19.12.2006 02:20 -Israrla gebelik elde edilemeyen infertil çiftlerde lenfosit aþýsý uygulamalarý baþarýlý sonuçlar veriyor. Son yýllarda immünoloji (baðýþýklýk bilimi) alanýndaki geliþmelerle birlikte yapýlan araþtýrmalar, nedeni izah edilemeyen infertilite vakalarýnýn büyük bir bölümünün baðýþýklýk sistemindeki bozukluklara baðlý olabileceðini ve bunlarýn birçoðunun yeni tedavi yöntemleri ile önlenebileceðini gösteriyor. Ferti-Jin Kadýn Saðlýðý ve Yardýmcý Üreme Teknikleri Merkezi Klinik Direktörü Kadýn Hastalýklarý ve Doðum Uzmaný Op.Dr. Seval Taþdemir, Mynet okurlarý için yazdý.



Baðýþýklýk sistemi, insan vücudunun hastalýklara karþý savunma mekanizmasýný oluþturan karmaþýk bir sistemdir. Baðýþýklýk sistemi proteinleri tanýdýk veya yabancý olarak gruplayarak yabancý olarak grupladýðý proteinlere karþý savaþ açar. Baðýþýklýk sistemin çalýþmasýnýn en güzel ve en basit örneði mikroplar vücudumuza girdiðinde onlara karþý antikorlarýn oluþmasý ve mikroplarý öldürebilmek için bunlara karþý bir dizi reaksiyon baþlatmasýdýr.



Gebelik kayýplarýna, infertiliteye ve tüp bebek uygulamalarýnda baþarýsýzlýða yol açan 5 deðiþik immün problem kategorisi vardýr. Annenin bebeðe ve plasentaya (bebeðin eþine) ait dokulara karþý verdiði tepki sonucu düþükler gerçekleþir. Bebeðe ait proteinlere karþý annede oluþan reaksiyonlar gebeliðin gerçekleþememesine veya oluþan gebeliðin düþükle sonlanmasýna neden olur.



Paternal Lenfosit Ýmmünizasyonu



Paternal Lenfosit Ýmmünizasyonu (Lenfosit Aþýsý); 1970-1979 yýllarý arasýnda deneysel çalýþmalarý tamamlanan bu yöntem 1978 yýlýndan beri tekrarlayan düþüklerin tedavisinde kullanýlmaktadýr. Günümüzde nedeni izah edilemeyen infertilite ve yardýmcý üreme teknikleri ile ýsrarla gebelik elde edilemeyen vakalarýn tedavisinde de kullanýlmaktadýr.



Erkek eþten alýnan kan örneðindeki lenfositler ayrýþtýrýlýr. Lenfositlerin ayrýþtýrýlabilmesi için özel solüsyonlar kullanýlarak santrifügasyon yapýlýr, ayrýþtýrýlan lenfositler anne adayýnýn ön koluna 4 ayrý noktadan cilt altý enjeksiyonu ile verilir. Enjeksiyon sýrasýnda hafif aðrý ve yanma hissedilebilir. Aþý hazýrlanmadan önce baba adayý mutlaka Hepatit ve HIV açýsýndan incelenir. Hepatit taþýyýcýsý olan kiþilerden alýnan kan aþý hazýrlanmasýnda kullanýlmaz. Anne adayýnýn Rh negatif baba adayýnýn Rh pozitif olduðu durumlarda ileride kan uyuþmazlýðýna baðlý problemlerin oluþmamasý için aþý ile beraber Rhogam verilir.



Lenfosit aþýsýnýn anne adayýna ve geliþmekte olan bebeðe herhangi bir zararý yoktur. Lenfosit aþýsý ile tedavi gören anne adaylarýnýn bebeklerinde doðumsal anomali artýþý veya geliþme geriliði saptanmamýþtýr. Lenfosit aþýsý ile tedavi gören kadýnlarda otoimmün hastalýklarýn görülme ihtimali artmaz, bu kadýnlarýn kan vermesinde veya almasýnda, organ transplantasyonu (organ nakli) yapýlmasýnda veya transplantasyon için organ vermelerinde herhangi bir sakýnca yoktur. Böbrek transplantasyonu yapýlacak olan kiþilere rejeksiyonu (organýn reddedilmesini) engellemek için vericiden alýnan kan örneklerinden hazýrlanan lenfosit aþýsý yapýlmaktadýr. Lenfosit aþýsý yapýlan kadýnlarýn baðýþýklýk sisteminde de herhangi bir bozukluk meydana gelmez.



Son yýllarda baðýþýklýk bilimi alanýnda yapýlan araþtýrmalar, nedeni izah edilemeyen düþüklerin %80'inin baðýþýklýk sistemindeki bozukluklara baðlý olabileceðini ve birçoðunun tedavi edilebileceðini gösteriyor.



Lenfosit Aþýsý tedavisi ile anne adayýnda blokan antikor adý verilen antikorlarýn oluþmasýný ve rahimde geliþmekte olan bebeðe zarar veren hücrelerin baskýlanmasýný hedeflenmektedir.



Türkiye'de sadece tek bir merkezde uygulanan 'Lenfosit Aþýsý Yöntemi' anatomik, hormonal ve genetik, enfeksiyonel, çevresel nedenlere baðlý olmayan tekrarlayan düþükler, genelde 'nedeni izah edilemeyen düþükler' olarak tanýmlanmaktadýr. Ancak, son yýllarda yaþanan geliþmeler, bu düþüklerin yüzde 80'inin baðýþýklýk sistemindeki bozukluklara baðlý olabileceðini ve bu vakalarýn birçoðunun yeni tedavi yöntemleriyle önlenebileceðini gösteriyor. Baðýþýklýk sistemi, insan vücudunun hastalýklara karþý savunma mekanizmasýný oluþturan karmaþýk bir sistem. Sistem, proteinleri tanýdýk ve yabancý olarak grupluyor, yabancý olarak sýnýflandýrdýðý proteinlere karþý savaþ açýyor. Bu hastalarda yapýlan incelemeler, baðýþýklýk sisteminin embriyolarýn anne rahmine tutunmasýna engel olduðunu gösteriyor. Yani anne vücudu, bebeði yabancý bir madde gibi kabul edip tutunmasýný engelliyor.



Anne adayýnýn, bebeðe ve plasentaya ait dokulara karþý gösterdiði anormal cevap sonucu gerçekleþen düþüklerde immunoterapi uygulanmaktadýr ve bu tedavinin amacý, anne adayýnda geliþen bebeði koruyabilmek için gereken baðýþýklýk sistemi cevabýnýn oluþturulmasýdýr.



Lenfosit Aþýsý olarak adlandýrýlan bu yöntem, 1978 yýlýndan bu yana tekrarlayan düþüklerin tedavisinde kullanýlmakta ve nedeni izah edilemeyen infertilite (kýsýrlýk) ve yardýmcý üreme teknikleri ile ýsrarla gebelik elde edilemeyen vakalarýn tedavisinde de baþarýyla uygulanmaktadýr. Özellikle yurt dýþýndan gelen pek çok hasta, bu yöntem kullanýlarak bebek sahibi olmuþlardýr.



Özetle; Lenfosit Aþý Tedavisi Yöntemi, anne adayýnda, 'blokan antikor' adý verilen antikorlarýn oluþmasýný ve rahimde geliþmekte olan bebeðe zarar veren hücrelerin baskýlanmasýný hedefler. Erkek eþten alýnan kan örneðindeki lenfosit denilen hücreler ayrýþtýrýlýr. Ayrýþtýrýlan bu lenfositler, anne adayýnýn ön koluna 4 ayrý noktadan cilt altý enjeksiyonu ile verilir. Enjeksiyon sýrasýnda, hafif aðrý ve yanma hissedilebilir. Aþýnýn, anne adayýna, gebelik elde edilmeden önce üç kez, gebelik elde edildikten sonra ise iki kez uygulanmasý önerilir. Tedavi sonrasý elde edilen gebeliklerde, canlý doðum olasýlýðýnýn artmasýnýn yanýsýra, bebeklerin büyüme geriliði ve erken doðum riski de azalmaktadýr. Üstelik, Lenfosit Aþýsýnýn, anne adayýna ya da geliþmekte olan bebeðe herhangi bir zararý yoktur