Burun travmalarý ve kýrýðý







Burun,konumu gereði travmalara çok açýk bir organdýr. KBB pratiðinde,düþme, trafik kazasý veya saldýrý nedeniyle burun kýrýðý çok görülen bir durumdur.



Burun Kemiði Nasýl Bir Kemiktir: Burun sýrtýnda elle yokladýðýmýzda ele gelen burun kemiði sað ve solda iki tane olmak üzere üstte alýn kemiðine, yanlarda da üst çene kemiðine tutunan yassý ve düz kemiklerdir. Burun travmalarýnda kýkýrdak kýsýmlar daha esnek olduðu için genellikle kemikte kýrýlma görülür.



Burun Kýrýðý Nasýl Oluþur: Yüze gelen travmalarda en çok hasar gören kemik burun kemiðidir. Burun kemiðine önden veya yandan darbe gelebilir. Kýrýlma daha çok yandan gelen darbeler sonucu olur. Burun kýrýðý bazen kemiðin yer deðiþtirmesine neden olmadan hafif bir çatlakla kendini göstermesine raðmen, þiddetli travmalarda kemikte çok parçalý ve çökmelerin olduðu kýrýklar geliþebilir. Burun kýrýðý ile beraber diðer yüz kemiklerinde de kýrýklar oluþabilir.



Ne Gibi Belirtiler Olur: Burun kýrýðýnda belirtiler travmaya baðlýdýr. Burun üzerinde ve yüzün diðer bölgelerinde kanama, kesikler, morarma ve ödem gibi bulgulara rastlanýr. Burun içinde de yine kanama, ödem ve burun týkanýklýðý görülebilir.



Muayenede Ne Görülür: Burun kýrýðý olan hastalarýn muayenesinde yine ön planda yüz bölgesindeki morarma, kesikler, kanamalar, ciltteki ezikler görülür. Burnun bir tarafa doðru kaydýðý görülebilir. Burnun elle muayenesinde hassasiyet artýþý, kemiklerde oynama saptanýr. Burun içi muayenesinde bir ya da iki tarafta burnun kýrýk kemik veya kýkýrdak tarafýndan kapanmasý, mukoza da yýrtýklar ve kanama görülür.



Nasýl Teþhis Konur: Hastanýn muayenesinde kemiklerde oynamanýn saptanmasý teþhis için yeterlidir. Bu durumda adli vakalar haricinde röntgen çekmeye gerek yoktur. Ancak kýrýðýn þüpheli olduðu durumlarda röntgen çekmek gerekir. Ancak burun kemiði röntgenleri her zaman kýrýðý göstermeyebilir. Bu durumda muayene daha önemlidir.



Nasýl Tedavi Edilir: Burun Kýrýðý olan hastalarda eðer yer deðiþtirme yoksa sadece burun içine tampon konup destek saðlanmasý yeterli olabilir. Ancak yer deðiþtirme ve þekil bozukluðu olan hastalarda bunun düzeltilmesi gereklidir. Burun kemiklerinin düzeltilmesi için en ideal zaman ilk birkaç saattir. Bu süre içinde henüz ödem geliþmediðinden iþlem daha kolaydýr. Eðer ödem çok olursa burnun þekli iyi deðerlendirilemeyeceðinden müdahele 3-5 gün ertelenir. Ancak 2 haftadan fazla zaman geçen hastalarda kemiklerde kaynama baþlayacaðýndan müdahele 6 ay sonra rinoplasti teknikleriyle yapýlýr. Ýlk müdahele genellikle lokal anestezi altýnda yapýlýr. Ancak bazen özellikle çocuklarda genel anestezi verilmesi gerekebilir. Burun lokal anestezi ile uyuþturulduktan sonra, bir yandan burun içine sokulan elevatör ile, diðer yandan da dýþarýdan elle burun kemikleri eski þekline getirilmeye çalýþýlýr. Bu bazen zor olabilir. Burun kemikleri yerine oturtulduktan sonra burun içinden tamponlarla desteklenmesi gereklidir. Tampon olarak genellikle antibiyotik emdirilmiþ gazlý bez konur. Burun kemiklerinin dýþarýdan da desteklenmesi gereklidir. Bunun için dýþarýdan alçý ya da flasterler kullanýlabilir. Müdahele sonunda hastaya antibiyotik, antihistaminik ve aðrý kesici vermek gerekir.



Nelere Dikkat Etmeliyim: Burun kýrýðý düzeltildikten sonra dikkat edilecek en önemli konu buruna yeni bir darbe almamaktýr. Bunun dýþýnda genellikle 3 gün sonra burun içi tamponlarý çýkarýlýr. Burnun dýþýndaki alçý veya flasterlerde 1 hafta sonra çýkarýlýr