bademcik ve geniz eti ameliyatý



BADEMCÝK VE GENÝZ ETÝ



Bademcik (Tonsil) ve geniz eti (Adenoid) olarak isimlendirilen dokular lenfoid hücrelerden oluþmuþtur. Lenfosit yapýmýnda rolü vardýr. Yeni doðanda anneden geçen immünglobulinler nedeniyle küçüktürler. 4-5 yaþlarda daha sýk olmak üzere enfeksiyonlara baðlý olarak büyürler. Ýleri yaþlarda küçülme eðilimi gösterirler. Geniz etinin büyük olmasý burundan solunuma engel oluþturur. Ayrýca kulak ve sinüslerin boþalýmýný bozarak deðiþik boyutta problemlere yol açarlar. Bu çocuklarda iþitme kayýplarý, horlama, aðýzdan soluma, gece öksürükleri, burun akýntýlarý gözlenmektedir. Kronik geniz eti iltihaplarý veya büyümeleri ortodontik bozukluklar, yüz geliþiminde bozukluklar ve konuþma bozukluðuna yol açabilmektedir.



Bademcik ve geniz eti büyümeleri üst solunum yolunu daraltacak boyuta ulaþtýðýnda horlama ve apne dediðimiz uykuda nefessiz kalma gibi ciddi sorunlar baþlatýr. Bu durumlarda bir KBB uzmaný ile görüþülmesinde yarar vardýr.



Romatizmal ateþ olarak bilinen hastalýk A grubu beta hemolitik streptokoklara karþý oluþturulan antikorlarýn yol açtýðý bir komplikasyondur. Kalp kapakçýklarýnda bozukluklara yol açabilmektedir.







BADEMCÝKLER VE GENÝZ ETÝ HANGÝ DURUMLARDA ALINMALIDIR?



Bademcik ve geniz eti ameliyatlarý KBB kliniklerinde sýk uygulanmaktadýr. Ýlaç tedavisinden fayda görülmediðinde cerrahi olarak bunlarýn çýkartýlmasýna baþ vurulmaktadýr. Bu ameliyata karar vermek için kullanýlan iki kriter vardýr.



Kesin ve göreceli olarak ameliyatýn gerekliliði belirlenir.



Kesin ameliyatý gerektiren durumlar:



Üst solunum yolunun bademcik ve geniz eti büyüklüðüne baðlý olarak týkanmasý

Bademcik etrafýnda abse (Peritonsiller abse)

Kötü huylu tümör þüphesi

Çene yapýsýný bozan geniz eti ve bademcik büyümeleri.

Göreceli kriterlerin en baþýnda sýk tekrar eden bademcik enfeksiyonlarý gelmektedir. Bademcik ameliyatlarýnýn %40'ý bu nedenle yapýlmaktadýr.



Son bir yýlda 7 defa veya son iki yýlda yýl baþýna 5 'þer defa veya son üç yýlda yýl baþýna 3 'er defa yada daha sýk ateþli bademcik iltihaplanmasý geçirilmesi

Difteri (Kuþ palazý) mikrobu taþýyýcýlarý

Kalp kapak bozukluðu olan kiþiler.

Bademcik ve geniz eti iltihaplanmasýna baðlý olarak sýk orta kulak iltihabý geçirilmesi.

Bu gibi durumlarda kronik bademcik iltihaplanmasý olarak adlandýrýlýr. Çözümünde cerrahi tedavisi önerilir, planlanýr.



BU AMELÝYATLAR HANGÝ YAÞTA YAPILIR?



Bademcik hastalýklarý çocuk yaþ grubu sorunu olarak bilinmekle birlikte eriþkin iþinde ayný kurallar geçerlidir. Ameliyata engel oluþturacak herhangi bir ciddi saðlýk problemi olmayan eriþkinlerde de bademcik ameliyat uygulanmaktadýr. Alt yaþ sýnýrý zorunlu haller dýþýnda 4-5 yaþ olarak belirlenmiþtir. Üst yaþ sýnýrýný belirlemek mümkün deðildir. Genel olarak ileri yaþlarda bu hastalýðýn görülme oraný düþüktür ve çoðu zaman basit çözümler tercih edilmektedir.



BADEMCÝK AMELÝYATI RÝSKLÝ MÝDÝR?



Bademcik ameliyatlarý riski oldukça düþük orandadýr. Ýstatistiklerde 14.000 ameliyattan birinde anesteziye veya cerrahiye baðlý ciddi komplikasyon bildirilmektedir. Ameliyat sonrasý ciddi kanama oraný 5/1000 gibi düþük orandadýr. Bademcik ameliyatýndan sonra vücudun savunma sistemi ile ilgili bir çok bilimsel çalýþma yapýlmýþ ancak net bir sonuç elde edilmemiþtir. Bademcikleri alýnmýþ insanlarda lenfositlerin bazý tiplerinin sayýsýnda azalma gösterilmiþtir. Ancak bunun klinik olarak sorun doðurduðuna rastlanýlmamýþtýr. Bademcik ameliyatýndan sonra daha kolay farenjit olunduðu yolunda bir inanýþ vardýr. Bademciði alýnmýþ yada alýnmamýþ insanlarda farenjit görülme oraný ayný sýklýktadýr. Bademciklerin alýnmasý farenjit olma oranýný artýrmamaktadýr.