Aort anevrizmasý



Bazý kiþilerde damar sertliði ve yüksek tansiyon, aorta cidarýnda zayýflama ve giderek balonlaþmalara yol açar. Genetik faktörlerin de rol oynadýðý bu damar hastalýðýna en sýk olarak 50 yaþýn üzerindeki erkeklerde rastlanýr. Vücuttaki anevrizmalarýn ¾ ü karýn (abdomen) aortasýnda oluþur.



Normalde karýn aortu eriþkinde 2-3cm arasýnda deðiþen çaptadýr. Damar cidarindaki zayýflama nedeniyle giderek geniþleyen karýn aortu, çap 6 cm geçtikten sonra, aþýrý gerginlik ve basýnçla ani yýrtýlma tehlikesi oluþturur.



Çoðu zaman bel ve kalçalara doðru yayýlan müphem aðrý þikayetleri veya karýn bölgesinde kalp atýþlarýyla birlikte “atan” bir þiþkinlik, hastalýðýn yegane belirtisi olabilir. Bazen de hiç bir belirti vermeden büyük çaplara ulaþan balonlaþmalar, yýrýlarak ani ölümlere sebep olurlar.



Yýrtýlmadan teþhis edildiðinde, % 98-100 oranýnda baþarý ile tedavi edilebilen bu tehlikeli hastalýðýn tanýsý, basit bir damar muayenesi ile konulur.



Çaplarý 5 cm ve daha küçük anevrizmalar (balonlaþmalar) yýllýk kontrollerle ve gerekiyorsa tansiyon düþürücü ve kollestrol ilaçlarý eþliðinde takip edilir.



6 cm veya daha büyük anevrizmalarý vakit kaybetmeden tedavi etmek gereklidir. Zira bu boyuttaki balonlaþmalarda 1 yýl içinde yýrtýlma olasýlýðý % 17-25 arasýnda deðiþmektedir.



Tedavi, geniþleyen damar bölgesinin bir damar protezi ile yenilenmesinden ibarettir. Genellikle dakron malzemeden 2-2.5 cm çapýnda damar protezleri böbrek damarlarýnýn altýndan bacak damarlarýna kadar aortanýn içine yerleþtirilir. 2-3 saat kadar süren bir giriþimdir, 24 saat kadar yoðun bakýmdan sonra 4-5 gün kadar da hastanede kalýnýr. Uygun hastalarda bu iþlem ameliyatsýz, kasýkdaki damarlardan kateter yardýmý ile yapýlabilir. Bu durumda 24 saatlik yoðun bakýmdan sonra 1 gün hastanede kalmak yeterli olmaktadýr.



Anevrizma hastalýðýnda bel, karýn ve kalçalara vuran ani ve þiddetli aðrý, yýrtýlma belirtisidir. Böyle bir durumda 20-30 dk içinde taný konulup ameliyata alýnabilen hastalarda, kurtulma oraný (iyi cerrahlarýn elinde daha yüksek) % 35-40 cývarýndadýr.



Albert Einstein, George C.Scott, anevrizma nedeniyle kaybedilen tanýnmýþ kiþilerdir.