Burunda et büyümesi







Burunda et kavramý bazen karýþýklýða yol açmaktadýr. Deðiþik hastalýklar burunda et var þeklinde hastaya anlatýlabilir. Daha çok çocuklarda görülen ve burnun arka kýsmýnda, geniz adý verilen kýsýmda ki et büyümesi bademcik ve geniz eti kýsmýnda anlatýlmýþtýr. Ayrýca herkeste burun içinde konka adý verilen etler vardýr. Her iki tarafta 3'er tane bulunan bu etler burun içi yüzeyini arttýrarak nemlendirme ve ýsýtma görevini saðlarlar. Konkalarýn büyümeside burunda et þeklinde hastaya anlatýlýr. Diðer bir burunda et olarak tarif edilen hastalýkta nasal poliptir. Nasal polip genellikle alerjik nedenlere baðlý olmak üzere sinüs içinden buruna doðru et büyümesidir. Burun içindeki tümöral büyümelerde hastaya burnunda et var þeklinde sunulabilir.Bu kýsýmda burunda et büyümesi olarak anlatýlacak olan önce konkalarýn büyümesi sonra da nasal poliptir.



KONKA HÝPERTROFÝSÝ



Konka Ne Demektir: Konkalar burun ile sinüslerin arasýndaki duvarda yerleþen ve her iki tarafta 3'er tane bulunan kemik ve bunu saran yumuþak dokudan ibarettir. Alt, orta ve üst konka þeklinde isimlendirilirler. Burun çevresindeki sinüslerin birçoðu alt ve orta konka arasýndaki boþluða açýlýr.



Konkalar Neden Büyür: Konkalar burnun normal iþleyiþine göre bazen büyüyüp bazen küçülürler. Ancak burun týkanýklýðý yapacak kadar büyümeleri genellikle alerjik veya iltihabi sebeplere baðlý olarak geliþir. Bu tür büyüme genellikle alt konkada görülür. Orta konkadaki büyümeler sýklýkla konka içinde hava kisti bulunmasýna baðlýdýr. Eðer hastada bir tarafa doðru septum deviasyonu varsa diðer taraftaki alt konkada büyüme görülebilir.



Ne Gibi Belirtiler Yapar: Konka büyümesinin en önemli ve çoðu zaman tek þikayeti burun týkanýklýðýdýr. Bu týkanýklýk bir veya iki tarafta birden olabilir. Hasta hangi tarafýnýn üzerine yatarsa o tarafta daha fazla týkanýklýk olur. Burun týkanýklýðý dýþýnda horlama, geniz akýntýsý, sinüzit veya alerjiye baðlý þikayetler oluþabilir.



Muayenede Ne Görülür: Burun muayenesinde özellikle alt konkalardaki büyüme farkedilir. Orta konkadaki büyümeyi farketmek daha zordur. Beraberinde akýntý veya alerji bulgularý saptanabilir.



Teþhis Nasýl Konur: Teþhis, büyümenin gözle görülmesiyle konur. Ancak tüm konkalarýn boyutlarýný görmek, sinüzit olup olmadýðýný görmek, hava kistlerinin varlýðýný belirlemek ve ameliyat düþünülüyorsa yapýlacak iþlemleri belirlemek için bilgisayarlý tomografi çektirmek gerekir.



Nasýl Tedavi Edilir: Konkalarýn küçülmesi için baþlangýçta ilaç tedavisi uygulanýr. Bu amaçla en çok kortizonlu burun spreylerinin etkili olduðu görülmüþtür. Bazen direk konkanýn içine de injekte edilebilir. Alerjiye baðlý konka büyümelerinde alerjinin tedavisi konkanýn küçülmesini saðlayabilir. Ancak sýklýkla ilaç tedavisi yeterli olmaz ve ameliyat gerekir. Orta konkadaki hava kistleri ancak ameliyatla tedavi edilir.



Ameliyat Nasýl Yapýlýr: Konkalarý küçültmek için þimdiye kadar birçok ameliyat þekli tarif edilmiþtir. Bunlar arasýnda konkanýn yakýlmasý (koterizasyonu), konkanýn dýþa doðru kýrýlmasý sayýlabilir. En etkili yöntem konkanýn tamamen ya da kýsmen çýkarýlmasýdýr. Son zamanlarda radyofrekans dalgalarý da konka küçültmek için kullanýlmaktadýr. Konkanýn çýkarýlmasý dýþýndaki ameliyatlarda, yeniden büyüme sýk görülür. Ameliyat hem genel hemde lokal anestezi ile yapýlabilir. Ameliyattan sonra genellikle burun içine tampon konur. Burun dýþýnda herhangi bir ameliyat izi olmaz.



Ameliyatýn Riskleri Nelerdir: Anestezi komplikasyonlarý dýþýnda konkalar için uygulanan ameliyatlarda en sýk görülen problem kanamadýr. Konkalar kanlanmasý çok fazla olan organlar olduðu için bu durum bazen þiddetli olmaktadýr. Bunun dýþýnda genel olarak güvenli ameliyatlardýr.



Ameliyattan Sonra Nelere Dikkat Etmeliyim: Ameliyattan sonra hasta için genellikle pek problem olmaz. Tamponlardan dolayý biraz baþ aðrýsý ve huzursuzluk olabilir. Tamponlar çýktýktan sonra burun içinde kabuklanma olabilir. Doktorunuz bunlarý kendi belirleyeceði periyotlarda, uygun þekilde temizleyecektir.



NASAL POLÝP



Nasal Polip Nedir: Nasal Polip sinüslerden kaynaklanan ve burun içine doðru büyüyen etlerdir. Konka büyümesinden farký, normalde burun içinde olmayan etler olmasýdýr. Konka büyümesine göre daha fazla burun týkanýklýðý yaparlar ve büyümeye daha fazla meyillidirler. Bazen burun ucundan dýþarý veya genizden boðaza doðru sarkabilirler.



Nasal Polip Neden Oluþur: Nasal polip oluþmasýnýn en önemli sebebi alerjilerdir. Ancak bazen kronik sinüzite baðlý olarak ta geliþebilir. Sinüs içini döþeyen mukoza alerji veya iltihaba baðlý olarak þiþer ve sinüslerin aðzýndan çýkýp burun içine doðru büyür. Nasal polip genellikle her iki tarafta birden oluþur.



Ne Gibi Belirtiler Yaparlar: Nasal poliplerin en önemli belirtisi burun týkanýklýðýdýr. Bunu dýþýnda horlama, ses tonunda bozulma, burun akýntýsý, baþ aðrýsý ve alerji ya da sinüzitin diðer belirtileri görülebilir.



Muayenede Ne Görülür: Burun Muayenesinde her iki tarafta ya da tek tarafta soluk renkli, ödemli ve burnu týkayan bir kitle görülür. Etrafýnda akýntý görülebilir.



Teþhis Nasýl Konur: Teþhis burunda etin görülmesiyle konur ancak yaygýnlýðýný görmek için mutlaka bilgisayarlý tomografi çekilmesi gerekmektedir.



Nasýl Tedavi Edilir: Çok küçük polipler bazen kortizonlu sprey ya da tabletlerle küçülsede tedavi büyük oranda ameliyatla yapýlýr. Ameliyat öncesi bir süre ilaç tedavisi verilmelidir. Bu ameliyatý daha kolay hale getirir.



Ameliyat Nasýl Yapýlýr: Nasal polip için yapýlan ameliyatlar son yýllarda endoskopik yöntemle(görüntülü yöntem) yapýlýr. Nasal polip sinüsler içinde de bulunduðu için ilgili sinüsünde tedavisi gerekir. Endoskopik yöntemde, ýþýk kaynaðý, kamera ve monitör kullanýlarak burun içinden girilir ve burun içi ile sinüslerdeki polip temizlenir. Burnun yan tarafýndaki maksiller sinüse girmek için bazen dudak altýndan girilmesi gerekebilir. Ameliyat hem lokal hem de genel anestezi ile yapýlabilir. Polip temizlendikten sonra sinüslerin burun içine açýlým yerlerinin normale dönmesi saðlanmaya çalýþýlýr.



Ameliyatýn Ne Gibi Komplikasyonlarý Vardýr: Anestezi komplikasyonlarý dýþýnda endoskopik ameliyatta en sýk görülen problem kanamadýr. Bu bazen cerrahýn çalýþmasýný engelleyecek kadar þiddetli olur ve ameliyatta asýl amaç kanamayý durdurmak haline gelmektedir. Bunun dýþýnda burun ve sinüslerin çevresinde önemli organlar bulunduðu için ciddi komplikasyonlar geliþebilir. Bunlar arasýnda göz çukuru içine girilerek göz küresi ve sinirinin zedelenmesi, beyin zarýnýn delinerek beyin sývýsýnýn burun içine akmasý, beyine giden büyük damarlarýn yaralanmasý, beyin absesi gibi ciddi problemlerin yaný sýra bazý küçük ve daha sonra tedavi edilebilen komplikasyonlar da vardýr



Ameliyattan Sonra Nelere Dikket Etmeliyim: Endoskopik yöntemle yapýlan ameliyattan sonra en önemli konu pansumanlarýn uygun yapýlmasýdýr. Polip ameliyatýnda pansuman burun içinin uygun þekilde temizlenmesi anlamýna gelir. Bunun için baþlangýçta birkaç günde bir daha sonra daha seyrek olarak doktorunuza gitmeniz gerekecektir. Kaç günde bir temizlenmesi gerektiði ameliyatýn seyrine ve doktorun tercihine göre deðiþir. Doktorunuz her pansumandan sonra bir sonraki görüþme zamanýný söyleyecektir. Hasta kendisi burun içini serum fizyolojikle yýka¤¤¤¤¤ yapýþma ve birikintileri önlemeye çalýþabilir