



Makula dejenerasyonu nedeni ile bir kýsým merkezi görme kaybedildikten sonra bile büyüteçler, teleskopik camlar iyi aydýnlatma ile hasta okumayý baþarabilir. Bu yardýmcý gereçler uygulanmadan önce hastanýn herhangi bir tedaviden yararlanýp yararlanamayacaðý saptanmalýdýr.



DÝABETÝK GÖZ PROBLEMLERÝ



Diabet gözü çeþitli þekillerde etkileyebilir. Bunlardan biri gözün arkasýnda kan damarlarýndan sýzýntý olmasýdýr. Tedavi edilmezse bu durum retina dekolmanýna ve körlüðe yol açabilir. Tüm diabetlerde retinada deðiþiklikler olmayabilir. Ancak bu durum diabetin süresine baðlýdýr. Ne kadar uzun süreli diabet mevcutsa risk o kadar yüksektir.



Son zamanlara kadar diabetin yol açtýðý körlük önlenemiyordu. Þimdi göz doktorlarý laser ile sýzýntý yapan kan damarlarýný kapatýp görme kaybýný önleyebiliyorlar.



Tüm diabetikler periyodik göz muayenesi olmalýdýr. Böylelikle erken taný ve tedavi ile görme kaybý önlenir.