Göðüs anjini angina pectoris



DÝÐER ADLARI

ANGINA PEKTORIS, GÖÐÜS AÐRISI, ANGÝNA, ANJÝN DÖ PUATRÝN



TANIM

Angina kalbin, yeterli oksijen alamadýðýný gösteren bir belirtidir. Bu durum, kalbi besleyen koroner damarlarýn daralmasý ve/veya týkanmasýndan ya da kalbin aþýrý çalýþmasýndan kaynaklanýr. Dolayýsýyla kalbin normalden daha fazla oksijene ihtiyacý vardýr. Angina pektoris kalp kasýnýn oksijen ihtiyacý ile kalbi besleyen damarlardaki kan akýmý arasýnda uyumsuzluk sonucu ortaya çýkan aðrýdýr.



Angina pektoris terimi, týbbi olarak "göðüste sýkýþma, boðulma hissi" demektir. Genellikle göðsün orta kýsmýnda baþlayan baský, sýkýþma, yanma tarzýnda bir aðrýdýr ve vücudun üst kýsýmlarýna doðru yayýlabilir. Kiþi aðrýyý, "sanki göðsümün üstüne birisi oturmuþ" veya "göðsümü sanki mengene sýkýyor" diye tanýmlar. Bazý kiþiler angina aðrýsýný, sadece çene, omuz veya kol gibi kalpten uzak bölgelerde hisseder. Angina aðrýsý bazen, hazýmsýzlýk hissiyle karýþýr. Çünkü ikisinde de yanma tarzýnda bir aðrý vardýr. Yemek borusu hastalýklarýnaki aðrý da angina ile karýþabilir.



Angina, ayný zamanda kalp krizi gibi yorumlanabilir. Kalp krizinde hissedilen aðrý ve angina aðrýsý birbirine çok benzer. Fakat angina aðrýsý 5 dakikadan fazla sürmez.



BELÝRTÝ ve BULGULAR

• Yanma, sýkýþma, batma tarzýnda keskin göðüs aðrýsý. Genellikle göðsün orta kýsmýnda hissedilir fakat çene, omuz, sýrt veya sol kol gibi bölgelerde de görülebilir. Aðrýnýn yeri ve tarzý kiþiden kiþiye deðiþebilir.



• Yürüme, yokuþ-merdiven çýkma gibi eforla gelen ve durup dinlenmekle birkaç dakika içinde geçen göðüs aðrýsý



• Efor dýþýnda soðuk hava, aðýr yemekler, sigara, ani öfke, heyecan gibi sebepler de aðrýyý baþlatabilir.



• Aðrý sýrasýnda tansiyon yükselebilir.



• Halsizlik, terleme, nefes darlýðý, çarpýntý, bulantý anginaya eþlik edebilir.



NEDENLERÝ

Temel neden koroner kalp hastalýðýdýr. Kalbi besleyen koroner damarlarda yað birikimi (ateroskleroz) sonucu týkanma meydana gelir ve kalp yeterince oksijen alamaz. Diðer nedenler:



• Aort kapaðý hastalýklarý - aort yetmezliði



• Kalp ritim bozukluklarý



• Yüksek kan basýncý (hipertansiyon)



• Yüksek kolesterol veya yað bozukluklarý



• ****bolizma artýþýna sebep olan hastalýklar (örn; tiroid bezinin aþýrý çalýþmasý, aðýr anemi)



• Sigara içmek, þiþmanlýk



TEÞHÝS YÖNTEMLERÝ ve LABORATUAR BULGULARI

Tam bir fizik muayene, çeþitli test ve incelemeler yapýlýr



• EKG: Hastalýrn dörtte birinde istirahat esnasýnda çekilen kalp elektrosu normaldir.



• Egzersiz "stres" testi (eforlu elektro): Bir kardiyoloji uzmanýna danýþýlarak, hekim tarafýndan veya hekim gözetiminde yapýlmalýdýr.



• Koroner anjiyo: Koroner damarlardaki týkanýklýðýn yerini ve þiddetini belirlemek amacýyla yapýlýr.



• Kan yaðlarý ölçümü Ayrýca doktor gerek gördüðünde radyoizotop taramalar (talyum 201) ve kalp ekokardiyografisi yapýlabilir.



TEDAVÝ

Ýlaç tedavisi uygulanýr. Ancak beslenme þeklindeki ve hayat tarzýndaki radikal deðiþiklikler de tedavi programýnýn önemli parçalarýdýr. Eðer angina þikayetiniz varsa; doktorunuz mutlaka doðru beslenmenizi, düzenli egzersiz yapmanýzý, kilonuzu kontrol altýna almanýzý ve sigara içmemenizi önerecektir.



Angina tedavisinde kullanýlan ilaçlar 3 ana grupta toplanabilir.

1. Nitratlar: Koroner damarlarý geniþletir ve kalp kasýna daha fazla kan gitmesini saðlarlar. Dil altýnda eritilmek veya çiðnenmek suretiyle kullanýlýrlar.

2. Beta- blokerler: Kalp atýmýný ve kan basýncýný düþürerek kalbin oksijen tüketimini azaltýrlar.

3. Kalsiyum kanal blokerleri: Koroner damar spazmýný azaltýrlar. Bazýlarý ayný zamanda kalp atým hýzýný da yavaþlatýr.



Yukarýdaki ilaçlar haricinde, kanýn pýhtýlaþmasýný azaltan ilaçlar (heparin) kullanýlabilir. Ayný zamanda; doktorlarýn büyük bir çoðunluðu, angina þikayeti olan hastalarýn önlem amacýyla günde bir tablet aspirin almasýný önermektedir.



Bu ilaçlardan hiçbiri doktor kontrolü ve tavsiyesi dýþýnda kullanýlmamalýdýr. Ýlaç tedavisine cevap vermeyen veya ilaçlarýn yetersiz kaldýðý vakalarda; koroner damar anjioplastisi veya koroner by-pass ameliyatlarý düþünülür.



NELER YAPMALISINIZ?

• Geceleri angina nöbeti geçiriyorsanýz, yataðýnýzýn baþ kýsmýný biraz yükseltmelisiniz. Böylece kalbinize binen yük azalacaktýr.



• Yatar durumdayken nöbet geldiðini hissederseniz, ayaklarýnýz yere deðecek þekilde oturmalýsýnýz. Eðer aðrý devam ederse doktorunuzun uygun gördüðü ilaçlarý almalýsýnýz.



• Doktorunuz uygun görüyorsa, her gün bir aspirin içmelisiniz.



• Aðýr yemekleri yavaþ yavaþ ve sindirerek yemelisiniz.



• Sigarayý býrakmalýsýnýz.



• Angina þikayetiniz varsa, doðum kontrol haplarý kullanmamalýsýnýz.



• Az yaðlý ve kolesterolü düþük gýdalar almalýsýnýz.



• Her gün düzenli egzersiz yapmalýsýnýz.



• Fazla kilolarýnýzý vermelisiniz ve kilonuzu kontrol altýnda tutmalýsýnýz.



• Stresten kaçýnmalýsýnýz.



DOKTORA BAÞVURULMASI GEREKEN DURUMLAR

• Angina nöbeti 5 dakikadan daha uzun sürmüþse ve ilaç almanýza raðmen geçmemiþse. Bu durumda bir kalp krizi geçiriyor olabilirsiniz.



• Bunun, ilk angina nöbeti olduðunu düþünüyorsanýz. Böyle olduðundan emin olmalýsýnýz.



• Nöbetler þiddetlenmiþse, daha sýk oluyorsa, daha uzun sürüyorsa, beklemediðiniz anda baþlýyorsa.



• Beta- bloker alýyor ve bir takým yan etkiler gözlüyorsanýz.



• Nitrat kullanýyor ve baygýnlýk, halsizlik, sersemlik, huzursuzluk hissediyor veya kusuyor veya þiddetli þekilde terliyorsanýz.



• Kalsiyum kanal blokeri kullanýyor ve mide krampý, düþük nabýz, kalp ritim bozukluðu, baþ aðrýsý, kabýzlýk, þiþkinlik, baygýnlýk ve nefes darlýðý gibi yan etkilerden þikayet ediyorsanýz.