Birçok kiþinin görme alanlarýnda gördükleri hareketli, küçük noktacýklara yüzen cisimler denir. Sýklýkla duvar yada gökyüzü gibi düz bir zemine bakarken görülürler. Yüzen cisimler çok zaman önce Romalýlar zamanýnda uçan sinekler ("muscae volitantes") olarak tanýmlanmýþtýr.



Yüzen cisimler, göz boþluðunu dolduran, jelatine benzer berrak bir sývý olan vitreus içindeki küçük jel kümeleridir. Gözün önünde gibi görünseler de aslýnda gözün içindeki sývýda yüzmektedirler ve retina tarafýndan gölge olarak görülürler (Retina: Gözün ýþýða duyarlý iç tabakasý).

Ýster küçük nokta, daire, çizgi þeklinde ister örümcek aðý þeklinde olsun yüzen cisimlerin ortaya çýkmasý, özellikle aniden geliþirlerse çok endiþeye sebep olabilirler. Bununla birlikte bunlar genellikle önemsizdirler ve yaþlanmayý gösterirler. Vitreus jeli zamanla büzülür, retinadan ayrýlýr ve yüzen cisimlere sebep olur. Bu özellik miyoplarda daha sýk görülür.



Yüzen cisimler önemli midir? Vitreus jeli ayrýldýðý sýrada retina yýrtýlabilir. Bazen gözün içinde az miktarda kanamaya sebep olur ve yeni yüzen cisim gruplarý þeklinde görülür. Eðer bu yýrtýk retina dekolmaný haline gelirse çok önemlidir. Nadiren göziçi inflamasyonlarý ve vitreus içinde oluþan kristale benzer birikintiler de yüzen cisimcikleri yaparlar.



Göz doktoru tarafýndan muayene edilmedikçe, yüzen cisimlerin tehlikeli olup olmadýðýna karar verilemez. Aniden ortaya çýkan yüzen cisimlerin yada ýþýk çakmalarýnýn göz doktoru tarafýndan deðerlendirilmesi gerekir.



Yüzen cisimlere ne yapýlabilir? Yüzen cisimler bazan özellikle okurken görmeyi etkileyebilir ve çok rahatsýz edici olabilir. Eðer yüzen cisim tam görme çizginizin üzerindeyse, yapýlacak en iyi þey gözlerinizi hareket ettirmektir. "Böylece sývý girdap yapar ve yüzen cisim görme ekseninin dýþýna çýkar. Yukarý-aþaðý bakmak gözün içinde deðiþik akýntýlar oluþturur ve yüzen cisimler yer deðiþtiririr.



IÞIK ÇAKMASININ SEBEBÝ NEDÝR?



Gözün içini dolduran vitreus jeli bazen retinayý çeker. Bu çekme gerçekte bir ýþýk olmadýðý halde ýþýk çakmalarý yada ýþýk çizgileri görmeye sebep olur. Ayný þey, göze vurulduðu zaman "yýldýz" görüldüðünde de olur.



Vitreus ayrýlmasý jeli retinadan uzaða çektiði zaman birkaç hafta ýþýk çakmasý görülüp kaybolabilir. Bu, yaþlandýkça sýk olarak meydana gelir ve genellikle endiþelenmek gerekmez. Bazý nadir durumlarda, ýþýk çakmalarý çok sayýda yeni yüzen cisimlerle ve hatta görme alanýnýn bir kýsmýnýn kararmasýyla birliktedir. Böyle bir durumda retina yýrtýðý ya da dekolmaný geliþip geliþmediðini belirlemek için hemen göz doktoruna muayene olmak gerekir.



Her iki gözde zigzag çizgi ya da "ýsý dalgalarý" þeklinde görülen ve 10-20 dak. süren ýþýk çakmalarý genellikle beyindeki kan damarlarýnýn spazmýna baðlý olarak ortaya çýkan migrendir. Eðer bunu baþaðrýsý izlerse buna migren baþaðrýsý denir. Bununla birlikte bunlar baþaðrýsý olmadan da görülebilir. Bu durumda bu ýþýk çakmalarýna oftalmik migren ya da baþaðrýsýz migren adý verilir.



Iþýk çakmasý ya da yüzen cisim varsa gözler muayene edilmeli midir? Yüzen cisimler yada ýþýk çakmalarý genellikle ciddi bir göz problemini göstermez. Eðer çok sayýda olursa ya da belli bir zaman içinde daha kötüleþirse, göz doktoru tarafýndan muayene önerilir. Muayenede retina ve vitreus jeli dikkatle incelenir. Bu muayeneyi iyi yapabilmek için eðitim ve tecrübe önemlidir.



Not: Söz konusu olan sizin görmenizdir. Gözlerinizin mümkün olan en iyi bakýma haklarý vardýr.